I FSK 2581/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-23
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Marek Kołaczek, Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w VAT za IV kwartał 2011 r. na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, mimo wadliwie sformułowanego zawiadomienia o tym fakcie oraz czy brak wzmianki o podatku z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w zawiadomieniu o zawieszeniu biegu przedawnienia wpływa na możliwość orzekania w tym zakresie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, mimo drobnej omyłki pisarskiej, spełniało wymogi ustawowe i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w VAT za IV kwartał 2011 r. Sąd stwierdził, że nie jest możliwe orzekanie o obowiązku zapłaty kwoty podatku z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT po przedawnieniu zobowiązania podatkowego za okres, w którym faktury te zostały wystawione, co czyniło odrębne zawiadomienie w tym zakresie zbędnym. Ponadto, sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe nie miało instrumentalnego charakteru, a organ podatkowy działał w ramach związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym wyroku WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS w Poznaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oraz umorzenia postępowania za I, II i III kwartał 2011 r. WSA zaaprobował stanowisko organu o przedawnieniu zobowiązań za pierwsze trzy kwartały i zawieszeniu biegu przedawnienia za IV kwartał z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy podatkowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M.G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Po 664/20 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr 3001-IOV1.4103.58.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. oraz umorzenie postępowania za I, II i III kwartał 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 664/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę M.G. (dalej "strona" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej "organ odwoławczy" lub "organ") z 20 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2011 r., w związku z czym zasadne było umorzenie postępowania podatkowego za ww. okresy rozliczeniowe. W odniesieniu zaś do zobowiązania podatkowego skarżącej za IV kwartał 2011 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego wiążącego się z niewykonaniem tego zobowiązania. Skarżąca została o tym skutku prawidłowo zawiadomiona przez doręczenie stosownego zawiadomienia jej pełnomocnikowi. Opisane zdarzenia umożliwiły zaś wydanie decyzji zmieniającej zadeklarowane przez skarżącą rozliczenie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. Jednocześnie sąd pierwszej instancji zaakceptował w pełni poczynione przez organy podatkowe ustalenia faktyczne oraz zgodził się z ich oceną prawną, stwierdzając za organami podatkowymi, że w badanym okresie skarżąca nie prowadziła realnej działalności gospodarczej, a jedynie pozorowała prowadzenie takiej działalności, skutkiem czego nie działała w charakterze podatnika VAT. Dodatkowo sąd odnotował, że prawidłowość ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe została stwierdzona w wydanym w niniejszej sprawie wyroku tego sądu z 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Po 735/18.
2. Skarga kasacyjna
Powyższy wyrok został zaskarżony przez stronę w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r., a w skardze kasacyjnej zarzucono w tym zakresie naruszenie:
a) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.), dalej "o.p.", przez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu VAT za IV kwartał 2011 r. oraz podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", określonych decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu (dalej "Dyrektor UKS") z 7 września 2016 r., został zawieszony na skutek wszczęcia 4 października 2016 r. postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. — Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), dalej "k.k.s.", podczas gdy zawiadomienie pełnomocnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego zostało wadliwie sformułowane, przez wskazanie, że wszczęte zostało postępowanie kontrolne, ponadto zawiadomienie to dotyczyło tylko zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu VAT za IV kwartał 2011 r., a nie odnosiło się do podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, a także postępowanie to zostało wszczęte tylko i wyłącznie w celu osiągnięcia skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia, o czym świadczy chronologia czynności podejmowanych przez organ po wniesieniu przez pełnomocnika odwołania od decyzji Dyrektora UKS z 7 września 2016 r. oraz brak podejmowania czynności w toku postępowania karnego skarbowego;
b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Dyrektora UKS oraz organ odwoławczy przepisów art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 oraz art. 70c o.p. przez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu VAT za IV kwartał 2011 r. oraz podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, określonych decyzją Dyrektora UKS z 7 września 2016 r., został zawieszony na skutek wszczęcia 4 października 2016 r. postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2 k.k.s., podczas gdy zawiadomienie pełnomocnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowe zostało wadliwie sformułowane, przez wskazanie, że wszczęte zostało postępowanie kontrolne, ponadto zawiadomienie to dotyczyło tylko zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu VAT za IV kwartał 2011 r., a nie odnosiło się do podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, a także postępowanie to zostało wszczęte tylko i wyłącznie w celu osiągnięcia skutku w postaci zawieszenia biegu przedawnienia, o czym świadczy chronologia czynności podejmowanych przez organ po wniesieniu przez pełnomocnika odwołania od decyzji Dyrektora UKS z 7 września 2016 r. oraz brak podejmowania czynności w toku postępowania karnego skarbowego;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, polegające na niezajęciu przez sąd jednoznacznego stanowiska, popartego spójną i logiczną argumentacją wskazującą na powody, dla których sąd uznał, że skarżąca nie mogła prowadzić działalności gospodarczej, a wystawione przez nią faktury dokumentują czynności, które nie miały miejsca;
d) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 o.p. przez bezpodstawne odstąpienie od:
– przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu metalurgii i produkcji maszynowej tylko na tej podstawie, że pozostały zgromadzony przez organ kontroli skarbowej materiał dowodowy wskazuje w ocenie organu na okoliczności odmienne, aniżeli te mające być przedmiotem dowodu,
– przesłuchania świadka R.K. tylko na tej podstawie, że usprawiedliwił swoją nieobecność na wyznaczonym terminie przesłuchania przedkładając zwolnienie lekarskie,
– przesłuchania świadka M.C. tylko na tej podstawie, że świadek nie podjął przesyłki pocztowej z wezwaniem na termin przesłuchania wysłanej na nieaktualny adres świadka, choć w aktach znajdował się prawidłowy adres do doręczeń wezwania dla tego świadka,
– przesłuchania świadka H.J. tylko na tej podstawie, że domagał się obecności pełnomocnika w trakcie przesłuchania,
– przesłuchania świadka J.B. tylko na tej podstawie, że świadek nie podjął przesyłki pocztowej z wezwaniem na termin przesłuchania, brak zastosowania środków przymusu celem doprowadzenia świadka na termin przesłuchania celem złożenia istotnych w sprawie zeznań;
e) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 191 o.p. przez:
– całkowicie dowolną ocenę pisemnych wyjaśnień R.K. z 4 sierpnia 2016 r. tylko na tej podstawie, że treść oświadczenia stała w sprzeczności z tezą przyjętą przez organ kontroli skarbowej,
– całkowicie dowolną ocenę zeznań świadków T.J., Ł.K. i K.K. w odniesieniu do dokonywania transakcji ze skarżącą za pośrednictwem pełnomocnika W.C. na tej tylko podstawie, że inni świadkowie — P.J. i A.P. — nie znali W.C., która to ocena jest sprzeczna ze wskazaniami wiedzy oraz zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego,
– całkowicie dowolne uznanie pisemnych wyjaśnień skarżącej za lakoniczne, a przez to wskazujące na brak wiedzy kontrolowanej w odniesieniu do przedmiotu działalności, podczas gdy oświadczenia skarżącej stanowiły odpowiedzi na pytania kontrolujących, którzy zaniechali bardziej szczegółowego wyjaśnienia interesujących organ kwestii za pomocą zwrócenia się o dodatkowe pisemne wyjaśnienia skarżącej;
f) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 187 1 o.p. polegającego na bezpodstawnym pominięciu dokumentów przedłożonych przez skarżącą wraz z pismem z 5 sierpnia 2016 r. w postaci faktur za wynajem samochodów, faktur za wynajem pracowników od firmy zewnętrznej oraz umów i faktur dokumentujących zakup maszyn do obróbki stali i drewna;
g) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń przez organy podatkowe, w szczególności błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na sprzecznym z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego przyjęciu, że skarżąca nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w dzierżawionej nieruchomości we Wschowie, albowiem nieruchomość ta nie była zaopatrzona w wodę oraz usługi wywozu odpadów komunalno-przemysłowych, pomimo braku wykazania, że dostęp do wody i wywóz odpadów był warunkiem koniecznym prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą;
h) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnym ustaleniu, że skarżąca nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w dzierżawionej nieruchomości we W., albowiem:
