I GSK 110/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi A. S.A. z siedzibą w P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I GSK 1784/14 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 300/14 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia 27 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić A. S.A. z siedzibą w P. kwotę 451 (czterysta pięćdziesiąt jeden) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I GSK 1784/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A S.A. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca lub spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 300/14 w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r. oraz jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została oparta na art. 273 § 3 i art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.a.a.), w związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 2 czerwca 2016 r., w sprawie C-418/14. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Na wstępie należy przypomnieć, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, skarga o wznowienie przysługuje od określonych orzeczeń – prawomocnych, kończących postępowanie – i musi być oparta na podstawach określonych w ustawie. Podstawowym celem instytucji wznowienia postępowania jest zapewnienie racjonalnej stabilności merytorycznego orzeczenia i autorytetu sądu, który je wydał (por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 4-50). Instytucja polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowych przyczyn wznowienia (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 617). Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA, umożliwiającą ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości – zgodnej z prawem – wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006, s. 476; K. Sobieralski, Wznowienie postępowania, s. 48-19). W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że instytucja wznowienia postępowania służy obaleniu prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, ściśle określonych wypadkach (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2005 r., sygn. akt I OZ 299/05). W procesie badania dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej. Przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 281/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy art. 271-273 p.p.s.a. zawarte w Dziale VII p.p.s.a. "Wznowienie postępowania" stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia przywołała art. 272 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu (w brzmieniu od 10 kwietnia 2010 r. na mocy ustawy z 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196) można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio i zgodnie z tym przepisem (zd. 1 § 2 art. 272 p.p.s.a.) w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku zaś orzeczeń TSUE wchodzą one w życie z chwilą publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca przy tym uwagę, że przypadku rozstrzygnięcia organu międzynarodowego termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w okolicznościach, gdy strona, nie była stroną w postępowaniu przed organem międzynarodowym, termin wynosi trzy miesiące od daty publikacji tego rozstrzygnięcia, gdyż z tym dniem orzeczenie to wchodzi w życie, a w przypadku stron, które brały udział w postępowaniu przed tym organem termin biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 3 p.p.s.a. może być również orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania i taka okoliczność zachodzi w rozpoznawanej sprawie, o czym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt I FPS 1/17. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania zauważyć należy, że skarżąca nie była stroną postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej i wyrok tego Trybunału bezpośrednio jej nie dotyczył ani też nie został jej doręczony. Przechodząc zatem do analizy przesłanek formalnych, wymaganych przez przepisy prawa Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że skarga o wznowienie postępowania złożona została z uchybieniem warunków określonych przez art. 280 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej skardze o wznowienie postępowania, pełnomocnik skarżącej wprawdzie oznaczył skarżone orzeczenie, powołał podstawę wznowienia poprzez wskazanie art. 273 § 3 p.p.s.a., ale uchybił terminowi do jej wniesienia. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dziewiąta izba) z dnia 2 czerwca 2016 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - Polska) - ROZ-ŚWIT Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Henryk Ciurko, Adam Pawłowski spółka jawna/ Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu w sprawie o sygn. C-418/14 ogłoszony został 8 sierpnia 2016 r. (Dz.U.UE.C.2016.287.7). Skarga o wznowienie złożona została przez pełnomocnika skarżącej 6 lutego 2017 r. więc po upływie trzymiesięcznego terminu uprawniającego do jej złożenia. Mając powyższe na uwadze oraz wobec stwierdzenia niedopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.