I FZ 127/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. w K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 873/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. postanawia umorzyć postępowanie zażaleniowe. I FZ 127/18 UZASADNIENIE W zaskarżonym zarządzeniu z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 873/17, Zastępca Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, z uwagi na ustalenie w zarządzeniu z dnia 17 października 2017 r. - po przeprowadzeniu dochodzenia zgodnie z art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) - wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 5 149 475 zł, wezwał pełnomocnika "P." sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub spółka) na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 4 sierpnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. w kwocie 51 495 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Po otrzymaniu odpisu zarządzenia pełnomocnik spółki złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, dodatkowo przedkładając pismo procesowe z dnia 11 grudnia 2017 r., w którym między innymi zakwestionował wartość przedmiotu sporu podaną w odpowiedzi na skargę przez organ odwoławczy i ustaloną przez Przewodniczącego Wydziału w zarządzeniu z dnia 17 października 2017 r., argumentując za poprawnością wartości przedmiotu sporu deklarowanej przez siebie, tj. 5 033 870 zł. W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania charakteru wniesionego pisma pełnomocnik spółki potwierdził, że pismo z dnia 11 grudnia 2017 r. stanowi zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Na mocy postanowienia z dnia 31 stycznia 2018 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 500 zł. Po otrzymaniu odpisu tego postanowienia pełnomocnik skarżącej uiścił kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. W piśmie z dnia 19 maja 2018 r. organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych w zażaleniu z dnia 11 grudnia 2017 r., podtrzymując dotychczas prezentowane przez siebie stanowisko co do wartości przedmiotu zaskarżenia. W piśmie z dnia 24 maja 2018 r. skarżąca przedstawiła dalszą argumentację mającą przemawiać za słusznością przyjętej przez nią wartości przedmiotu zaskarżenia. W piśmie z dnia 1 sierpnia 2018 r. organ odwoławczy odniósł się do pisma skarżącej, nie podzielając przedstawionej tam argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że strona skarżąca, którą wezwano do uiszczenia opłaty sądowej, może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty. Jeżeli więc strona, po doręczeniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu na jej dokonanie, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci moc (por. np. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., II OZ 343/12). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pełnomocnik skarżącej odebrał w dniu 5 grudnia 2017 r. W dniu 11 grudnia 2017 r., a więc w siedmiodniowym terminie do uiszczenia wymaganego wpisu, skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 24 listopada 2017 r. wzywające do uiszczenia wpisu oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkowało utratą mocy wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, z uwagi natomiast na przyznanie skarżącej postanowieniem z dnia 31 stycznia 2018 r. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 500 zł, którą to kwotę skarżąca uiściła bez wezwania, nie wnosząc sprzeciwu od postanowienia z dnia 31 stycznia 2018 r., skarżąca nie ma już obowiązku uiszczenia żadnej dodatkowej kwoty tytułem wpisu sądowego od skargi. W konsekwencji, bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zażaleniem na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego. Stanowisko takie było już wcześniej prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienia NSA z dnia: 21 lutego 2017 r., II OZ 136/17, 28 marca 2017 r., II OZ 287/17, 8 czerwca 2017 r., II OZ 610/17, 10 stycznia 2018 r., II OZ 1600/17). Należy równocześnie zaznaczyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest niepodzielanie przez skarżącą stanowiska Przewodniczącego Wydziału co do ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia na 5 149 475 zł, zarządzenie wydane w wyniku dochodzenia przeprowadzonego w trybie z art. 218 p.p.s.a. nie podlega bowiem odrębnemu zaskarżeniu (por. np. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2017 r., I FZ 312/17). Określenie przez przewodniczącego wartości przedmiotu zaskarżenia podlega kontroli jedynie w ramach zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu (por. np. postanowienia NSA z dnia: 6 maja 2014 r., I GZ 100/14 i I GZ 101/14; 26 czerwca 2014 r., I GZ 181/14; 1 października 2014 r., II FZ 1356/14), a bezprzedmiotowość tegoż postępowania zażaleniowego uniemożliwia odniesienie się przez Sąd do kwestii wtórnej, która na wysokość należnego od skarżącej (po przyznaniu prawa pomocy) wpisu od skargi nie ma wpływu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193, art. 197 § 1 i 2, oraz art. 198 p.p.s.a., umorzył postępowanie zażaleniowe.