I FSK 226/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-04
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Barbara Wasilewska, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy i sąd administracyjny mogą uznać za wiarygodne zeznania świadków nabywców samochodów w celu ustalenia rzeczywistej ceny transakcji i na tej podstawie zakwestionować ceny sprzedaży wykazane na fakturach VAT w podatku od towarów i usług?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że organy podatkowe oraz sąd administracyjny mają prawo dokonać swobodnej oceny dowodów, w tym uznać za wiarygodne zeznania świadków nabywców samochodów, które mogą podważyć wartości wykazane na fakturach VAT. Wartość podstawy opodatkowania powinna być ustalana na podstawie rzeczywistej ceny transakcji, a nie przeciętnych cen katalogowych czy deklaracji podatnika. Brak było podstaw do powołania biegłego, gdyż nie ustalano realnej wartości samochodów, lecz cenę transakcji.Stan faktyczny
T. M. prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprowadzaniu i sprzedaży samochodów używanych oraz świadczeniu usług komisu. Organ podatkowy zakwestionował ceny sprzedaży trzech transakcji samochodów, uznając, że zostały one zaniżone w stosunku do rzeczywistych cen, na podstawie zeznań 51 świadków – nabywców oraz wycen rzeczoznawców PZM. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję organu I instancji w zakresie tych trzech transakcji. T. M. zaskarżył decyzję, kwestionując wiarygodność świadków i wskazując na rozbieżności w dowodach oraz brak powołania biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną T. M. oraz zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Barbara Wasilewska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Danuta Oleś, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 467/10 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 2400 zł (słownie: dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 467/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 kwietnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Stan sprawy przedstawiony przez Sąd I instancji:
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej w 2006 r., strona sprowadzała z zagranicy samochody używane i odprzedawała je klientom. Ponadto dokonywała zakupu samochodów od klientów krajowych w celu dalszej odprzedaży, jak również świadczyła usługi komisu na samochody używane. Organ podatkowy w toku prowadzonej kontroli dokonał porównania cen samochodów sprowadzonych z zagranicy i sprzedanych w 2006 r. z wyceną rzeczoznawców PZM, publikowaną w katalogach INFOEKSPERT. Na tej podstawie stwierdził, iż większa część samochodów została przez stronę sprzedana w cenach znacznie niższych niż wynikało to z wyceny rzeczoznawców. W celu weryfikacji owych transakcji, przesłuchano w charakterze świadków 51 osób, które kupiły samochody osobowe w 2006 r. Ostatecznie, po ponownie przeprowadzonym postępowaniu w decyzji z dnia 26.11.2009r. organ I instancji zakwestionował 12 transakcji sprzedaży samochodów.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w O. zaskarżoną decyzją z 26 kwietnia 2010 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie zakwestionowania ceny sprzedaży samochodów w przypadku 3 transakcji, natomiast w pozostałym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, a także zobowiązanie podatkowe w podatku VAT. Organ odwoławczy przyjął, że organ I instancji zasadnie zakwestionował cenę sprzedaży samochodów przez T. M., w przypadku 3 transakcji, a mianowicie z:
1) J.i K. J. - faktura nr 116/WMARŻA/2006 z dnia 05.06.2006 r., w kwocie 2.800zł, zaniżenie wartości samochodu o 20.000,00zł;
2) D. i D. W. - faktura nr 45/WMARŻA/2006 z dnia 15.03.2006 r., w kwocie 5.000zł; zaniżenie wartości samochodu o 8.000,00zł;
3) R. i M. F. - faktura nr 223/WMARŻA/2006 z dnia 17.10.2006 r., w kwocie 2.800zł; zaniżenie wartości samochodu o 26.100,00 zł;
Podstawą do stwierdzenia zaniżenia ceny na fakturze były zeznania świadków – nabywców samochodów. W ocenie organu odwoławczego, świadkowie ci nie mieli żadnych podstaw ani powodów wprowadzać organy podatkowe w błąd odnośnie kwoty uiszczonej za zakup samochodów. Analizując treść art. 32 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.) organ odwoławczy uznał, iż nie miał on zastosowania do transakcji sprzedaży samochodów na rzecz nabywców: państwa J., W. i F.. Podkreślił, iż strony tych transakcji - sprzedawca i nabywcy, w różny sposób określili wartość przedmiotów transakcji (samochodów). W związku z powyższym, celem postępowania było ustalenie rzeczywistej ceny transakcji, a nie określenie wysokości obrotu na podstawie przeciętnych cen. Organy podatkowe, w celu ustalenia rzeczywistego obrotu dokonały oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym wiarygodności twierdzeń sprzedawcy i nabywców. Zeznania świadków oraz inne okoliczności towarzyszących owym transakcjom dawały podstawę do uznania, że w przypadku tych 3 transakcji skarżący znacznie zaniżył wartość sprzedaży. Organ podstawę opodatkowania dla zakwestionowanych trzech transakcji sprzedaży samochodów, ustalił zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
W oparciu o powyższe Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 26.11.2009 r., w części określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: VII i VIII 2006 r. uchylając w części określenia: nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za okres III, IV, V, IX, XI, XII 2006 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za X 2006 r. (do przeniesienia i do zwrotu) i zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za VI 2006 r. W tym zakresie określił: nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc z okres III, IV, V, IX, XI, XII 2006 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za X 2006 r. (do przeniesienia i do zwrotu) i zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za VI 2006 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu strona podniosła, iż nie można dać wiary zeznaniom małżonków J. tylko z tego powodu, że J.J. zeznał dwukrotnie, iż za samochód zapłacił 22.800zł, a jego żona K.J. potwierdziła wersję zeznań męża, gdyż w takiej sytuacji mogliby oni podać dowolną kwotę zakupu. Zarzucił, iż organy podatkowe dały wiarę zeznaniom małżonków J., nie popartych żadnymi dowodami, pomimo istniejących przeciwdowodów, tj. m.in. dokumentów sprzedaży. Organy nie wyjaśniły z jakich powodów odmówiły wiarygodności ww. dokumentom. Strona podkreśliła, iż samochód VW Passat był samochodem powypadkowym o dużym przebiegu, zaś w Jego ocenie nielogicznym byłoby gdyby małżonkowie J. nabyliby w Polsce samochód za cenę 22.800 zł, podczas gdy z zagranicy można sprowadzić samochód o wartości 1.196,10 zł. W ocenie pełnomocnika zasadność nabycia samochodu o gorszym stanie technicznym jest w tym przypadku uzasadniona, skoro zakład pracy J.J. ".T" Sp. z o.o. dokonywał na jego rzecz nieodpłatnych napraw, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.
W ocenie pełnomocnika uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji w sprawie transakcji zawartej z małżonkami W.w całości nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzucił, iż organy obu instancji nie przedstawiły dowodów na to, że Skarżący przyjął kwotę 9.000zł. Wskazał, iż D. W. nie udzieliła odpowiedzi na istotne dla sprawy pytania, poza tym czytała zeznania męża przed przesłuchaniem, wobec czego nastąpiło naruszenie zasady koncentracji materiału dowodowego. Wywiódł, iż zeznania A. T. nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Zarzucił również, iż D. W. nie przedstawił żadnego dowodu, aby zaprzeczyć dokumentom, które podpisał.
W odniesieniu do transakcji zawartej pomiędzy Skarżącym a R. i M.F. po raz kolejny zarzucił naruszenie art. 121§ 1 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez nie doręczenie pełnomocnikowi listy świadków objętych zawiadomieniem oraz nieprawidłowe prowadzenie przesłuchania. Pełnomocnik podniósł, że skoro świadek R. F. zaprzecza prawidłowości własnoręcznej podpisanej faktury, to obowiązany jest okoliczność tę udowodnić. Zarzucił także, iż organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż potwierdzenie wpłaty z Banku P. z dnia 10.10.2006 r. na kwotę 19.300zł, nie stanowi dowodu na to, że Strona wypłaciła w dniu 19.10.2006 r. R. F. kwotę 14.600zł, tytułem kredytu gotówkowego, nie przedstawiając na to żadnego przeciwdowodu.
Ponadto pełnomocnik przedstawił wyliczenia z których wynika, iż średnia marża wyliczona zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, osiągnięta przez Stronę na 39 niekwestionowanych przez organ transakcji wynosi 143,71%. w odniesieniu natomiast do 3 kwestionowanych przez organ kontroli transakcji Strona wyliczyła i zadeklarowała marżę w wysokości 131,80%. Natomiast z wyliczeń dokonanych przez organ odwoławczy wynika, iż średnia marża na 3 kwestionowane transakcje wyniosła 1.691,86%, a w przypadku R.F. nawet 2.969,89%.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozważania Sądu I instancji:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie uwzględnił skargi strony.
Zdaniem Sądu I instancji, przyjmując zeznania nabywców aut za wiarygodne, Dyrektor Izby Skarbowej w O. nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Kierując się logiką i doświadczeniem życiowym, organ odwoławczy stwierdził, iż małżonkowie J., dokonując zakupu samochodu VW Passat, 1,8, rok produkcji 1997, wyposażonego w ABS, elektryczne szyby i lusterka, w ogólnie dobrym stanie technicznym (co potwierdził doradzający im pan S.) zapłacili cenę 22.800zł.Ponadto słusznie stwierdził, że zupełnie nieracjonalna byłaby sprzedaż samochodu BMW za 5.000zł i zakup w jego miejsce samochodu VW Passat za 2.800zł, poobijanego i w złym stanie technicznym Okoliczności zakupu samochodu przez D.i D. W.również dały podstawy do przyjęcia ich zeznań jako prawdziwych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał za wiarygodne zeznania R. F. i M. F.
W ocenie Sądu I instancji, zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej porównał ceny przedmiotowych samochodów do wyceny rzeczoznawców PZM, według którego za ww. modele samochodów, danego rocznika, w ogólnie dobrym stanie technicznym, można było uzyskać odpowiednio cenę:
- VW Passat, 1,8, rok produkcji 1997 - 23.950zł;
- Opel Astra Combi, rok produkcji 2000. - 20.150zł do 23.550zł;
- VW Passat 1.9 TDI, rok produkcji 1999 - 23.950zł do 25.550zł.
Zatem ceny podane przez państwa J.(22.800zł), W. (23.000zł)i F. (28.900zł) były zbliżone do wartości rynkowych, określonych zgodnie z wyceną rzeczoznawców PZM, natomiast zdecydowanie odbiegały od cen sprzedaży, wykazanych przez T. M. w omawianych 3 Fakturach/MARŻA.
W ocenie Sądu szczegółowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest logiczna i spójna. Swobodna ocena dowodów oznacza, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Istotny staje się zatem tzw. punkt widzenia, który w rozpatrywanej sprawie jest przejrzysty i klarowny. Sąd nie dopatrzył się także uchybienia zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowi o tym przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie naruszono także zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), gdyż z akt sprawy wynika, że organ podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stronie i jej pełnomocnikowi zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej).
Skarga kasacyjna
T. M. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie:
1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), poprzez nie odniesienie się do każdego z zarzutów skargi oraz niepełne uzasadnienie wyroku;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe, a w szczególności art. 191, art. 187 § 1, art. 122, art. 124, art. 123 § 1, art. 121, art. 181 Ordynacji podatkowej;
3) art. 120 ust. 4 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o podatku do towarów i usług polegające na niewłaściwym określeniu marży.
W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa doradcy podatkowego według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Sąd I instancji nie odniósł się do szeregu zarzutów zawartych we wniesionej skardze, stanowiących podstawę sformułowania zarzutu błędnej oceny dowodów przez organy podatkowe, jak i naruszenia postępowania, czym naruszył treść art. 141 § 4 P.p.s.a. Strona wskazała, że Sąd nie wyjaśnił, jak możliwie jest aby nabywcy mogli przepłacić za zakupiony samochód ponad 19-krotnie. Sąd nie odniósł się również do kwestii związanej z metodą przesłuchiwania poszczególnych świadków oraz braku informowania skarżącego o ich danych personalnych, co wpływało cały przebieg przesłuchania. W zaskarżonym orzeczeniu pominięto również dlaczego uwzględniono w całości zeznania świadków a pominięto dowody z umów, faktur i innym rachunkom. Strona zarzuciła również brak odniesienia się do rozbieżności w zeznaniach świadków, mimo wcześniejszej sygnalizacji w tym zakresie.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej niezasadne jest również stanowisko Sądu I instancji, iż organ odwoławczy nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów tylko z tego powodu, iż świadkowie zeznali, iż za samochód zapłacili więcej niż wynikało to z faktury VAT. Żaden ze świadków nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie swoich zeznań. Nie uczyniły tego również organy podatkowe. Co więcej, rozbieżności i kolizje w ich zeznaniach zostały szczegółowo opisane w skardze, do których to rozbieżności i kolizji Sąd orzekający w ogóle się nie ustosunkował, czym w ocenie Skarżącego naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. W ocenie Strony konieczne było powołanie do sprawy biegłego, który mógłby ocenić rzeczywistą wartość sprzedanych aut, a nie opieranie się w tym zakresie na wycenie katalogowej rzeczoznawców PZM.
Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług skarżący wskazał, że określenie uzyskanej marży na tak wysokim poziomie jest niemożliwie w warunkach rynkowych i znacznie odstaje od średniej marży uzyskanej w przypadku pozostałych niezakwestionowanych transakcji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej stawia zarzuty dwojakiego rodzaju, a mianowicie zarzuca Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia w tym właśnie zakresie należy wskazać, że zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 122, 123 § 1 , art. 123, 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej strony jest niezasadny. Zasada prawdy obiektywnej została sformułowana w art. 122 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z powyższą zasadą powiązana jest kolejna dyrektywa, wskazana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei, zgodnie z art. 191 tejże ustawy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy podatkowe w toku postępowania nie uchybiły żadnej z ww. zasad postępowania dowodowego, a Sąd pierwszej instancji, wbrew sugestiom autora skargi kasacyjnej, postąpił prawidłowo aprobując działania organów i przyjmując za podstawę wyroku kluczowe w sprawie ustalenie, iż ceny sprzedaży pojazdów widniejące na fakturach znacznie różniły się od cen rynkowych.
Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, jakoby materiał dowodowy został zgromadzony przez organy podatkowe w sposób naruszający podstawowe standardy postępowania. W sprawie przesłuchanych zostało wielu świadków –przede wszystkim nabywców samochodów, ocena ich zeznań była wnikliwa, a każdy z trzech przypadków, w którym stwierdzono zaniżenie wartości sprzedaży został szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z zeznań tych wynikało niezbicie, że wykazywane przez skarżącego na fakturach ceny pojazdów znacznie odbiegały od faktycznej wartości sprzedaży. Dodatkowo organy podatkowe skonfrontowały ceny widniejące na fakturach z danymi zawartymi w katalogu rzeczoznawców PZM, co tylko potwierdziło wiarygodność zeznań przesłuchanych świadków i jednocześnie podważało wartości wynikające z faktur przedstawionych przez stronę skarżącą. W tym miejscu należy zaznaczyć, że faktura nie ma waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże określone domniemanie. Stanowi ona zatem dowód podlegający w myśl art. 191 Ordynacji podatkowej ocenie i weryfikacji jak każdy inny dowód. Organy podatkowe miały zatem pełne prawo do przeprowadzenia innych dowodów celem podważenia wiarygodności zakwestionowanych faktur. W tym zakresie skorzystały nie tylko z danych pochodzących z fachowych czasopism prezentujących rynkowe ceny samochodów, ale przede wszystkim z zeznań świadków - nabywców aut, których zakup był dokumentowany zakwestionowanymi fakturami. Skoro zaś sami nabywcy aut stwierdzali, że płacili znacznie więcej za zakupiony samochód niż wskazywałaby na to otrzymana faktura, to za nieprzekonującą należało uznać argumentację skarżącego, że ta "zaniżona" cena była związana wyłącznie ze stanem technicznym auta.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu podatkowym nie zaistniała potrzeba skorzystania ze specjalistycznej wiedzy biegłego i tym samym organy podatkowe nie naruszyły art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie nie była bowiem ustalana realna wartość samochodów, ale wartość transakcji. Sięganie po dane wynikające z katalogu rzeczoznawców PZM, potwierdzały jedynie wersje przedstawione przez świadków – nabywców aut. Zresztą niektórzy świadkowie, przyznają, że po zawarciu transakcji i poddaniu auta szczegółowej kontroli okazało się, że faktyczny stan techniczny auta znacznie odbiegał od tego, który przedstawiał skarżący przed zawarciem transakcji. Niewykluczone jest zatem, jak sugeruje to zresztą autor skargi kasacyjnej, że rzeczywista wartość samochodu znacznie odbiegała od tej, którą przyjęły organy, co nie zmienia jednak okoliczności, że organy ustalały cenę wynikającą wyłącznie z transakcji. Okoliczności te dawały zatem organom podstawy do przyjęcia, że wartość sprzedaży była w rzeczywistości wyższa od wartości wykazanej w owych fakturach.
W tym świetle, ocena działań organów pod kątem naruszenia art. 191, jaką dokonał Sąd I instancji, jak również pod kątem pozostałych przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, tj.: art. 120, 121 § 1, art. 122 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej jest prawidłowa, stąd też brak było podstaw do uwzględnienia powyższego zarzutu.
Za nieskuteczny należy również uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się w wydanym wyroku do kwestii, wskazanych szczegółowo w pkt 1-6 na s. 4 i 5 skargi kasacyjnej. Niemniej jednak, mimo tych uchybień zaskarżony wyrok wskazywał podstawy, które legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia o takiej właśnie treści. Sąd I instancji wyjaśnił bowiem, że to głównie zeznania świadków – nabywców aut – w powiązaniu z szeregiem innych okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że dokumenty, na które powołuje się strona skarżącą w toku prowadzonego postępowania, tj.: umowy sprzedaży, faktury VAT wskazywały zaniżone wartości. W tych okolicznościach, mimo zasadności argumentów strony, wskazane naruszenie treści art. 141 § 4 P.p.s.a., nie mogło jednak prowadzić do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Nie można bowiem zapominać, że tylko takie uchybienie przepisom procedury, które może mieć wpływ na wynik sprawy, może prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Warunku tego nie spełniają zasygnalizowane przez stronę skarżącą uchybienia w zakresie art. 141 § 4 P.p.s.a.
W konsekwencji powyższych uwag, należało przyjąć, że ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy dawał podstawę do uznania, że strona skarżąca w przypadku wymienionych na wstępie trzech transakcji znacznie zaniżyła cenę sprzedaży aut. Brak skutecznego podważenia powyższej okoliczności powoduje, że przeprowadzoną przez Sąd I instancji ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego należy analizować przez pryzmat takich właśnie ustaleń. To zaś powoduje, że podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług należało obliczać w oparciu o wartości przyjęte przez organy, jako odzwierciedlające rzeczywisty przebieg tychże transakcji. Tym samym nie można było uznać, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego, nawet jeśli tak ustalona marża znacznie przewyższała swą wysokością marże wynikające z innych niezakwestionowanych przez organy transakcji strony. A zatem również zarzut naruszenia art. 120 ustawy o podatku od towarów i usług należało uznać za nieuzasadniony.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 204 pkt 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło