I FSK 1/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...] s.k.a. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2463/17 w sprawie ze skargi T. [...] s.k.a. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 19 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżony wyrok, 2) uchyla zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz T. s.k.a. z siedzibą w G. kwotę 1054 (słownie: tysiąca pięćdziesięciu czterech) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., III SA/Wa 2463/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. [...] s.k.a. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 19 maja 2017 r. w przedmiocie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia. W motywach wyroku Sąd wyjaśnił, że zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu zażalenia strony bez rozpatrzenia, wydane stosownie do art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia było ustalenie, że wbrew wezwaniu, do zażalenia składający je doradca podatkowy nie przedłożył oryginału pełnomocnictwa lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do reprezentowania spółki. Odnosząc się do powyższych ustaleń Sąd podzielił pogląd strony, że postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter wpadkowy względem postępowania wymiarowego prowadzonego w indywidualnej sprawie. W związku z tym nie ma potrzeby przedkładania osobnego dokumentu pełnomocnictwa do akt postępowania w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, o ile takowe znajduje się w aktach sprawy podatkowej, której tenże rygor dotyczy. Niemniej w przedmiotowym przypadku na żadnym etapie postępowania podatkowego nie zostało dołączone pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej. Stąd też pełnomocnik był zobligowany przedłożyć dokument wykazujący jego umocowanie, na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych złożonego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (s. 7 uzasadnienia wyroku). W skardze kasacyjnej od ww. wyroku spółka domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, jak również zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy. Jako podstawy kasacyjne wskazano naruszenie: 1) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) oraz z art. 1 § 1-2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Pusa) poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 169 § 1, art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 Ppsa oraz art. 1 § 1-2 Pusa polegające na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnych sądu. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przyjęte zarówno przez skarżącą, jak i przez Sąd pierwszej instancji zapatrywanie, że pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej jest co do zasady skuteczne również w incydentalnym postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r., I FSK 1661/16, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten nie jest sporny w niniejszej sprawie. Strona skarżąca wskazuje jednakże (s. 2-3 skargi kasacyjnej), że w zaskarżonym wyroku przyjęto wadliwy stan faktyczny uznając, że pełnomocnik na żadnym etapie postępowania podatkowego nie przedłożył pełnomocnictwa. Jak zauważono, stosowne umocowanie złożono przy piśmie z 13 lutego 2015 r. do akt sprawy wymiarowej prowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., które z kolei zostały przedstawione do sprawy prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. III SA/Wa 1830/17. Pełnomocnik strony był też aktywny w prowadzonym postępowaniu wymiarowym i to jemu doręczano pisma w sprawie. Tym samym brak było podstaw do wystosowania wezwania o nadesłanie dodatkowego dokumentu pełnomocnictwa do akt postępowania w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Argumentację tę należy co do zasady podzielić. W aktach administracyjnych ww. sprawy wymiarowej znajdują się bowiem kserokopie wspomnianego pisma pełnomocnika spółki, w którym zgłosił on swój udział w sprawie, opatrzonego pieczęcią urzędu z adnotacją "wpłynęło", jak również kserokopia odpisu pełnomocnictwa dołączonego do ww. pisma (k. 10-11, t. 1 akt adm.) (okoliczność znana Sądowi z urzędu, jako że wspomniane akta znajdują się w tut. Sądzie dołączone do sprawy pod sygn. I FSK 1761/18). We wskazanych aktach nie znajdują się wprawdzie oryginały ww. dokumentów (tj. oryginalne pismo przewodnie wraz z odpisem pełnomocnictwa), jednakże treść kopii widniejących w przedstawionych sądowi aktach wskazuje na to, że zostały one sporządzone przez organ (kopie wykonano z dokumentów opatrzonych pieczęcią urzędu, adnotacjami urzędowymi oraz numerami kart). Z przedłożonych akt sprawy wymiarowej wynika ponadto, że pisma w niej doręczano następnie wskazanemu w dokumencie pełnomocnictwa doradcy podatkowemu. Powyższe pozwala na przyjęcie domniemania faktycznego zgodnego z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że stosowne umocowanie procesowe, spełniające wymogi pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym (art. 138a Ordynacji podatkowej), zostało w istocie złożone do akt sprawy wymiarowej (znajduje się w posiadaniu organu). Treść tegoż pełnomocnictwa nie nasuwa przy tym wątpliwości obejmując m.in. upoważnienie do "reprezentowania spółki przed: Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w G., DIS w W., innymi organami podatkowymi i skarbowymi (...) we wszystkich sprawach, w których spółka jest lub będzie stroną". Wskazane okoliczności Sąd pierwszej instancji powinien był uwzględnić z urzędu, bez konieczności przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie (art. 106 § 5 Ppsa w zw. z art. 228 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego), jako że w dacie orzekania w sprawie niniejszej dysponował jeszcze aktami sprawy wymiarowej (akta te wpłynęły do NSA dopiero 7 września 2018 r.), zaś w złożonej skardze strona wprost powołała się na brak odrębności postępowania dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (s. 2). Trafny jest tym samym zarzut strony, że nie było podstaw do wzywania jej do uzupełnienia braków w ww. zakresie, skoro pełnomocnictwo procesowe dla doradcy podatkowego składającego zażalenie na postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zostało złożone w sprawie wymiarowej, a poza sporem pozostaje, że było ono skuteczne także w postępowaniu wpadkowym dotyczącym tegoż rygoru. Biorąc powyższe pod uwagę należało uwzględnić w szczególności zarzut naruszenia art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku, stosownie do art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 Ppsa. O kosztach postępowania postanowiono stosownie do art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 209 ww. ustawy.