II CSK 793/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-23
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca określenia początku biegu terminu przewidzianego w art. 899 § 3 k.c. w przypadku czynu ciągłego będącego rażącą niewdzięcznością, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. W przypadku, gdy kwestia początku biegu terminu przewidzianego w art. 899 § 3 k.c. została dostatecznie wyjaśniona w orzecznictwie, a stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości co do zastosowania tej wykładni, nie można mówić o istotnym zagadnieniu prawnym ani potrzebie wykładni przepisów. Skarga kasacyjna nie jest również oczywiście uzasadniona, gdy zarzucane naruszenia przepisów nie są łatwo dostrzegalne bez głębszej analizy.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o podział majątku wspólnego. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności. Wnioskodawca dopuszczał się czynów będących przejawami rażącej niewdzięczności, takich jak zdrada i inne czynności podejmowane pod wpływem alkoholu. Uczestniczka argumentowała, że występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące początku biegu terminu odwołania darowizny, gdy rażąca niewdzięczność ma postać czynu ciągłego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 793/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku T. M. przy uczestnictwie K. M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy, dopuszczającymi wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Uczestniczka postępowania zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 28 czerwca 2016 r. naruszenie art. 899 § 3 w związku z art. 898 § 1 k.c., naruszenie art. 899 § 3 k.c., naruszenie art. 5 k.c. oraz
2 naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. – w różnych konfiguracjach, a wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniła, po pierwsze, występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego potrzeby określenia początku biegu terminu przewidzianego w tym przepisie, gdy rażąca niewdzięczność ma postać czynu ciągłego, po drugie, potrzebą wykładni art. 899 § 3 k.p.c. pod kątem wspomnianego zagadnienia, oraz po trzecie, oczywistą zasadnością wniesionej skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Zagadnienie wskazane przez uczestniczkę nie wykazuje takich cech. W istocie jest oderwane od stanu faktycznego sprawy. W przypadku czynów będących niewątpliwie przejawami rażącej niewdzięczności w stosunku do uczestniczki, których dopuszczał się - obdarowany przez uczestniczkę - wnioskodawca (akty zdrady i inne, odrażające czynności, podejmowane w stanie upojenia alkoholowego), początek biegu terminu przewidzianego w art. 899 § 3 k.c. należało określić, tak jak - zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r., II CSK 68/10 – uczynił to Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu. Kwestia początku biegu terminu przewidzianego w art. 899 § 3 k.c. została dostatecznie wyjaśniona w odniesieniu do takich stanów faktycznych, jak ustalony w niniejszej sprawie, w powołanym wyroku Sądu Najwyższego. Wnioskowana przez uczestniczkę wykładnia nie odpowiada więc rzeczywistej potrzebie w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest spełniona także przesłanka oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość
3 zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy. Przytoczone w skardze kasacyjnej okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia przez Sąd Okręgowy żadnego z przepisów prawnych powołanych w skardze kasacyjnej uczestniczki. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej uczestniczki do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 287/17 2017-11-16Czy skarga kasacyjna dotycząca odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione zagadnienie prawne dotyczące charakteru terminu z art. 293 k.…
- I CSK 602/16 2017-03-13Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni art. 898 § 1 k.c. w kontekście przesłanek stwierdzenia niewdzięczności obdarowanego powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.…
- III CSK 403/14 2015-03-10Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy podniesione zagadnienie prawne nie jest istotne w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c. i nie zachodzą inne przesłanki jej przyjęcia?
- I CSK 2181/24 2025-04-15Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni pojęcia „rażącej niewdzięczności” w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?
- V CSK 638/15 2016-04-21Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powódka powołuje się na potrzebę ujednolicenia wykładni art. 898 k.c. w oparciu o rozbieżność między orzeczeniem Sądu Najwyższego a praktyką sądów powszechnyc…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 899 § 3art. 898 § 1 KCart. 899 § 3 KCart. 5 KCart. 378 § 1 KPCart. 899 § 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC§ 1§ 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy