I FZ 41/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 878/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 16 września 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 878/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku M. G. (dalej skarżąca) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 26 kwietnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2016 r. 2. Skarżąca w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z "uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". 3. Sąd pierwszej instancji, oddalając wniosek, przytoczył treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019r., poz. 2325 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) i podkreślił, że skarżąca nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że wniosek przez nią złożony nie zawierał uzasadnienia i nie został poparty jakimikolwiek dokumentami umożliwiającymi jego merytoryczną ocenę. 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie zaskarżonej decyzji. 4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy faktyczna sytuacji życiowa skarżącej uzasadnia zastosowanie tej instytucji w sprawie. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. 5.3. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). 5.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poza przytoczeniem treści art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przedstawiła żadnych okoliczności, z których by wynikało, że w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji wystąpi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie przedstawiła także żadnej dokumentacji, na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej. Takich dokumentów skarżąca nie przedłożyła także w zażaleniu, powołując się na "faktyczną sytuację życiową". Ponadto, wbrew temu co podniesiono w uzasadnieniu zażalenia "już sam wymiar odpowiedzialności Skarżącej" nie jest wystarczającym powodem do wstrzymania wykonalności decyzji. Konieczne jest bowiem wykazanie, że w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji wystąpi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 5.5. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie miał bowiem obowiązku z urzędu ustalać, w czym skarżąca upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca, powinna była uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego skarżąca nie uczyniła. 5.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.