I FSK 1649/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.K. i J. L wspólników spółki cywilnej T. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 261/07, w zakresie odrzucenia skargi R.K. i J. L. wspólników spółki cywilnej T. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2005 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 261/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę R.K. i J. L. wspólników spółki cywilnej T. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 4 grudnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. została doręczona skarżącym w dniu 8 grudnia 2006 r. Skarga natomiast została nadana w dniu 12 stycznia 2007 r. Wobec powyższego Sąd I instancji z uwagi na fakt, że skarga została nadana z upływem 30 dniowego terminu /art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.), skargę w myśl art. 58 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. odrzucił. WSA dodatkowo wskazał, że zaskarżona decyzja została również doręczona adwokatowi J.J. w dniu 20 grudnia 2006 r., jednakowoż z uwagi na uznanie, iż wymieniony adwokat nie był pełnomocnikiem skarżących w postępowaniu administracyjnym, termin do złożenia skargi do sądu został otwarty poprzez doręczenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. – skarżącym – wspólnikom s.c. T. w L. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zwolnienie strony od opłaty sądowej od skargi w całości. Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegające na obrazie art. 40 u.p.p.s.a. polegające na przyjęciu, że skarga kasacyjna strony została przez jej pełnomocnika złożona po upływie terminu z art. 53 § 1 u.p.p.s.a. w sytuacji gdy decyzja podlegająca zaskarżeniu skargą została pełnomocnikowi strony / który złożył pełnomocnictwo do reprezentowania go w sprawie przed wydaniem decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w P. / doręczona dopiero w dniu 20.12.2006 r. Strona w tym zakresie zarzuca błędne przyjęcie przez Sąd, że w sprawie strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Celnej w P. w sytuacji gdy pełnomocnik strony złożył w jej imieniu zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 9.11.2006 r. do którego dołączono pełnomocnictwo w sprawie. Autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że pełnomocnictwo to pomimo tego, iż zostało dołączone do zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu I-szej instancji obejmowało upoważnienie do reprezentowania strony w całej sprawie. Kolejno pełnomocnik strony dodał, że z regulacji art. 40 § 2 u.p.p.s.a. wynika zasada ogólna formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania. Jednak powyższa zasada nie ma wymiaru podmiotowo bezwzględnego. Wskazano na liczne orzecznictwo w tej kwestii; wyrok z dnia 19 listopada 2001 r. (I SA 450/01), postanowienie SN z dnia 9 września 1993 r. (III ARN 45/93, OSNCP 1994, z 5, poz. 112), postanowienie SN z dnia 9 września 1993 r., III ARN, OSNCP 1994, nr 5, poz. 112, postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, niepubl., wyrok NSA z dnia 22 września 1993 r., V SA/868/93, ONSA 1194, nr 4, poz. 139, wyrok NSA z dnia 15 maja 2001, I SA 2605/99, postanowienie SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 95/98, OSNAPiUS 1999, nr 21, poz. 672, postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1997 r., III RN 19/97, OSNAPiuS 1997, nr 21, poz. 415 oraz doktrynę, tj. Komentarz IV, 1970, s. 120 E. Iserzon, Komentarz 1992, s. 141 Z. Janowicz,. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W petitum skargi kasacyjnej strona w istocie podniosła, że Sąd I instancji nie zasadnie odrzucił skargę wniesioną przez pełnomocnika strony w terminie, tj. w dniu 12 stycznia 2007 r. Zdaniem strony WSA błędnie uznał, że skarżący w postępowaniu administracyjnym nie byli reprezentowani przez pełnomocnika, wobec czego Sąd przyjął, iż skarga została złożona po upływie terminu do jej wniesienia, licząc termin od dnia doręczenia skarżącym, tj. dnia 8 grudnia 2006 r., zamiast od dnia 20 grudnia 2006 r., tj. doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Badając zasadność zarzutów skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tym tle należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż decyzja organu podatkowego oprócz skarżącym została również doręczona adwokatowi J.J. w dniu 20 grudnia 2006 r. Z akt podatkowych sprawy wynika zaś, że strona reprezentowana przez adwokata J.J. wniosła za pośrednictwem Izby Celnej w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu I instancji. Do tego środka zaskarżenia załączone było pełnomocnictwo w świetle którego skarżący umocowali do działania adwokata J.J. przed Urzędem Celnym w K., Izbą Celna w P., Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie dotyczącej zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2005 r. Zatem pełnomocnictwo to obejmowało upoważnienie do reprezentowania strony w całej sprawie a dodatkowo zauważyć też należy, jak na to zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, pełnomocnictwo to zostało załączone przed wydaniem przedmiotowej decyzji z dnia 4 grudnia 2006r. Wobec powyższych faktów a zwłaszcza wobec faktu, że decyzja z dnia 4 grudnia 2006 r. została doręczona przez organ adwokatowi J. J. trudno jest się zgodzić - jak to podnosi w odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w P. - iż wymieniony adwokat nie był pełnomocnikiem skarżących w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Skoro organ podatkowy doręczył pełnomocnikowi decyzje, a zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, to słuszne wydaje się uznanie, iż organ o fakcie ustanowienia pełnomocnika był skutecznie zawiadomiony. Nadmienić tutaj trzeba, że konkludentne czynności jakich dokonał organ (doręczenie decyzji adwokatowi) nie mogą obarczać strony odpowiedzialnością za ewentualne niedopatrzenia organu. Zatem skarżący jak i ich pełnomocnik mieli prawo być w przeświadczeniu, że termin złożenia skargi do Sądu powinien być liczony od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Orzecznictwo sądowe przyjmuje tu jednoznacznie, że jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, iż strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu (np. do wniesienia środka odwoławczego) rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, cyt. w: A. Bącal, B. Dauter: Ordynacja podatkowa w orzecznictwie sądowym, : Prawo podatkowe", z. 88, Warszawa 2001, s. 259). Mają na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga nie została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia, a więc Sąd I instancji w myśl art. 58 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. nie słusznie ją odrzucił. Odnosząc się zaś do wniosku strony o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi w całości, to należy wskazać, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Natomiast zgodnie z art. 254 § 1 u.p.p.s.a. rozpoznanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. ęłęóOdnoszoZ tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.