I FZ 44/19
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-14
Skład orzekający: Ryszard Pęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, jeśli sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma prawo odrzucić skargę na przewlekłość postępowania, jeśli sprawa o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku lub została prawomocnie osądzona. Zawisłość sprawy stanowi negatywną przesłankę procesową, uniemożliwiającą równoczesne prowadzenie postępowań sądowych ze skarg tego samego podmiotu na ten sam akt administracyjny lub jego brak.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę spółki P. S.A. S.K.A. na przewlekłość postępowania kontrolnego w podatku VAT za październik 2016 r., uznając ją za tożsamą z wcześniej wniesioną skargą w tej samej sprawie. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. spółki akcyjnej spółki komandytowo – akcyjnej z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Go 8/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. spółki akcyjnej spółki komandytowo – akcyjnej z siedzibą w S. na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w G. W. w przedmiocie postępowania kontrolnego w podatku od towarów i usług za październik 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.
1. Postanowieniem z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Go 8/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę P. spółka akcyjna spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w S. (dalej skarżąca spółka) na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w G. W. w przedmiocie postępowania kontrolnego w podatku od towarów i usług za październik 2016 r.
2. W uzasadnieniu Sąd I instancji powołując się na treść art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stwierdził, że niniejsza sprawa, zainicjowana skargą skarżącej spółki jest tożsama przedmiotowo i podmiotowo ze sprawa prowadzoną pod sygn. akt I SAB/Go 7/18, która została wszczęta wcześniej, tj. 9 listopada 2018 r. i jest w toku, a stan jej zawisłości stanowi ujemną przesłankę procesową.
Sąd I instancji podkreślił, że z porównania treści skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie oraz w sprawie I SAB/Go 7/18 nie wynika, by zarzucały one organowi podatkowemu przewlekłość w innych okresach postępowania. Obie sprawy dotyczą przewlekłości postępowania Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w G. W. w przedmiocie postępowania kontrolnego w podatku od towarów i usług za październik 2016 r.
3. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy brak było podstaw do odrzucenia skargi na tej podstawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
4.2. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten jest podstawą do odrzucenia skargi, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
"Zawisłość sprawy" w rozumieniu powyższego przepisu stwarza przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny/czynność bądź ich brak. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. A zatem o wystąpieniu przesłanki określonej w tym przepisie można mówić w sytuacji, w której zachodzi tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z następnie wniesioną sprawą. W przypadku wniesienia kolejnej skargi na akt administracyjny/ czynność bądź ich brak, w stosunku do których toczy się już postępowanie sądowoadministracyjne, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia tej skargi. Tożsamość ta musi obejmować elementy podmiotowe i przedmiotowe. Musi zatem dotyczyć tego samego podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna (por. postanowienie NSA z 13 września 2011 r., sygn. akt I GSK 1077/11).
4.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Sąd I instancji, odrzucając skargę wskazał, że sprawa ze skargi skarżącej spółki w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania kontrolnego w podatku od towarów i usług za październik 2016 r. jest w toku.
Niewątpliwie w dacie wniesienia skargi (19 listopada 2018 r.) toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne z analogicznej skargi, wniesionej do Sądu I instancji 9 listopada 2018 r. Kolejna skarga z 19 listopada 2018 r. dotyczyła przewlekłości działań tego samego organu, w odniesieniu do realizacji tych samych uprawnień, wynikających z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, za analogiczne okresy rozliczeniowe.
Podkreślić należy, że w przypadku aktu lub czynności organu, w sytuacji przewlekłości, uprawnionemu podmiotowi służy skarga do sądu administracyjnego, w następstwie której sąd zobowiązuje organ podatkowy do podjęcia określonego działania w wyznaczonym terminie. Dopiero niezastosowanie się organu do prawomocnego wyroku sądu I instancji, może stanowić podstawę do podjęcia przez stronę innych działań strony, w tym przewidzianych w art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja skarżącej spółki, że "(...) skoro jest dopuszczalne wnoszenie kolejnych ponagleń, to za dopuszczalne uznać należy wnoszenie kolejnych skarg na przewlekłość w prowadzeniu postępowania".
4.4. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło