I FZ 265/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1315/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2014 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1315/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"/"Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2014 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 5 lipca 2021 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała Spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez: złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia oraz - uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 39 355 zł. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 19 lipca 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie pismem z 19 lipca 2021 r. pełnomocnik Spółki nadesłał odpis KRS Spółki. Jak wynika z dokumentacji księgowej Spółka nie uiściła wpisu sądowego do dnia 19 sierpnia 2021 r. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wskazał, że skoro wezwanie uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki 19 lipca 2021 r., to termin do uiszczenia wpisu upływał 26 lipca 2021 r. W związku z nieuiszczeniem przez Spółkę wpisu w zakreślonym terminie Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę Spółki. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, kwestionując prawidłowość podpisania wezwania kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że za podstawę odrzucenia skargi w tej sprawie Sąd pierwszej instancji przyjął w kontrolowanym postanowieniu przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wezwanie do uiszczenia braków formalnych skargi doręczone zostało za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Doręczanie pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej zostało uregulowane w art. 74a p.p.s.a. Zgodnie z art. 74a § 3 pkt 1 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu. W przypadku nieodebrania pisma pomimo dwukrotnego zawiadomienia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 74a § 8 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do treści art. 74a § 12 p.p.s.a. pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń, doręczane przez sąd w formie dokumentu elektronicznego, są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Jak wskazano w § 2 pkt 3 zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych (dostępne na nsa.gov.pl; dalej "zarządzenie"), odpis to dokument zawierający pełną treść oryginału dokumentu sporządzony w dowolnej technice zapewniającej trwałość i niezmienność zawartych w nim informacji, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez upoważnioną do tego celu osobę i opatrzony odciskiem lub nadrukiem pieczęci urzędowej oraz informacją "odpis". Pieczęcią urzędową jest natomiast metalowa, tłoczona pieczęć okrągłą zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie sądu (§ 2 pkt 4 zarządzenia). Ponadto zgodnie z § 8 ust. 1 zarządzenia w przypadku pisma wysyłanego drogą elektroniczną do akt sprawy dołącza się także wydruk pisma ogólnego, na którym odnotowuje się czynności określone w ust. 1, tj. m.in. adnotację o dacie wysłania pisma. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z art. 74a § 12 p.p.s.a. wynika obowiązek Sądu do podpisania każdego pisma wychodzącego z Sądu do stron. Oznacza to, że każde pismo Sądu musi być odrębnie podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero spełnienie tych wymogów będzie stanowiło realizację obowiązku doręczania odpisów w formie elektronicznej. Tylko bowiem spełnienie opisanych wyżej warunków wywoływać będzie określone skutki procesowe, w tym rozpoczęcie biegu terminów procesowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 września 2021 r., sygn. akt III OZ 684/21; z 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1139/21; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Dla skuteczności zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a., o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, a w konsekwencji do uznania pisma za doręczone w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a., konieczne jest zatem, aby nie tylko to pismo, lecz również dołączone do niego załączniki były opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Ta okoliczność powinna w sposób niebudzący wątpliwości zostać udokumentowana przez sąd w aktach sprawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GZ 7/22; CBOSA), bowiem strony maja prawo oczekiwać, że otrzymywane z Sądu pisma, czy orzeczenia, będą spełniać ustawowe wymogi w zakresie prawidłowego doręczenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach sprawy brak jest załączonego przez Sąd pierwszej instancji pisma ogólnego, z którego wynikałoby, jakie dokumenty zostały przez Sąd wysłane pełnomocnikowi Spółki. Wyjaśnienia wymaga także rozbieżność w aktach sprawy w zakresie zawartości spornej przesyłki przesłanej pełnomocnikowi Spółki. Jak wynika z zażalenia, pełnomocnik otrzymał w jednym pliku pdf wezwanie do doręczenia odpisu KRS, doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę DIAS wraz z odpowiedzią, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, zarządzenie o wezwaniu uiszczenia wpisu sądowego. Natomiast z akt sprawy (k. 53 i k. 55) wynika, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały wysłane 7 lipca 2021 r., natomiast odpowiedź na skargę została wysłana 7 sierpnia 2021 r. (k. 54). Ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k. 68) nie można jednoznacznie ustalić jakie oraz, czy i który z dokumentów został podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero bowiem, po ustaleniu, jakie dokumenty zawierała przesyłka Sądu oraz czy i które dokumenty zostały podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, będzie można ocenić, czy doręczony w trybie art. 74a p.p.s.a. dokument/y spełniały wymogi odpisu w formie elektronicznej i czy w związku z tym doszło do skutecznego ich doręczenia, w tym wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji będzie zatem zobowiązany ustalić, jakie dokumenty zawierała przesyłka wysłana pełnomocnikowi Spółki 7 lipca 2021 r. i czy były to dokumenty podpisane zgodnie z art. 74a § 12 p.p.s.a. oraz wyjaśnić rozbieżności związane z datą wysłania pełnomocnikowi Skarżącej odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.