V KO 34/19

Izba Karna2019-07-09

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Piotr Mirek, Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie w doręczeniu zawiadomienia o terminie posiedzenia, skutkujące nieobecnością skazanego, stanowi obligatoryjną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. ma charakter fakultatywny i nie obliguje sądu do jego przeprowadzenia, nawet jeśli wystąpiły przesłanki określone w tym przepisie. Sąd ma swobodę oceny, czy wznowienie jest celowe i czy nieobecność skazanego mogła mieć istotne znaczenie dla biegu postępowania, gwarancji procesowych czy merytorycznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uznano, że obrońca nie wykazał, w jaki sposób udział skazanego mógłby wpłynąć na rozstrzygnięcie, a nadto istniały wątpliwości co do faktycznego adresu skazanego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania, argumentując, że skazany nie został prawidłowo powiadomiony o terminie posiedzenia Sądu Apelacyjnego, co uniemożliwiło mu udział w rozprawie. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Wniosek o wznowienie został złożony na podstawie art. 540b § 1 k.p.k., wskazując na uchybienie w doręczeniu zawiadomienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić wniosek o wznowienie postępowania i obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 34/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Mirek SSN Jacek Błaszczyk w sprawie S. M., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2019 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […], z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II AKzw […], utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w O., z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IV Kow […], na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. a contrario postanawia: 1. oddalić wniosek o wznowienie postępowania; 2. obciążyć S.M. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Kurator zawodowy przy Sądzie Rejonowym w O. złożył w dniu 28 września 2018 r. do Sądu Okręgowego w O. wniosek w przedmiocie odwołania, wobec S. M. udzielonego mu na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt V Kow […], warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt III K […]. Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IV Kow […], na podstawie art. 160 § 3 k.k.w., odwołał udzielone S. M. 2 warunkowe przedterminowe zwolnienie i zarządził wykonanie reszty nieodbytej przez niego kary pozbawienia wolności. Na to postanowienie zażalenie złożył skazany. Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II AKzw […], zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Wniosek o wznowienie postępowania złożył obrońca skazanego S. M. podnosząc, iż w toku postępowania zażaleniowego, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt II AKzw […], Sąd wysłał do skazanego zawiadomienie o terminie posiedzenia pod niewłaściwy adres, odmienny niż wskazany przez skazanego w zażaleniu, tj. ul. T. […]/1, […] J. i tym samym uniemożliwił skazanemu uczestnictwo w posiedzeniu. Przedmiotową sprawę rozpoznano więc podczas nieobecności skazanego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia. To uchybienie Sądu, zdaniem obrońcy, stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 540b k.p.k. Podnosząc ten zarzut, obrońca skazanego wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi wniósł o wznowienie postępowania z urzędu wobec skazanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o wznowienie na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. AKzw […] nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że przepis art. 540b § 1 k.p.k. został wprowadzony do Kodeksu postępowania karnego z dniem 14 listopada 2011 r. ustawą nowelizującą z dnia 29 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 191, poz. 1135). Przepis ten przewiduje nową podstawę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym pod nieobecność oskarżonego, jeżeli nie wiedział on o terminie rozprawy lub posiedzenia i o wydaniu orzeczenia. Faktycznie z akt sprawy wynika, że w dniu posiedzenia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie odwołania 3 warunkowego przedterminowego zwolnienia skazany S. M. nie stawił się, a z uwagi na dwukrotne awizowanie zawiadomienia o terminie, uznano je za doręczone. Nadto ma rację obrońca, że zawiadomienia o terminie posiedzenia penitencjarnego zostało dwukrotnie wysłane na ul. T. […]/1 w miejscowości J., a skazany w zażaleniu podał inny adres - ul. T. […]/3. Podkreślić jednak należy, że wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. ma charakter fakultatywny, a sądowi pozostawiona została ocena, czy wznowienie postępowania w konkretnej sprawie byłoby celowe. Przepis ten daje zatem jedynie możliwość wznowienia postępowania w przypadku zaistnienia opisanej w nim sytuacji, natomiast nie obliguje go do tego. Oznacza to, że nawet w przypadku gdyby wystąpiły okoliczności i spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 540b § 1 k.p.k. sąd winien wznowić postępowanie dopiero, jeżeli stwierdzi, iż rozpoznanie sprawy pod nieobecność skazanego mogło mieć istotne znaczenie dla biegu postępowania sądowego, gwarancji procesowych skazanego oraz merytorycznego rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 kwietnia 2014 r., II AKz 257/14, LEX nr 1487573). W niniejszej sprawie obrońca skazanego we wniosku o wznowienie postępowania w ogóle nie starał się wykazać w jaki sposób udział oskarżonego w posiedzeniu Sądu odwoławczego mógł wpłynąć na przebieg postępowania czy też merytoryczne rozstrzygnięcie, a przede wszystkim nie wykazał, że adres ul. T. […]/3 był faktycznie adresem dla korespondencji wysyłanej do skazanego i czy w ogóle istnieje. Podkreślić bowiem należy, że skazany w tej sprawie postępuje instrumentalnie i już w przeszłości podał adres dla doręczeń, który okazał się fikcyjny, a co wynika jednoznacznie z postanowienia z dnia 23 października 2018 r. o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia. Nie można również pomijać przy ocenie zasadności wniosku również tego, że skazany tego samego dnia co sporządził zażalenie, w którym podał adres ul. T. […]/3, tj. 11 grudnia 2018 r., złożył w Sądzie Okręgowym prośbę o wydanie postanowienia z dnia 23 października 2018 r. podając adres właśnie ul. T. […]/1, który jest jego faktycznym adresem zameldowania i zamieszkania (k. 10). Wysłane dwukrotnie na ten adres zawiadomienia o terminie posiedzenia zostały więc słusznie uznane przez Sąd Apelacyjny za prawidłowo doręczone. 4 Biorąc to pod uwagę, Sąd Najwyższy oddalił wniosek obrońcy skazanego S. M. o wznowienie postępowania. a

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 540b § 1 KPKart. 160 § 3 KKart. 540b KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy