I CZ 150/01
PostanowienieIzba Cywilna2001-11-21
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Kazimierz Zawada, Tadeusz Żyznowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy między twórcami tego projektu występuje współuczestnictwo konieczne?Ratio decidendi
W sprawie o wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy nie występuje współuczestnictwo konieczne twórców tego projektu. Wynagrodzenie należne współtwórcom jest świadczeniem podzielnym, co wyklucza istnienie między nimi wspólności praw i obowiązków.Stan faktyczny
Powodowie, będący współtwórcami pracowniczego projektu wynalazczego, dochodzili od pozwanej Elektrowni wynagrodzenia za stosowanie patentu na wynalazek. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powodów, uznając brak współuczestnictwa koniecznego i niewystarczającą wartość przedmiotu zaskarżenia. Powodowie w zażaleniu argumentowali, że między autorami prawa do wynalazku istnieje współuczestnictwo konieczne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 150/01 W sprawie o wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy nie występuje współuczestnictwo konieczne twórców tego projektu. Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Kazimierz Zawada Sędzia SN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kazimierza P., Pawła K. i Henryka M. przeciwko Elektrowni K. S.A. w Ś.G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2001 r., zażalenia powodów na postanowienie Sadu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2001 r. oddalił zażalenie. Uzasadnienie Żądanie powodów przeciwko Elektrowni K. Spółce Akcyjnej w Ś.G. za stosowanie przez pozwaną patentu na wynalazek pod nazwą „Sposób oczyszczania rurek, zwłaszcza skraplaczy turbinowych” zostało w apelacji powodów określone po 1692,79 zł dla Kazimierza P. i Zbigniewa K., po 7053,30 zł dla Pawła K. i Henryka M. oraz 2257,06 zł dla Wojciecha J. Oddalając – wyrokiem z dnia 13 grudnia 2000 r. – apelację powodów, Sąd Apelacyjny pouczył obecnych przy ogłoszeniu wyroku, że kasacja nie przysługuje. Kasację wnieśli powodowie Kazimierz P., Henryk M. i Paweł K. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wskazując, że unormowanie zawarte w art. 45 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (jedn. tekst: Dz.U. z 1993 r., Nr 26, poz. 117) pozwala na przyjęcie, że po stronie powodów nie zachodzi współuczestnictwo jednolite ani konieczne. Wartość przedmiotu zaskarżenia określona oddzielnie dla każdego z powodów nie osiąga progu kwotowego ustalonego w art. 3921 § 1 k.p.c., co uzasadnia odrzucenie kasacji skarżących.
Zażalenie złożyli powodowie, którzy z powołaniem się na orzecznictwo i poglądy w literaturze przedmiotu zarzucili, że przepisy ustawy o wynalazczości nie określają cech prawa do wynalazku, które ma charakter współwłasności łącznej, a nie współwłasności w częściach ułamkowych, i pomiędzy autorami tego prawa istnieje współuczestnictwo konieczne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Dokonanie wynalazku przez dwóch lub więcej współtwórców prowadzi do wspólności prawa do patentu. Powodowie jako współtwórcy pracowniczego projektu wynalazczego zgodnie określili zasady i sposób podziału między nich należnego – w ich ocenie – wynagrodzenia za uzyskane przez pozwaną Spółkę efekty ekonomiczne, mające stanowić podstawę do ustalenia wysokości dochodzonego wynagrodzenia. Abstrahując przy rozstrzyganiu o dopuszczalności kasacji, czy zastosowane przez powodów kryteria mające obrazować wymierne efekty uzyskane przez stronę pozwaną, uzasadniają wysokość należnego każdemu ze skarżących wynagrodzenia, należy wskazać, że kwestia wysokości wynagrodzenia została określona przy zastosowaniu stosownego wyliczenia i ściśle wyrażona ilościowo. Przedmiotem sporu nie jest zatem autorstwo projektu, lecz należne jego twórcom wynagrodzenie. Oczywiście, chybione jest zatem odwoływanie się przez skarżących w zażaleniu do orzecznictwa dotyczącego wspólnego prawa do autorstwa, wynikającego ze scalenia wkładów i inwencji twórczej poszczególnych wynalazców, których udziały w tym prawie nie są ściśle oznaczone (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1974 r., II PR 216/74, OSNCP 1975, nr 6, poz. 104). Stanowisko to nie odnosi się do praw majątkowych, a przedmiotem niniejszego sporu – jak wskazano powyżej – nie jest autorstwo projektu, lecz wynagrodzenie należne współtwórcom pracowniczego projektu wynalazczego. Dochodzone przez nich wynagrodzenie jest świadczeniem podzielnym, dzielącym się na części wskazane przez współtwórców (por. też art. 379 k.c.). Dochodzona podzielność świadczenia wyklucza istnienie równocześnie między współtwórcami wspólności praw i obowiązków. (...) Dlatego zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu (art. 39318 § 1 i art. 39319 w związku z art. 385 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PK 47/08 2008-11-04Czy wynagrodzenie twórcy pracowniczego projektu wynalazczego, ustalone jednostronnie przez przedsiębiorcę w decyzji, która nie jest sprzeczna z przepisami prawa i uwzględnia słuszną proporcję do uzyskanych korzyści, jest…
- IV PR 201/84 1984-11-16Czy twórca pracowniczego projektu wynalazczego, którego decyzja o wynagrodzeniu stała się ostateczna w świetle przepisów ustawy o wynalazczości z 1972 r., może dochodzić roszczenia o wynagrodzenie przed sądem po zmianie…
- IV PR 39/76 1976-04-22Czy jednostka gospodarki uspołecznionej, która stosuje projekt wynalazczy, jest zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia twórcy, jeśli nie jest pierwszą jednostką stosującą ten projekt?
- IV PR 104/75 1975-12-19Czy sąd może oddalić powództwo o wynagrodzenie za stosowanie wynalazku pracowniczego przed zakończeniem postępowania administracyjnego, a jeśli tak, to na jakich zasadach?
- I PKN 253/97 1997-09-16Czy wynagrodzenie za pracowniczy projekt wynalazczy powinno być obliczane od daty rozpoczęcia faktycznego stosowania wynalazku, nawet jeśli jest to okres próbny, i czy można odmówić waloryzacji tego wynagrodzenia ze wzgl…
Powołane przepisy
art. 45art. 3921 § 1 KPCart. 379 KCart. 39318 § 1art. 39319art. 385 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy