I FSK 619/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie o dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 619/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 412/22 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr 1801-IOV-2.4103.28.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. postanawia odmówić wykładni wyroku. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I FSK 619/23 Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 412/22, w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r., nr 1801-IOV-2.4103.28.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r.: 1) uchylił zaskarżony wyrok w całości, 2) uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 1801-IOV-2.4103.28.2021, 3) zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz K.B. kwotę 4.117 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych za obie instancje. Pismem z 14 lipca 2025 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o wykładnię ww. wyroku argumentując, że wykonanie zawartych w wyroku NSA rekomendacji musi doprowadzić do wydania decyzji o treści tożsamej z decyzją uprzednio uchyloną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wykładnię wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935), dalej "P.p.s.a.", sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W orzecznictwie ukształtowane jest stanowisko, że konieczność dokonania wykładni wyroku (sentencji i uzasadnienia) zachodzi wówczas, gdy jego treść jest niejasna i z tego powodu może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, sposobu jego wykonania oraz zakresu powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15). Wykładnia wyroku nie może prowadzić ani do nowego rozstrzygnięcia, ani do uzupełnienia rozstrzygnięcia poprzez przytoczenie nowej argumentacji, poszerzenia dotychczasowych motywów lub modyfikacji pierwotnego poglądu (por. postanowienie NSA z 11 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 662/09). Ze wskazanego art. 158 P.p.s.a. wynika, że konieczność dokonania wykładni orzeczenia zachodzi tylko wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób nieprecyzyjny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem wydania postanowienia o wykładni jest istnienie wątpliwości co do treści orzeczenia wydanego przez ten sąd. Nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie przez sąd wątpliwości strony powstałych na tle uzasadnienia wyroku lub dokonanej w nim interpretacji przepisów prawa. Należy wskazać, że w drodze wniosku o dokonanie wykładni wyroku nie można kwestionować jego prawidłowości. Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy, nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z 30 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 66/15; z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15). Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. II GSK 1121/11). Uwzględnienie wniosku w przedmiocie wykładni orzeczenia może nastąpić wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie może być podyktowane potrzebą udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 78/12; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013, str. 610). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające dokonanie wykładni zapadłego wyroku, w szczególności uzasadnienie tego orzeczenia nie nasuwa wątpliwości w zakresie podjętego w jego sentencji rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony przez organ wniosek zmierza nie do wyjaśnienia stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku, lecz jego reinterpretacji oraz poszerzenia. Autor wniosku, wbrew zawartemu w jego uzasadnieniu zaprzeczeniu, w istocie polemizuje również ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku oraz kwestionuje jego prawidłowość, co – jak zaznaczono powyżej – nie jest dopuszczalne w tym trybie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie organ wnosi o dokonanie zmian w treści uzasadnienia wyroku poprzez jego uzupełnienie we wskazanym we wniosku zakresie, nie zaś o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku, które już otrzymał. Należy zaś mieć na względzie, że instytucja wykładni wyroku nie może służyć merytorycznej modyfikacji zapadłego rozstrzygnięcia w jakimkolwiek zakresie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Dominik Mączyński Arkadiusz Cudak Ryszard Pęk