– nieruchomość ta nie była zaopatrzona w energię od zewnętrznego dostawcy, zaś w oparciu o agregat prądotwórczy zasilany paliwem płynnym skarżąca nie mogła prowadzić działalności gospodarczej,
– nie uzyskała pozwoleń wymaganych prawem budowlanym oraz prawem z zakresu ochrony środowiska, pomimo braku jakiegokolwiek wykazania w toku postępowania, że czynności podejmowane przez skarżącą wymagały uzyskania takich decyzji lub pozwoleń;
i) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. polegającego na całkowicie dowolnym przyjęciu, że skarżąca nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w deklarowanym rozmiarze, albowiem:
– wynajem pracowników organ ocenił jako niepotwierdzony, pomimo potwierdzenia najmu pracowników przez kontrahenta skarżącej — S. sp. z o.o. oraz E., a ponadto dowolne stwierdzenie, że w oparciu o liczbę pracowników wynajmowanych przez tę spółkę kontrolowana nie mogła prowadzić działalności w rozmiarach potwierdzonych w ewidencjach sprzedaży,
– nie posiadała maszyn i urządzeń niezbędnych do wykonywania działalności, podczas gdy przedstawione przez skarżącą dowody wskazują, że posiadała takie maszyny przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, a które po jej zakończeniu sprzedała innym podmiotom;
j) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na całkowicie dowolnym przyjęciu, że skarżąca nie mogła nabywać paliwa w ilościach wynikających z faktur wystawionych przez H.J. na tej tylko podstawie, że skarżąca nie posiadała pojazdów mechanicznych, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca zużywała paliwo do napędu maszyn i urządzeń wykorzystywanych w działalności gospodarczej, a nadto dla zasilania wynajmowanych pojazdów;
k) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na całkowicie dowolnym przyjęciu, że skarżąca nie mogła organizować i finansować transportu towarów, podczas gdy koszty transportu skarżąca przerzucała na swoich kontrahentów, co znajduje potwierdzenie w szczególności w niekwestionowanych w toku postępowania zeznaniach świadków;
l) art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. przez bezpodstawne oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie z powodu naruszenia przez organ odwoławczy art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, polegające na całkowicie dowolnym przyjęciu, że skarżąca nie wykonywała wynikających z faktur czynności dostaw robót budowlanych, drogowych i rozbiórkowych, bowiem nie wykazała, gdzie prace miały być prowadzone, nie przedłożyła zawartych umów, jak również poniesienia wydatków związanych z realizacją tych przedsięwzięć, podczas gdy miejsca prowadzenia robot wynikają z treści faktur i zeznań świadków, którzy wykonywanie robót potwierdzili, zaś przepisy prawa nie wymagają zawarcia umowy o roboty budowlane w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, przez uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej.
3. Odpowiedź na skargę kasacyjną
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie tej skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.
4.2. Najdalej idącymi zarzutami są te dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zobowiązanie podatkowe wygasło z powodu przedawnienia na skutek zaistnienia trzech przyczyn. Po pierwsze, z naruszeniem dyspozycji przepisu art. 70c o.p. doszło do zawiadomienia o wszczęciu postepowania karnego skarbowego. Po drugie, zawiadomienie nie dotyczyło podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Po trzecie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny. Powyższe twierdzenia są bezzasadne.
4.3. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011r. ulegało przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Wilda w dniu 26 października 2017 r. doręczył pełnomocnikowi podatnika – R.P. zawiadomienie w trybie art. 70c o.p., dotyczące zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2011 r. W tym zawiadomieniu wskazano, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia za wskazany okres w związku z wszczęciem w dniu 4 października 2016 r. postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Treść tego zawiadomienia spełniała wymogi ustawowe przewidziane w tej normie prawnej i było zgodne z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2018 r., I FPS 1/18, ONSAiWSA 2018, nr 6, poz. 96. Oceny tej nie zmienia fakt, że w zawiadomieniu wystąpiła wskazywana w skardze kasacyjnej omyłka pisarska. Ponadto zawiadomienie powyższe spełniało wymogi w zakresie jego adresata stosownie do treści uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2019 r., I FPS 3/18, ONSAiWSA 2019, nr 4, poz. 55. Tym samym podatnik został skutecznie zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za IV kwartał 2011 r.
4.4. Nie ma racji kasator twierdząc, że brak w zawiadomieniu pełnomocnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wzmianki o podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT sprawia, że błędnie orzeczono w zaskarżonej decyzji o tym podatku za grudzień 2011 r. Jakkolwiek zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz obowiązek zapłaty kwoty podatku, należnej z tytułu wystawionych faktur, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o VAT mają odrębny charakter, to należy podkreślić, że nie jest możliwe orzekanie o obowiązku zapłaty kwoty podatku, należnej z tytułu wystawionych faktur, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, po przedawnieniu zobowiązania podatkowego za okres, w którym faktury te zostały wystawione.
W konsekwencji nie ma ani potrzeby, ani nawet możliwości odrębnego zawiadamiania podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w odniesieniu do wydania decyzji na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Po pierwsze, dlatego że nie jest możliwe wydanie orzeczenia o obowiązku zapłaty kwoty podatku, należnej z tytułu wystawionych faktur, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, po przedawnieniu zobowiązania za okres, w którym faktury te wystawiono. Po drugie, także dlatego, że obowiązek zapłaty kwoty podatku, należnej z tytułu wystawionych faktur, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nie stanowi zobowiązania podatkowego, a zatem nie dotyczą go przepisy normujące przedawnienie zobowiązań podatkowych.
4.5. Nie można także się zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte tylko i wyłącznie w celu osiągnięcia skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że wszczęcie tego postępowania nie miała instrumentalnego charakteru w rozumieniu wskazanym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2021 r., I FPS 1/21, ONSAiWSA 2021, nr 5, poz. 69. Trafnie zwrócono uwagę na to, że postępowanie karne skarbowe było poprzedzone wcześniej zainicjowanym, prawie 2 lata, postępowaniem kontrolnym. Ponadto postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte 14 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia. Warto również podkreślić, że 11 października zostało sporządzone postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącej, a zarzuty przedstawiono M.G. 13 lutego 2017 r. Zatem postępowanie karne skarbowe przekształciło się w fazę in personam.
4.6. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zarzuty dotyczące przedawnienia, wywiedzione w oparciu o podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., są bezzasadne.
4.7. Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej także nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Trzeba bowiem podkreślić, że organ podatkowy wydając zaskarżoną do sądu decyzję, działał w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sprawa niniejsza była już przedmiotem rozstrzygnięć sądowych. Prawomocnym wyrokiem z 11 lutego 2020 r., I SA/Po 735/18, wydanym w trybie art. 179a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił swój wcześniejszy wyrok z 14 lutego 2019 r., oraz uchylił zaskarżoną decyzję. Zasadniczą przyczyną uwzględnienia skargi podatniczki była kwestia prawidłowości doręczenia zawiadomienia w trybie art. 70c o.p. Sąd ten uznał, że zawiadomienie dotyczące I, II i III kwartału 2011 r. było bezskuteczne. Z kolei odmiennie ocenił doręczenia zawiadomienia dotyczące IV kwartału 2011 r.
Natomiast w sposób jednoznaczny sąd zajął stanowisko, że pozostałe kwestie sporne, dotyczące zarówno zarzutów procesowych jak i materialnoprawnych, zostały przez organ podatkowe prawidłowo rozstrzygnięte. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Trafnie organy ustaliły stan faktyczny. W konsekwencji organ prawidłowo zastosował normy prawa materialnego.
Wyżej opisany wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron. W konsekwencji stał się prawomocny. Organ podatkowy, wydając zaskarżoną decyzję, dostosował się do tej oceny prawnej. W konsekwencji, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., tą oceną prawną jest związany zarówno sąd pierwszej instancji, jak i sąd rozpoznający skargę kasacyjną.
4.8. W związku z powyższym pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów postępowania a także przepisów prawa materialnego są bezzasadne. W rozpoznawanym środku odwoławczym zaś nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. i nie wykazano, że rozstrzygnięcie organu jest sprzeczne z oceną prawną wcześniej wydanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 lutego 2020 r.
4.9. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
4.10. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej określono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Maja Chodacka Arkadiusz Cudak Marek Kołaczek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło