I GSK 111/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-12-03

Skład orzekający: Beata Sobocha-Holc, Joanna Salachna, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wybór oferty, której wartość przekracza szacunkową kwotę zamówienia, stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, skutkujące obowiązkiem zwrotu tych środków?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie były uzasadnione. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała błędnej wykładni ani niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji. Brak było również skutecznego uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego. W konsekwencji, utrzymano w mocy wyrok WSA oddalający skargę na decyzję o zwrocie środków.
Stan faktyczny
Spółka 'M.' S.A. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nakazującą zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu, argumentując, że wybór oferty przekraczającej kwotę szacunkową nie stanowił naruszenia procedur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących wydatkowania środków UE oraz naruszenie prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." S.A. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt I SA/Sz 343/22 w sprawie ze skargi "M." S.A. w S. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 23 marca 2022 r. nr WWRPO/2014-2020/10/W/2022 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie realizacji projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "M." S.A. w S. na rzecz Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 343/22 oddalił skargę "M." S.A. w S. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: organ) z dnia 23 marca 2022 r. w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono: 1. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego w postaci błędnej wykładni, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.; dalej: u.f.p.) w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.f.p. w zw. z § 5 ust. 10 i § 17 ust. 1, 3 i 6 umowy — poprzez przyjęcie, że wybór oferty, której wartość przekracza wysokość szacunkowej kwoty zamówienia jest przejawem dokonania wydatków w sposób nieoszczędny i niecelowy, a jako takie stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. środków pochodzących z budżetu UE; podczas gdy żaden przepis prawa ani postanowienia umowy nie nakłada na beneficjenta obowiązku wyboru oferty w granicach kwoty szacunkowej; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a) u.f.p. w zw. z § 5 ust. 10 i § 17 ust. 1, 3 i 6 umowy – poprzez przyjęcie, że wybór oferty, której wartość przekracza wysokość szacunkowej kwoty zamówienia jest przejawem dokonania wydatków w sposób nierealizujący zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, a jako takie stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. środków pochodzących z budżetu UE; podczas gdy żaden przepis prawa ani postanowienia umowy nie przewiduje, że do uzyskania najlepszego efektu z danych nakładów konieczne jest wybranie oferty w granicach kwoty szacunkowej; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. b) u.f.p. w zw. z § 5 ust. 10 i § 17 ust. 1, 3 i 6 umowy — poprzez przyjęcie, że wybór oferty, której wartość przekracza wysokość szacunkowej kwoty zamówienia jest przejawem dokonania wydatków w sposób nierealizujący zasady optymalnego doboru metod i środków służących do osiągnięcia założonych celów, a jako takie stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. środków pochodzących z budżetu UE; podczas gdy żaden przepis prawa ani postanowienia umowy nie przewiduje, że optymalny dobór metod i środków służących realizacji założonych celów wymaga wybrania oferty w granicach kwoty szacunkowej; 4) art. 24 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) w zw. z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenie 1303/2013) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu przez WSA, że zachowanie skarżącej, w szczególności w postaci wyboru oferty przewyższającej kwotę oszacowania stanowi łącznie (i) naruszenie prawa wspólnotowego i (ii) miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem, podczas gdy w stanie faktycznym nie wykazano, że sam fakt wyboru oferty powyżej kwoty szacunkowej naraża budżet UE na - choćby potencjalną – szkodę. 2. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 polegające na przyjęciu, że wybór oferty przekraczającej kwotę szacunkową stanowi nieprawidłowość indywidualną obligującą Instytucję do nałożenia korekt finansowych; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z rozdziałem 3.4 pkt 8 zasad w zakresie udzielania zamówień w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014 — 2020 (dalej: Zasady) oraz rozdziałem 6.5.2 pkt 6 Wytycznych Ministra Rozwoju i Finansów w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu przez WSA, że w przypadku postępowań nr 7-9, 11, 13-14, 16-18 oraz 20-21 (w szczególności nr 9) doszło do naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE poprzez zastosowanie przez skarżącą dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosków przeciwnych; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z rozdziałem 2 ust. 7 lit. c) Zasad oraz § 4 ust. 1 i 2 umowy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu przez WSA, że skarżąca dopuściła się naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do uznania, że wybór oferty przewyższającej kwotę szacunkowej wartości zamówienia stanowi naruszenie którejkolwiek z norm obowiązujących skarżącą w toku realizacji projektu; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z poniższymi przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (dalej: rozporządzenie MF), tj.: a. poz. 12 załącznika do rozporządzenia MF w zw. z § 8 poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowań