I GSK 1141/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 104/14 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 104/14 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 395 zł. Sąd wskazał, że pismem z dnia 3 marca 2014 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 lutego 2014 r., wydanego w oparciu o art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący nie odebrał wezwania, więc Sąd uznał je za doręczne w trybie art. 73 p.p.s.a., przy czym za dzień doręczenia przyjął 20 marca 2014 r., czyli ostatni dzień 14-dniowego okresu od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Termin uzupełnienia braku skargi upłynął bezskutecznie w dniu 27 marca 2014 r., toteż skarga podlegała odrzuceniu, zaś uiszczony wpis zwrotowi. P. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu oraz dokonał czynności poprzez doprecyzowanie skargi. Następnie wniosek uzupełnił. Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. WSA w Sz. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) w dniu 28 maja 2014 r. P. K. domagał się uchylenia postanowienia WSA w Sz. z dnia 9 kwietnia 2014 r. w całości i zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego, podczas gdy skarga określała naruszenie prawa przez odwołanie się do i podtrzymanie przez skarżącego jego wcześniejszej argumentacji, którą skarżący w ten sposób uczynił częścią złożonej przez niego skargi, natomiast naruszenie interesu prawnego skarżącego wynikało z decyzji, którą bezpodstawnie określono skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym; 2. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego jej braku formalnego w wyznaczonym terminie, podczas gdy skarga nie była obarczona brakiem, tym samym wezwanie do uzupełnienia braku skargi nie mogło być skuteczne, co powoduje, że nie mogły zaistnieć i nie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi. W pozostałych czterech zarzutach kasacyjnych wnoszący skargę kasacyjną zakwestionował prawidłowość i skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. P. K. pismem procesowym z dnia 4 czerwca 2014 r. uzupełnił uzasadnienie podstaw kasacyjnych i podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Osobnym pismem z tego samego dnia, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Sz. z dnia 22 maja 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Sz. skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i zażalenie, wnosząc o oddalenie tych środków odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie zarzutów nr 1 i 2, które zostaną rozpoznane łącznie, a pozostałe jej zarzuty, dotyczące prawidłowości i skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi uznać należało za bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, przy czym z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Nieważność postępowania w tej sprawie nie zaistniała. Zarzucając w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 49 § 1, art. 57 § 1 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie stanął na stanowisku, że Sąd I instancji wzywając go do uzupełnienia braku formalnego skargi w zakresie określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego, a następnie odrzucając skargę z powodu niewykonania tego wezwania, naruszył wskazane przepisy, gdyż skarżący w treści skargi wystarczająco określił przedmiot zaskarżenia. Zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r., podał jej numer i podtrzymał wcześniejszą argumentację, przedstawioną w postępowaniu podatkowym. Zatem zarzucił decyzji niezgodność z prawem, polegającą na błędnym zaklasyfikowaniu nabytego samochodu do kodu CN 8703 jako osobowego, mimo że był to pojazd ciężarowy w rozumieniu kodu CN 8704. To błędne ustalenie organu doprowadziło do niezasadnego nałożenia na skarżącego podatku akcyzowego. Wadliwość prawna decyzji administracyjnej, nakładającej na skarżącego obowiązek podatkowy, uzasadnia interes prawny w jej kwestionowaniu. Wobec tego Sąd nie miał podstaw do wzywania skarżącego, by określił naruszenie prawa lub interesu prawnego. W ocenie NSA tak ujęte zarzuty są zasadne. Podstawą skierowania do skarżącego wezwania z dnia 3 marca 2014 r. przez Sąd I instancji był przepis art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wyjaśnienia wymaga, że WSA stosuje ten przepis w zasadzie włącznie wówczas, gdy z treści skargi nie wynika jaki konkretnie akt lub jaką konkretnie czynność (bezczynność; przewlekłe prowadzenie postępowania) organu administracji kwestionuje strona skarżąca. Jeżeli natomiast z treści skargi można odczytać o jaki akt administracyjny stronie chodzi, to wymóg z omawianego przepisu jest spełniony (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt II OSK 1214/11; publik. LEX nr 1291853). Cel tego przepisu wyraża się bowiem w możliwości uznania pisma strony za skargę. Ponadto należy mieć na uwadze, że art. 57 § 1 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. tylko wtedy znajdą zastosowanie, gdy skarga strony będzie zawierała takie braki formalne, z powodu których Sąd nie będzie mógł nadać jej prawidłowego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 583/11; publik. LEX nr 1068601). Zdaniem NSA skarga P. K., wniesiona do WSA w Sz. 20 grudnia 2013 r., nie zawiera braków formalnych. Bez wątpienia spełnia wymagania przepisane dla pisma procesowego w postępowaniu sądowym i w żaden sposób nie uchybia treści art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wnoszący skargę jednoznacznie określił, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] listopada 2013 r., narusza jego interes prawny, co wyraża się w tym, że gdyby nie doszło do jej wydania, to skarżący nie byłby zobowiązany do uiszczenia podatku akcyzowego, nałożonego decyzją. Skoro skarżący uważa, że nie powinien płacić podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, to jego interes prawny w kwestionowaniu decyzji nakładającej ten podatek jest oczywisty. Prowadzi to do wniosku, że wydając zarządzenie z dnia 26 lutego 2014 r. o wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego, WSA w Sz. naruszył art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bo domagał się od skarżącego uzupełnienia braku formalnego skargi, co nie miało miejsca. To z gruntu błędne działanie Sądu należy ocenić jako przejaw nadmiernego rygoryzmu w stosowaniu przepisów p.p.s.a., w nieuzasadniony sposób ograniczającego konstytucyjne prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej poświęcone wadliwemu – w ocenie skarżącego kasacyjnie – doręczeniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi z dnia 3 marca 2014 r. okazały się bezprzedmiotowe, a więc ich merytoryczna weryfikacja przez NSA była zbędna. Podkreślić także należy, że skoro odrzucenie skargi było nieprawidłowe, to tak samo trzeba ocenić rozstrzygnięcie o zwrocie wpisu od tej skargi. Na obecnym etapie sprawy rolą WSA w Sz. będzie nadanie skardze prawidłowego biegu, przy uwzględnieniu całości akt sprawy, w których znajduje się m.in. pismo skarżącego z dnia 10 maja 2014 r. precyzujące skargę. WSA nie może mieć wątpliwości co i w jakim zakresie skarżący objął skargą. Z wymienionych powodów oraz w oparciu o treść art. 185 § 1 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji. NSA nie rozstrzygnął o kosztach postępowania, ponieważ w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 3, poz. 42) sąd kasacyjny przyjął, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.