II PZ 38/10
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2010-11-17
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Beata Gudowska, Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez pracodawcę obowiązku wydania świadectwa pracy w terminie, które nie spowodowało szkody po stronie pracownika, może stanowić szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia pracownika kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo naruszenie przez pracodawcę obowiązku wydania świadectwa pracy w terminie, które nie spowodowało szkody po stronie pracownika, nie stanowi samo w sobie szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 102 k.p.c. Uprawnienie sądu do odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym, które wymaga istnienia wyjątkowych okoliczności, a nie tylko samego faktu naruszenia przepisów prawa pracy, jeśli nie skutkuje to szkodą.Stan faktyczny
Powódka dochodziła odszkodowania od pozwanego pracodawcy. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, oddalił powództwo z powodu niedostatecznego wykazania przez powódkę wysokości poniesionej szkody. Sąd Okręgowy stwierdził jednak, że świadectwo pracy nie zostało powódce wydane w przepisanym terminie. Powódka zaskarżyła postanowienie o kosztach procesu, powołując się na art. 102 k.p.c. i twierdząc, że sytuacja ta stanowi szczególnie uzasadniony przypadek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach procesu i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PZ 38/10 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. Ś. przeciwko P. K. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 listopada 2010 r., zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego z dnia 21 maja 2010 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 maja 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o odszkodowanie z powództwa M. Ś. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Jednocześnie w wyroku tym Sąd postanowieniem zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w wysokości 450 zł oraz przed Sądem drugiej instancji w wysokości 250 zł. Powyższe postanowienie powódka zaskarżyła zażaleniem powołując się w
2 nim na naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie. Uzasadniając zażalenie wskazała, że Sąd Okręgowy ostatecznie oddalił powództwo z powodu niedostatecznego wykazania przez powódkę wysokości poniesionej szkody, stwierdził jednak za udowodniony fakt, że świadectwo pracy nie zostało powódce wydane w przepisanym terminie, a zatem uznał, iż pozwany pracodawca naruszył swoje podstawowe obowiązki wynikające z kodeksu pracy. Mając powyższe na uwadze - w ocenie powódki - zaistniał uzasadniony wypadek, o którym stanowi art. 102 k.p.c. stwarzający prawną możliwość zasądzenia od strony przegrywającej proces tylko części kosztów albo nie obciążania jej nimi w żadnej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. Przepis ten stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów, albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powódka powołuje się na zasady współżycia społecznego, wskazując, że w zaistniałym stanie faktycznym bez wątpienia zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 102 k.p.c., bowiem powódka w trakcie procesu pozbawiona była źródeł stałego utrzymania, a proces o odszkodowanie został wszczęty przez nią wyłącznie z powodu niewłaściwego i bezprawnego działania pozwanego, w postaci niewydania świadectwa pracy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, LEX nr 439151). Ponadto skarżąca powołuje się na okoliczności, które same przez się nie stanowią o istnieniu wyjątkowego przypadku uzasadniającego odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania należnego stronie wygrywającej proces. Wskazać należy, że zgodnie z art. 99 k.p. pracownik nabywa prawo do odszkodowania, gdy poniósł szkodę będącą normalnym następstwem niewydania świadectwa pracy, wydania go po terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa. W niniejszej sprawie powódka nie udowodniła takiej szkody, a zatem powoływanie się na niewłaściwe i bezprawne działania pozwanego
3 w sytuacji, gdy zachowanie to nie spowodowało szkody w powyższym rozumieniu, nie znajduje uzasadnienia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II PZ 29/11 2011-12-02Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c. w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, odstępując od obciążenia powódek tymi kosztami pomimo przegrania przez nie sprawy?
- I PZ 37/10 2011-01-20Czy w sprawie z zakresu prawa pracy, w której występuje istotny problem prawny, można zastosować art. 102 k.p.c. w celu modyfikacji obciążenia pracownika przegrywającego proces kosztami postępowania?
- I PZ 5/10 2010-04-15Czy strona wygrywająca sprawę może domagać się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od strony przegrywającej, jeśli sąd drugiej instancji odstąpił od obciążenia strony przegrywającej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c…
- I PZ 29/10 2010-10-29Czy przedmiot i charakter sprawy jako sprawy pracowniczej mogą stanowić samoistną podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów procesu?
- II BP 12/09 2009-11-25Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną niewydaniem lub wydaniem niewłaściwego świadectwa pracy, a jeśli tak, to jakie przepisy mają zastosowanie do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tego tytuł…
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 99 KP
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy