I CZ 43/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-10-27

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Dariusz Zawistowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, której uzasadnienie nie wskazuje na istnienie ustawowych podstaw wznowienia, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, jeżeli już z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa wznowienia nie zachodzi. Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy nie jest wystarczające, jeśli fakty przedstawione przez skarżącego nie spełniają ustawowych przesłanek. W sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, powiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy jest wystarczające, a brak powiadomienia strony osobiście nie pozbawia jej możności działania, chyba że sąd uzna jej obecność za konieczną.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że wskazane w niej okoliczności nie stanowiły ustawowej podstawy do wznowienia. Powód, W. Ż., złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując, czy skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie. Sąd Najwyższy zważył, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, a brak powiadomienia go osobiście o rozprawie apelacyjnej nie pozbawił go możności działania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 43/06 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Dariusz Zawistowski w sprawie ze skargi W. Ż. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko Fabryce […] S.A. w W. o uchylenie uchwały i ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2006 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2006 r. 1. oddala zażalenie 2. przyznaje adw. M. R.-J., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł powiększoną o 22% podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 marca 2006 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa W. Ż. przeciwko Fabryce […] SA w W., zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. Akt … 456/05, uznając, że wskazane w skardze okoliczności, które miałyby wskazywać na nieważność postępowania, w istocie nie miały miejsca. Skarga nie została więc oparta na ustawowej podstawie, a zatem podlegała odrzuceniu. Rozpoznając zażalenie W. Ż., który zakwestionował ocenę prawną przyjętą w zaskarżonym postanowieniu, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o reasumpcję wadliwego procesu i zastąpienie zapadłego orzeczenia orzeczeniem nowym. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu wyrokowi powoduje, że przywrócenie stanu sprzed zamknięcia ulegającemu wznowieniu postępowania sądowego może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Uwzględniają one konieczność wywołania na nowo procesu dotkniętego brakami formalnymi (nieważnością), bez względu ich wpływ na rozstrzygnięcie (art. 401 pkt 1 i 2 k.p.c.), właściwe przyczyny restytucyjne (art. 403 k.p.c.) oraz fakt wydania wyroku na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą (art. 4011 k.p.c.). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 154 stwierdził, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Stanowisko to Sąd Najwyższy powtórzył w postanowieniu z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 133, stwierdzając, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 KPC nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, 3 że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.). Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły taką ustawową podstawę, np. czy nowe dowody są istotnie nowe, czy podane w skardze okoliczności wskazują na nieważność postępowania. Dopiero gdyby to wstępne badanie dało dla skarżącego wynik pozytywny, należałoby wyznaczyć rozprawę, w przeciwnym zaś wypadku należy postanowieniem skargę odrzucić. Sąd Apelacyjny badając skargę we wskazanym zakresie dokonał trafnej oceny, stwierdzając, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. W sytuacji, gdy skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, okoliczność, że nie został powiadomiony o rozprawie apelacyjnej, nie pozbawiła skarżącego możności działania. Tylko w sytuacji, gdy sąd uzna obecność strony na rozprawie za konieczną (np. w celu informacyjnego wysłuchania – art. 212 k.p.c., lub przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron – art. 299 k.p.c.) doręczanie stronie wezwania na rozprawę jest uzasadnione również w wypadku, gdy ustanowiła ona pełnomocnika. Gdy nie zachodzi taka konieczność, powiadamianie o rozprawie strony, którą reprezentuje pełnomocnik jest zbędne, wystarczy powiadomić o rozprawie tylko pełnomocnika. Prawo strony do osobistego uczestnictwa w rozprawie zapewnione zostaje przez powiadomienie jej pełnomocnika o wyznaczonym terminie rozprawy sądowej. Sąd Apelacyjny w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem nie naruszył zatem przepisów i nie pozbawił skarżącego możności działania. Skarga o wznowienie postępowania w istocie nie została oparta na ustawowej podstawie, trafnie zatem została odrzucona. Zażalenie skarżącego podlegało więc oddaleniu (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 401 pkt 1art. 403 KPCart. 4011 KPCart. 401art. 410 § 1 KPCart. 212 KPCart. 299 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy