I FZ 558/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 257/05 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 grudnia 2004 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28.11.2006 r., sygn. akt I SA/Kr 257/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek J. F. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 08.12.2004 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1999 r. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że postanowieniem z dnia 13.07.2005 r. WSA w Krakowie odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" skargę J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 08.12.2004 r. z uwagi na nie uzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych. Postanowieniem z dnia 09.05.2006 r., sygn. I FSK 1022/05, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 180 popsa skargę kasacyjną J. F. na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13.07.2005 r., wskazując, iż wniesiony środek odwoławczy nie spełnia wymogów opisanych w art. 173 popsa. W dniu 22.05.2006 r. pełnomocnik skarżącego złożył do WSA w Krakowie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 08.12.2004 r. W uzasadnieniu podniesiono, że strona nie uzupełniła braków we wskazanym terminie bez swojej winy, licząc, iż wszczęcie postępowania zmierzającego do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 13.07.2005 r. spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Podniesiono również, iż NSA z naruszeniem art. 178 i 180 popsa nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Ponadto nadmieniono, że Poczta Polska uwzględniła reklamację skarżącego dotyczącą przesyłki listowej zawierającej odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych. WSA w Krakowie, powołując się na art. 87 § 1 popsa, wniosek o przywrócenie terminu odrzucił. Zdaniem Sądu ustanie przyczyny uchybienia terminu, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 09.08.2005 r., tj. z datą doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia z dnia 13.07.2005 r. o odrzuceniu skargi. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu de facto został złożony w dniu 22.05.2006 r. a zatem z naruszeniem terminu, o którym jest mowa w art. 87 § 1 popsa. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wnoszący zażalenie stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych powinien być liczony od dnia 09.05.2006 r., tj. daty ogłoszenia postanowienia NSA odrzucającego skargę kasacyjną strony na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. Zdaniem skarżącego dopiero NSA przesądził o tym, że strona powinna wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu. Podniesiono również, że uchybienie terminu nie było przez stronę zawinione, gdyż przesyłka wysłana do Sądu nie dotarła na czas z powodu uchybień na Poczcie Polskiej, do czego zresztą ta instytucja się przyznała, uwzględniając reklamację złożoną przez skarżącego. Naczelny Sad Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa", na mocy którego Sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 popsa przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (§2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§4). Zatem, gdy strona nie spełni powyższych warunków przywrócenie terminu nie jest możliwe. W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy kwestii terminu do złożenia wniosku, a dokładnie ustalenia, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W tym zakresie rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który za właściwy moment przyjął datę doręczenia stronie postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu do tego postanowienia skarżący poznał przyczyny, które legły u podstaw odrzucenia jego skargi. Okoliczności te to nie nadesłanie w zakreślonym terminie żądnych przez Sąd informacji. Z momentem uzyskania na ten temat wiedzy skarżący mógł podjąć właściwe działania w celu naprawienia zaistniałej sytuacji, tj. złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnia dostrzeżonych przez Sąd braków z jednoczesnym ich wypełnieniem. Tymczasem zamiast działań sanacyjnych skarżący, za pośrednictwem swojego pełnomocnika, rozpoczął procedurę zmierzającą de facto do podważenia tych ustaleń (zaskarżenie postanowienia o odrzuceniu skargi) czym - z racji wymogu określonego w art. 87 § 1 popsa - zamknął sobie procesową drogę przywrócenia terminu. Oznaczenie daty początkowej warunkującej prawidłowe złożenie wniosku o przywrócenie terminu jest okolicznością obiektywną. W związku z tym subiektywne przekonanie pełnomocnika strony skarżącej o zastosowaniu prawidłowego środka procesowego (wniesienie skargi kasacyjnej) zmierzającego do eliminacji niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia (odrzucenia skargi) nie może wpłynąć na zmianę kwalifikacji procesowej takiej okoliczności. Odnosząc się do zawartej w zażaleniu argumentacji traktującej o braku winy w uchybieniu terminu, tut. Sąd podkreśla, że na obecnym etapie postępowania nie może się do nich ustosunkować. Wniosek ten wynika z rygoru opisanego w art. 88 popsa, który nakazuje odrzucić spóźniony wniosek. Nie dochodzi więc, do jego merytorycznego rozpoznania, a tylko w razie możliwości wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, Sąd uprawniony jest do zajęcia się kwestią braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Na ten problem zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28.02.2005 r., sygn. II FZ 1/05 (niepubl.), gdzie wyraźnie skonstatowano, że: "Niedopuszczalnym jest merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli Sąd pozostaje w przekonaniu o złożeniu tego wniosku po terminie zakreślonym w art. 87 § 1 popsa". Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 popsa postanowił jak w sentencji.