I FZ 270/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "U." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 52/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "U." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 52/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "U." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka pismem z dnia 17 grudnia 2015 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2014 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazała, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezbędne z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ w chwili obecnej nie posiada wolnych środków finansowych, które wystarczyłyby na zaspokojenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Dodała, że przymusowe wyegzekwowanie tej należności może doprowadzić do poważnych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej, co może się przełożyć m.in. na zmniejszenie poziomu zatrudnienia w Spółce. Wyjaśniła, że w branży w jakiej działa istotne jest terminowe regulowanie zobowiązań a z uwagi na wysoką konkurencyjność zajęcie wierzytelności przysługujących od odbiorców może zniechęcić te podmioty do kontynuowania współpracy, ponieważ może wpływać to negatywnie na ocenę rzetelności prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywołał treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), i wyjaśnił, że przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wskazano także, że strona skarżąca jest zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających Sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd odnosząc się do rozpoznawanej sprawy stwierdził, że Spółka nie wykazała istnienia przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślił, że uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji zagraża dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej, co może przełożyć się na zmniejszenie poziomu zatrudnienia w Spółce, nie przedstawiając żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Wskazał, że lakoniczne wyjaśnienia, że Spółka nie posiada wolnych środków finansowych na zaspokojenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i wskazanie, że przymusowe wyegzekwowanie tej należności może doprowadzić do poważnych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej nie może stanowić o udzieleniu skarżącej ochrony tymczasowej. W konsekwencji, w ocenie Sądu Spółka w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tego brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżyła go w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do stwierdzenia, że na gruncie badanej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadniałoby przyznanie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, przeważa stanowisko, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ponieważ Spółka złożyła "szczątkowe" uzasadnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej poparte jedynie treścią niepełnej dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku Spółka ograniczyła się jedynie do gołosłownych twierdzeń, że nie posiada wolnych środków finansowych na zaspokojenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i wskazała, że przymusowe wyegzekwowanie tej należności może doprowadzić do poważnych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej, co może przełożyć się na zmniejszenie poziomu zatrudnienia w Spółce, powyższe w ocenie Sądu nie może stanowić o udzieleniu ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał w sprawie rzetelnej analizy wniosku Spółki, opierając się nie tylko na informacjach zawartych w tym wniosku, ale i na danych wynikających z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy (prawomocnie oddalonego). Sąd pierwszej instancji na podstawie dokumentów i twierdzeń Spółki prawidłowo przyjął, że nie wykazała ona, by w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstało ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena ta wynika z faktu, że Spółka przedstawiła swoją sytuację materialną wybiórczo i nierzetelnie, w konsekwencji niemożliwe było stwierdzenie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego skoro nie ustalono jaki jest rzeczywisty stan materialny strony, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 P.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.