I FZ 119/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 395/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 31 marca 2022 r., nr 1801-IEW.621.1.2021 w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 395/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu T. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 31 marca 2022 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w wezwaniu doręczonym mu w dniu 5 lipca 2022 r. zażądano uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL (czemu skarżący uczynił zadość), jednak nie pouczono go o dokonaniu wpisu od skargi. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł podstaw do przywrócenia terminu w trybie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: Ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że skarżący nie próbował uprawdopodobnić okoliczności wskazujących na brak winy w opóźnieniu, kwestionując w zasadzie sam fakt uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, tj. okoliczność prawomocnie rozstrzygniętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie dotyczącej odrzucenia skargi T. N. z powodu jej nieopłacenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi, ponawiając dotychczasową argumentację mającą usprawiedliwiać przekroczenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. W myśl art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 Ppsa przywrócenie terminu przez sąd na wniosek strony jest możliwe pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 11 maja 2022 r., I GZ 134/22; 23 września 2014 r., II GZ 523/14 czy 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14 – treść orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Na gruncie rozpatrywanej sprawy strona nie wskazała w istocie jakichkolwiek argumentów mogących uwiarygadniać brak winy w niedochowaniu terminu do opłacenia skargi. Stanowisko skarżącego sprowadzało się bowiem, co trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, do kwestionowania prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, a tym samym podważenia ustalenia, że w ogóle doszło do uchybienia terminowi. Twierdzenia skarżącego ograniczały się do zarzutu, że "nie został on pouczony o dokonaniu wpisu od skargi". Tymczasem kwestia prawidłowości doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I FZ 248/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 395/22 odrzucające skargę strony z powodu jej nieopłacenia. W powołanym orzeczeniu Sąd drugiej instancji rozstrzygnął o bezpodstawności zarzutu skarżącego, że adresowana do niego przesyłka nie zawierała pouczenia o wpisie/wezwania do uiszczenia wpisu (zob. uzasadnienie ww. postanowienia NSA). W świetle powyższego brak było przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 Ppsa. Żądanie strony nie zawierało bowiem odniesienia do okoliczności mogących świadczyć o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do opłacenia środka zaskarżenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.