I FZ 231/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, , , po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1579/17 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 20 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", odmówił K. P. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2011 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że postanowieniem z dnia 24 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę w niniejszej sprawie, bowiem mimo wezwania Skarżący w zakreślonym terminie nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Sąd stwierdził, że wobec niepodjęcia przesyłki sądowej w terminie, zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2017 r. uznano korespondencję za doręczoną zastępczo w dniu 13 grudnia 2017 r. oraz ustalono, że Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi. W zakreślonym terminie Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 24 stycznia 2018 r., w treści którego zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wyjaśnił, że wezwanie o wpis nie zostało mu doręczone. Wskazał też, że zawsze odbiera kierowane do niego przesyłki, a nieuiszczenie wpisu byłoby nielogiczne w sytuacji, gdy inne opłaty uiszcza niezwłocznie. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu Skarżący ograniczył się jedynie do wskazania, że stosownego wezwania ani zawiadomienia (awiza) nie otrzymał. Natomiast z nadesłanych do Sądu wyjaśnień nie sposób wywieść, że w istocie korespondencja sądowa nie była awizowana w mieszkaniu Skarżącego w sytuacji gdy twierdzeniu temu przeczą prawidłowe adnotacje zawarte na przesyłce pocztowej. Ponadto Sąd wskazał, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Dodał, że okoliczność niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez Skarżącego. Z niepodjętej korespondencji sądowej, dołączonej do akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana przez pocztę, a doręczyciel poinformował stronę o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej ze wskazaniem jej adresu poprzez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Zatem twierdzenie o braku otrzymania zawiadomienia (awiza) Sąd uznał za nieuprawnione. Na powyższe postanowienie Skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika - doradcy podatkowego – złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, zaś zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinno podlegać uchyleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Niniejsza zasada nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zd. 1 P.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku oraz dopełnienie uchybionej czynności. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie jego zasadności. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Wskazując na motywy dla których Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji należy wskazać, że koronnym argumentem, na który we wniosku o przywrócenie terminu powoływała się strona miał być brak prawidłowego doręczenia jej przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Taki argument sprawia, że strona kwestionuje w ogóle prawidłowość doręczenia przedmiotowego wezwania, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Instytucja przywrócenia terminu natomiast ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie ma mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to bowiem konsekwencją tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec. Niezależnie od powyższego należy wskazać w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 października 2018 r., sygn. akt I FZ 232/18, uchylił postanowienie z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1579/17, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Skarżącego z powodu nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego od tej skargi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.