I CZ 43/06
PostanowienieIzba Cywilna2006-10-27
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, której uzasadnienie nie wskazuje na istnienie ustawowych podstaw wznowienia, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli już z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa wznowienia nie zachodzi. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie jest wystarczające, jeśli fakty przedstawione przez skarżącego nie spełniają ustawowych przesłanek. W sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, powiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy jest wystarczające, a brak powiadomienia strony osobiście nie pozbawia jej możności działania, chyba że sąd uzna jej obecność za konieczną.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wskazane w niej okoliczności nie stanowiły ustawowej podstawy do wznowienia. Powód, W. Ż., złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując, czy skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie. Sąd Najwyższy zważył, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, a brak powiadomienia go osobiście o rozprawie apelacyjnej nie pozbawił go możności działania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 43/06 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi W. Ż. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko Fabryce […] S.A. w W. o uchylenie uchwały i ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2006 r. 1. oddala zażalenie 2. przyznaje adw. M. R.-J., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł powiększoną o 22% podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko Fabryce […] SA w W., zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. Akt … 456/05, uznając, że wskazane w skardze okoliczności, które miałyby wskazywać na nieważność postępowania, w istocie nie miały miejsca. Skarga nie została więc oparta na ustawowej podstawie, a zatem podlegała odrzuceniu. Rozpoznając zażalenie W. Ż., który zakwestionował ocenę prawną przyjętą w zaskarżonym postanowieniu, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o reasumpcję wadliwego procesu i zastąpienie zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu wyrokowi powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowania sądowego może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Uwzględniają one konieczność wywołania na nowo procesu dotkniętego brakami formalnymi (nieważnością), bez względu ich wpływ na rozstrzygnięcie (art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c.), właściwe przyczyny restytucyjne (art. 403 k.p.c.) oraz fakt wydania wyroku na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 4011 k.p.c.). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 154 stwierdził, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Stanowisko to Sąd Najwyższy powtórzył w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, stwierdzając, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 KPC nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika,
3 że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.). Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły taką ustawową podstawę, np. czy nowe dowody są istotnie nowe, czy podane w skardze okoliczności wskazują na nieważność postępowania. Dopiero gdyby to wstępne badanie dało dla skarżącego wynik pozytywny, należałoby wyznaczyć rozprawę, w przeciwnym zaś wypadku należy postanowieniem skargę odrzucić. Sąd Apelacyjny badając skargę we wskazanym zakresie dokonał trafnej oceny, stwierdzając, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. W sytuacji, gdy skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, okoliczność, że nie został powiadomiony o rozprawie apelacyjnej, nie pozbawiła skarżącego możności działania. Tylko w sytuacji, gdy sąd uzna obecność strony na rozprawie za konieczną (np. w celu informacyjnego wysłuchania – art. 212 k.p.c., lub przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron – art. 299 k.p.c.) doręczanie stronie wezwania na rozprawę jest uzasadnione również w wypadku, gdy ustanowiła ona pełnomocnika. Gdy nie zachodzi taka konieczność, powiadamianie o rozprawie strony, którą reprezentuje pełnomocnik jest zbędne, wystarczy powiadomić o rozprawie tylko pełnomocnika. Prawo strony do osobistego uczestnictwa w rozprawie zapewnione zostaje przez powiadomienie jej pełnomocnika o wyznaczonym terminie rozprawy sądowej. Sąd Apelacyjny w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem nie naruszył zatem przepisów i nie pozbawił skarżącego możności działania. Skarga o wznowienie postępowania w istocie nie została oparta na ustawowej podstawie, trafnie zatem została odrzucona. Zażalenie skarżącego podlegało więc oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II CZ 38/15 2015-06-12Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na ogólnym niezadowoleniu z orzeczenia i braku uwzględnienia nieważności postępowania, może być odrzucona jako nieoparta na ustawowej podstawie, zwłaszcza gdy skarżący nie wyk…
- IV CZ 48/14 2014-09-26Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia strony możliwości obrony jej praw lub braku należytej reprezentacji, złożona po upływie terminu liczonego od dnia dowiedzenia się o wyroku, podlega od…
- V CZ 53/19 2019-09-11Czy skarga o wznowienie postępowania, która powołuje się na ustawową przesłankę wznowienia, ale jej merytoryczna zasadność nie jest udowodniona, podlega odrzuceniu?
- IV CZ 151/12 2013-01-18Czy skarga o wznowienie postępowania jest oparta na ustawowej podstawie, jeśli wskazane okoliczności formalnie odpowiadają jednej z podstaw wznowienia, ale w rzeczywistości nie wystąpiły?
- III CZ 16/14 2014-05-30Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na podstawie pozbawienia możności działania wskutek naruszenia prawa przez sąd, złożona po upływie terminu, może zostać uwzględniona, jeśli strona była reprezentowana przez pe…
Powołane przepisy
art. 401 pkt 1art. 403 KPCart. 4011 KPCart. 401art. 410 § 1 KPCart. 212 KPCart. 299 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy