I FSK 703/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. T. o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 946/17 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 5 kwietnia 2017 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2012 r. do października 2013 r. oraz za grudzień 2013 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji 1. Wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 946/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. T. (dalej zwany "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2012 r. do października 2013 r. oraz za grudzień 2013 r. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwana "ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe – będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie natomiast do art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3.3. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Niezbędnym do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). 3.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący w złożonym w skardze kasacyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uczynił zadość powyższym wymaganiom. Skarżący ograniczył się bowiem wyłącznie do ogólnikowego powołania się na wysokość ciążącego na nim zobowiązania wynikającego z decyzji oraz ewentualne skutki, jakie może ponieść w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowo skarżący powinien należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. 3.5. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. 3.6. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 2000 zł. Jednakże przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są identyczne z tymi, które stanowiły podstawę do przyznania prawa pomocy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04). Celem przyznania prawa pomocy jest możliwość realizacji prawa do sądu przez osoby ubogie. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi skutkami, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. W tej sytuacji przyjąć należało, że nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.