nr 7-9, 11, 13-14, 16-18 oraz 20-21; b. poz. 21 załącznika do rozporządzenia MF poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowania nr 6; c. poz. 11 załącznika do rozporządzenia MF w zw. z § 6 poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowania nr 6; d. poz. 24 załącznika do rozporządzenia MF poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowania nr 6; e. § 2 rozporządzenia MF poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowania nr 6; ewentualnie z ostrożności, w przypadku uznania, że skarżąca dopuściła się naruszenia procedur przy realizacji postępowania nr 6: § 3 rozporządzenia MF poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od obniżenia wartości korekty finansowej; f. poz. 28 załącznika do rozporządzenia MF w zw. z § 9 poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie mógł zostać zastosowany z uwagi na nienaruszenie przez skarżącą przepisów prawa przy realizacji postępowania nr 6; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu przez WSA, że skarżąca dopuściła się naruszeń implikujących konieczność orzeczenia przez Instytucję Zarządzającą obowiązku zwrotu środków wraz z odsetkami liczonym jak dla zaległości podatkowych, podczas gdy, nie doszło do wykorzystania przez skarżącą środków pochodzących z budżetu UE niezgodnie z obowiązującymi procedurami. 3. Mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze, w szczególności co do znaczenia określania wartości szacunkowej zamówienia w kontekście oceny prawidłowości wydatkowania środków z budżetu UE, podczas gdy rzetelna ocena skargi winna doprowadzić do uwzględnienia w wyroku wadliwości ocen dokonanych przez Instytucję Zarządzającą poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wybór oferty przewyższającej wartość szacunkową skutkuje spełnieniem łącznie wszystkich przesłanek z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 i uzasadnia stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości implikującej obowiązkiem dokonania korekty; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8, 9 i 11 k.p.a. - polegające na przyjęciu zarówno przez Instytucję Zarządzającą jak i WSA nieuzasadnionego wnioskowania o wystąpieniu nieprawidłowości z samego faktu wybrania oferty przewyższającej kwotę szacunkową i odstąpieniu od jakiegokolwiek uzasadnienia dla takiego wnioskowania, nie wyjaśniając skarżącej podstawy prawnej dokonanej oceny, co skutkowało nałożeniem na skarżącą obowiązku zwrotu części uzyskanych w ramach programu środków z uwagi na rzekome dopuszczenie się nieprawidłowości nieprzewidzianej prawem ani obowiązującymi skarżącą procedurami wynikającymi z umowy, Zasad i Wytycznych w sposób nierealizujący podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zaufania do organów władzy publicznej i zasady informowania. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 22 lipca 2021 r. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W obu przypadkach wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto skarżąca poddała pod rozwagę zwrócenie się w trybie art. 187 p.p.s.a. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie rzeczywistej funkcji kwoty szacunkowej dla wydawania decyzji o zwrocie środków pochodzących z budżetu UE. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego i przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. W pierwszej kolejności dokonano oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania zawartych w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Ewentualna bowiem ich skuteczność rzutowałaby na rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego. Nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w ramach którego skarżąca kasacyjnie wskazuje na nierozpoznanie wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze, "w szczególności co do znaczenia określania wartości szacunkowej zamówienia w kontekście oceny prawidłowości wydatkowania środków z budżetu UE (...)". Podnosi przy tym, iż nieuzasadnione było przyjęcie, "że wybór oferty przewyższającej wartość szacunkową skutkuje spełnieniem łącznie wszystkich przesłanek z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 i uzasadnia stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości implikującej obowiązkiem dokonania korekty" (s. 6 skargi kasacyjnej). W uzasadnieniu odnoszącym się do tego zarzutu (zawartym na s. 16-18 skargi kasacyjnej) zawarto relację z ustaleń WSA dotyczącą nieprawidłowości w postępowaniu nr 6 i wskazano, że uzasadnienie wyroku nie pozwala stwierdzić w zakresie odnoszącym się do opisu przedmiotu zamówienia, "czy WSA w ogóle wie, do której nieprawidłowości się (...) odnosi, a tym bardziej nie pozwala stwierdzić czy dokonano oceny prawnej, by stwierdzić, że w istocie do nieprawidłowości doszło". Podniesiono także, że Sąd I instancji "nie pochylił się" nad argumentacją skargi w zakresie funkcji jaką pełnić ma szacowanie kwot zamówienia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przywołany w ramach rozpoznawanego zarzutu art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w przywołanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie z całą pewnością Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli sprawy, w jej granicach, mając na uwadze, że nie jest on związany ani zarzutami, ani podstawą prawną. W odniesieniu do argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł odnieść skutku. Dodatkowo, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w zaskarżonym orzeczeniu WSA dokonał szczegółowego rozpoznania w przedmiocie nieprawidłowości stwierdzonych przez organ w postępowaniu nr 6, które dotyczyły zarówno niejednoznaczności opisu przedmiotu zamówienia, znaczenia wartości szacunkowej zamówienia, jak i istotnej zmiany zawartej umowy (v. s. 39-44 uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku). NSA nie dokonał oceny zarzutu w zakresie w jakim wskazano w nim na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż w tym względzie brak jest wymaganego uzasadnienia dotyczącego przywołanej regulacji. Sąd II instancji zaś - co wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami prawnymi wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia dotyczące zakresu rozpoznania skargi kasacyjnej, z których wynika, że NSA - w przeciwieństwie do Sądu I instancji -nie ma kompetencji do badania sprawy w jej całokształcie, ocenie merytorycznej nie poddawał się drugi z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ponieważ brak jest jego uzasadnienia. Oznacza to, że zarzut ten jest nieskuteczny. W sprawie nie dokonano zatem zakwestionowania prawidłowości ustaleń dotyczących stanu faktycznego, co oznacza, że ocena zasadności zarzutów materialnych dokonywana jest w odniesieniu do stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji. Niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej. Z uwagi na konstrukcję tych zarzutów, jak i ich uzasadnienie wyjaśnienia wymaga, że naruszenie prawa materialnego - co wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Błędna wykładnia prawa materialnego przejawia się w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (lub przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy. Z kolei naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej mającej zastosowanie w sprawie. Stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię strona powinna wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Natomiast zarzucając sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego skarżący kasacyjnie zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd I instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany (zob. wyrok NSA z 22 lipca 2025 r., II FSK 1407/22; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej powoływane tamże). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., FSK 1657/04; 12 października 2005 r., I FSK 155/05; 23 maja 2006 r.; II GSK 18/06; 4 października 2006 r., I OSK 459/06). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej skargi kasacyjnej, wskazać należy, że formalnie odrębnie sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej). W uzasadnieniu tych zarzutów zawarto argumentację dotyczącą, cyt.: Funkcji kwoty szacunkowej (s. 8-15 skargi kasacyjnej) oraz Dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu (s. 15-16 skargi kasacyjnej). Treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazuje, że - bez jakiegokolwiek wyodrębnienia (czy to redakcyjnego, czy merytorycznego) w związku ze sformułowanymi zarzutami błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania przepisów materialnych - zawarto w niej jedynie uwagi polemiczne względem stanowiska WSA oraz organów. Nie podano na czym w istocie polegała błędna wykładnia norm wynikających z powołanych w petitum przepisów prawa oraz jaka, zdaniem skarżącej kasacyjnie, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Samo powołanie treści - co należy zaznaczyć dodatkowo - niektórych tylko Wytycznych, które miały być stosowane przez skarżącą, jak i treści art. 44 ust. 3 u.f.p. oraz twierdzenie o brakach postępowania dowodowego (v. s 13, akapit ostatni skargi kasacyjnej) nie może być uznane za przedstawienie wykładni przepisów prawa materialnego. Jednocześnie zauważyć trzeba, że spółka w ramach zarzutów błędnej wykładni zgłoszonych w petitum skargi kasacyjnej wskazała na naruszenia nie tylko ww. wzorców badania legalności, ale także na błędną wykładnię art. 184 u.f.p. (bez podania jednak jednostki redakcyjnej regulacji), wskazanych w petitum regulacji umownych mających zastosowanie w sprawie, a także art. 24 ust. 1 i 9 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Wobec jednak braków uzasadnienia w zakresie powyżej wskazywanych naruszeń, nie jest - jak wynika z wcześniejszych wywodów - kompetencją Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie strony i formułowania w jej zastępstwie korzystnej dla niej interpretacji powołanych regulacji, a także prawidłowego ich zastosowania w indywidualnej sprawie. W odniesieniu do argumentów spółki zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego zauważyć także wypada, że przywołuje ona poglądy wyrażane na gruncie przepisów Prawa zamówień publicznych, które to regulacje w sprawie nie były stosowane. Analogiczne uwagi należy odnieść do zarzutów niewłaściwego zastosowania przepisów materialnych, których uzasadnienia nie sposób w miarę precyzyjnie ustalić w związku z obraną polemiczną konwencją argumentacji, która tylko in fine wskazuje na błędne zastosowanie niektórych z przywołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów. W treści uzasadnienia oznaczonego mianem "Dyskryminacyjne warunki udziału w postepowaniu" spółka nie podaje w nim jakichkolwiek podstaw prawnych, których miałyby dotyczyć zarzuty czy to błędnej wykładni czy niewłaściwego zastosowania przywołanych w petitum skargi kasacyjnej regulacji, poprzestając na polemice z ustaleniami Sądu I instancji oraz wskazaniem pominięcia, jej zdaniem, rozważenia jednego z zarzutów skargi. To ostatnie nie mogło odnieść skutków z tej przyczyny, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może zastępować zarzutu natury procesowej. Z kolei zgłaszanie własnych opinii w sprawie, mających jedynie charakter polemiczny względem stanowiska zajętego przez WSA, przy braku argumentacji natury prawnej nie może skutkować uznaniem, że zarzuty zostały należycie uzasadnione - a w konsekwencji, że mogły one zasługiwać na merytoryczne rozpoznanie. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło