V CZ 81/12

Sygn. akt V CZ 81/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Nordea Bank Polska Spółki Akcyjnej przeciwko Województwu […] z udziałem interwenienta ubocznego Drogowej Trasy Średnicowej Spółki Akcyjnej w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2013 r., zażalenia interwenienta ubocznego na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 3 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 grudnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r. oddalił apelację powoda, zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalił wniosek interwenienta ubocznego, występującego po stronie pozwanego, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku interwenienta ubocznego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania Sąd ograniczył się do wskazania „z uwagi na treść art. 107 k.p.c.”. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda. Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie oddalenia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., wniósł interwenient uboczny. Wnosząc o zmianę postanowienia poprzez zasądzenie na jego rzecz kwoty 5.400 zł zarzucił naruszenie art. 98 § 3 w zw. z art. 107 k.p.c. oraz art. 109 § 2 w zw. z art. 107 k.p.c., naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył: Zażalenie jest zasadne. Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego postanowienie o kosztach procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać nie tylko przytoczenie stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisów prawa, ale także wyjaśnienie, dlaczego w indywidualnej sprawie mają zastosowanie powołane przepisy prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, Nr 4, poz. 104, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 70/12, niepubl.). W wypadku odstępstw od zasady odpowiedzialności za wynik sporu obowiązkiem Sądu jest ponadto przytoczenie motywów i ocen, które legły u podstaw takiego orzeczenia. Nie jest obowiązkiem Sądu drugiej instancji poszukiwanie przyczyn, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach procesu. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania jest tak skrótowe, że nie poddaje się skutecznej kontroli odwoławczej, co czyni niezbędnym jego uchylenie. Po pierwsze Sąd zaniechał oceny charakteru 3 interwencji ubocznej. Przepis art. 107 k.p.c. dotyczy wyłącznie interwenienta ubocznego niesamoistnego (występującego w postępowaniu w charakterze pomocnika strony, do której przystąpił). Do interwenienta samoistnego stosuje się przepisy o współuczestnictwie jednolitym, a tym samym rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów procesu, tak jak i rozstrzygnięcie sporu, dotyczy także interwenienta (art. 81 i 73 § 2 k.p.c.). Po drugie art. 107 k.p.c. składa się z trzech zdań, z których każde stanowi samodzielną podstawę orzekania o kosztach należnych od lub na rzecz interwenienta ubocznego. Tak ogólnikowe wskazanie podstawy uniemożliwia przyjęcie, które z nich i z jakich przyczyn uczynił Sąd podstawą orzeczenia. Po trzecie zgodnie z treścią zd. 3 wymienionego przepisu Sąd może zasądzić na rzecz interwenienta koszty interwencji od przeciwnika zobowiązanego do zwrotu kosztów przy spełnieniu przesłanek z art. 98 § 1 i art. 109 k.p.c., ale nie musi. Odmowa przyznania zwrotu poniesionych kosztów postępowania wymaga zatem szczegółowego uzasadnienia. Niewskazanie podstawy prawnej, jak również motywów, którymi kierował się sąd orzekając o kosztach postępowania odwoławczego, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Już tylko z tej przyczyny zaskarżone orzeczenie nie może się ostać i podlega uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. db