I FSK 112/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Mirella Łent, Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2007 r. sygn. akt ... w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 5 lipca 2006 r. nr ... w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 11.09.2007 r., sygn. I SA/Łd 1345/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez R. K. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 05.07.2006 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. W tych ramach wskazano, że w dniu 05.07.2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał dwa postanowienia. W pierwszym z nich Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 07.03.2006 r., zaś w drugim postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) - zwanej dalej "Ordynacja podatkowa" stwierdził wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 07.03.2006 r. z uchybieniem terminu. Na skutek skargi podatnika, postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. I SA/Łd 1346/06. W skardze na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu skarżący podatnik wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stawiając zarzut naruszenia art. 162 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" uchylił zaskarżone postanowienie. Takie rozstrzygnięcie umotywowano tym, że w sprawie naruszono art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdyż organ odwoławczy przedwcześnie stwierdził wniesienie odwołania po terminie, w sytuacji gdy nie jest jeszcze wiadomy wynik postępowania wywołanego wnioskiem o przywrócenie terminu (z powodu uchylenia przez Sąd postanowienia o odmowie przywrócenia terminu). Powyższy wyroku zaskarżony został skargą kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" popsa i art. 141 § 4 popsa w związku z art 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ podatkowy przedwcześnie stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu w sytuacji nie zakończenia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu, - art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ podatkowy nie może wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, jeżeli wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że odmowne rozstrzygnięcie wniosku podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upoważniało organ do wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Stanowisko Sądu nakazujące wstrzymanie się ze stwierdzeniem wniesienia środka odwoławczego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu, podyktowane ekonomiką postępowania, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy - Ordynacja podatkowa. Jest to w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną jedynie zalecenie, które nie powinno doprowadzić do uchylenia zaskarżonego przez podatnika postanowienia w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z naruszeniem terminu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 20.03.2009 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. W punkcie wyjścia odnotować należy, że powodem uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, podjętego w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, była konstatacja, że dopokąd nie zostanie rozstrzygnięta kwestia przywrócenia uchybionego terminu do dokonania tej czynności procesowej orzekanie w niniejszej sprawie uznać trzeba za przedwczesne. Takie stanowisko w aspekcie słusznościowym niewątpliwie może być uznane za poprawne. Niemniej poza logiką nie znajduje ono oparcia w obowiązującym prawie. Żaden przepis Ordynacji podatkowej, w tym zawarte w rozdz. 7 i 15 Działu IV, nie dostarcza bowiem podstawy do powstrzymania się od podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jako zasadne uznać zatem trzeba zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty, w tym zwłaszcza naruszenia art. 141 § 4 popsa. Sąd I instancji nie umotywował bowiem przekonywująco, z nawiązaniem do odpowiednich regulacji prawnych, swego stanowiska - co kasator trafnie wytknął we wniesionej skardze kasacyjnej. Swoją drogą analizując wspomniane stanowisko Sądu I instancji trudno oprzeć się wrażeniu, że faktycznym powodem uchylenia przedmiotowego postanowienia był fakt wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia dotyczącego kwestii przywrócenia uchybionego terminu. To jednak orzeczenie zostało uchylone wyrokiem tut. Sądu z dnia 20.03.2009 r., sygn. I FSK 111/08 przez co także argumenty natury słusznościowej, które legły u podstaw skarżonego wyroku, utraciły swą wymowę. Stąd też uznając zasadność przedmiotowej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt 2 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.