I GSK 1372/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 389/16 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 389/16 oddalił skargę M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. W treści wniosku skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2014 r. uzyskał dochód w wysokości 61.562,93 zł. Pracuje również w Niemczech i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 5.000 zł miesięcznie netto. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką dzieci. Żona uzyskuje rentę w wysokości 643,00 zł. Skarżący oszacował koszty miesięcznego utrzymania na kwotę 1.000 zł – utrzymanie mieszkania, 100,00 zł – leczenie, inne – 100,00 zł, gaz – 1.600 zł za 2 miesiące w okresie zimowym, prąd – 200 zł, woda – 225 zł, a ponadto koszty wyżywienia, zakupu ubrań, wywozu odpadów, podatku od nieruchomości, wydatki szkolne i dojazdy do lekarza. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 115 m2. Wskazał również, że posiada zobowiązania w kwocie 400.000 zł, które nie są regulowane. Organ I instancji wyjaśnił, że komornik sądowy umorzył wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, jednakże prowadzone jest również postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora II Oddziału Ubezpieczeń Społecznych. Nie jest tym samym oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zdaniem organu nie wystąpiła całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Organ II instancji podkreślił, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, pracuje w Niemczech i prowadzi sześcioosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką małoletnich dzieci. Żona uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie 458,12 zł. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1.355,00 zł i z tytułu pracy w kwocie 5.000,00 zł miesięcznie. Koszty z tytułu miesięcznych opłat wynoszą łącznie ok. 1.200,00 zł. Skarżący nie wykazał trudności w regulowaniu bieżących opłat czy konieczność korzystania z pomocy instytucjonalnej w formie zasiłków celowych, co byłoby formalnym potwierdzeniem podnoszonej trudnej sytuacji finansowej. Dochód w gospodarstwie domowym przypadający na jedną osobę przewyższa minimum socjalne. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ponadto podzielił i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, ponieważ znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji braku całkowitej nieściągalności, a zatem gdy nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: u.s.u.s.), może dojść do umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Przepis ten ma jednak zastosowanie jedynie do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Do umorzenia tego typu należności może dojść tylko w uzasadnionych przypadkach, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie"). Dodał przy tym, że decyzja w sprawie umorzenia należności składkowych posiada charakter uznaniowy. Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo przyjął, po uwzględnieniu materiału dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wyżej określone normatywne przesłanki umorzenia należności z tytułu całkowitej nieściągalności składek. Zdaniem Sądu, za prawidłowe należało uznać stanowisko organu, że w sprawie nie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek z uwagi na to, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, jak również pracuje, nie ma problemów zdrowotnych, które uniemożliwiałyby świadczenie pracy. Żona skarżącego aktualnie opiekuje się dziećmi, lecz według oświadczenia skarżącego zamierza podjąć pracę. Obecnie pobiera świadczenie w postaci renty. Ponadto, organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skarżący nie wskazał, że poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszej egzystencji bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, organ wziął pod uwagę konieczność utrzymania przez skarżącego rodziny. Wziął pod uwagę również to, że skarżący nie wskazywał na trudności z zaspokajaniem bieżących potrzeb rodziny, czy regulowaniem bieżących należności z tytułu opłat za energię elektryczną czy gaz. Organ wskazał również, że brak jest ze strony skarżącego informacji, by konieczne było sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wprawdzie w stosunku do żony i córki skarżącego wydano orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jednak skarżący nie wskazywał, by okoliczność ta uniemożliwiała mu osiąganie dochodu. W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że organ w decyzji prawidłowo uznał, iż skarżący nie spełnia przesłanek pozwalających na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto, skarżący posiada majątek w postaci nieruchomości, z której może być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wprawdzie egzekucja prowadzona przeciwko skarżącemu została umorzona przez komornika sądowego, jednak nie ma pewności, czy egzekucja ta była prowadzona w stosunku do wszystkich składników majątku skarżącego. Podkreślenia wymaga, że brak jest dowodów, iż egzekucja była prowadzona z wynagrodzenia otrzymywanego przez skarżącego. Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, że nie wystąpiły normatywne przesłanki umorzenia należności z tytułu niezapłaconych składek określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Skargę kasacyjną złożył M. M. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: - nieprawidłowe dopasowanie stanu faktycznego sprawy do przesłanek wynikających z przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s.; - brak uwzględnienia faktu, iż skarżący prowadzi dwa gospodarstwa domowe z tytułu przebywania poza granicą kraju i kosztów z tym ponoszonych, płaci podatki poza granicą kraju i w związku z tym nietrafne jest stosowanie polskiego kryterium dochodowego wobec skarżącego i jego przenoszenie wprost na grunt polski; - brak uwzględnienia faktu, iż skarżący nie podlega polskiemu ustawodawstwu (dowód: ustalenie ustawodawstwa właściwego zgodnie z art. 16 ust. 2 RPEiR (WE) nr 987/2009 przez ZUS z dnia 17.12.2015r.) w zakresie ubezpieczeń społecznych jak i zasiłków (w związku z tym m.in. nie może korzystać z polskich zasiłków,a otrzymywany zasiłek celowy pochodzi z poza kraju); - brak uwzględnienia faktu, iż skarżący przebywa w kraju prawie wyłącznie w niektóre soboty oraz niedziele i w związku z tym przy wyznaczaniu 7-o dniowych terminów na udzielenie niezbędnych wyjaśnień skarżacy nie był w stanie udzielić pełnych rzetelnych informacji i odpowiedzi co miało wpływ na postępowanie sądu; - żądanie przedstawienia rachunków, których skarżący nie był zobowiązany przechowywać; - brak uwzględnienia kosztów utrzymania starego domu, w którym zamieszkuje skarżący; - ZUS, jak i WSA nie przeprowadził żadnych dodatkowych dowodów, np. z zeznań skarżącego; skarżący przedstawił i opisał bezskuteczność egzekucji komorniczych z majątku ruchomego. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści określonej normy prawnej. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie - że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę normy prawnej. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych wraz z uzasadnieniem nie odpowiada w pełni tym wymogom. Zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale skarżący kasacyjnie nie wykazał, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie tego zarzutu nie zawiera odpowiedniej argumentacji wskazującej, w jaki sposób doszło do naruszenia tych przepisów oraz, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący stwierdził tylko, że Sąd I instancji nie wskazał w uzasadnieniu wyroku, które ustalenia organu zostały przyjęte przez Sąd, a które nie stwierdzając, że uzasadnienie jest ogólnikowe. Podobnie zarzut naruszenia prawa materialnego nie zawiera informacji, czy zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania. Skarżący nie wskazał jaki przepis prawa materialnego został naruszony przez Sąd I instancji i nie wyjaśnił, w jaki sposób doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna choć sporządzona prze zawodowego pełnomocnika nie spełnia wymogów określonych przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie podał nawet przepisu p.p.s.a., który określa przesłanki skargi kasacyjnej. Wadliwe sformułowanie zarzutów kasacyjnych nie oznacza jednak, że Naczelny Sąd Administracyjny może całkiem odstąpić od ich rozpoznania. W uchwale (7) sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, Sąd wyraził pogląd, że "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych." Odnosząc się do zarzutu najdalej idącego tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw, aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku zawiera elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. WSA przedstawił w nim bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zaś uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku zawiera rozważania sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz postępowania, w ramach którego rozstrzygnięcie zostało wydane. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób prawidłowy przedstawił przesłanki oddalenia skargi. Tak sporządzone uzasadnienie pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania WSA, umożliwia zatem przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. To z kolei prowadzi do wniosku, że WSA uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający powyżej wskazane wymogi. Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd I instancji nie wskazał jaki stan faktyczny sprawy przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, gdyż zostało to stwierdzone na stronie 2 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (v. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, niepubl.). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Okoliczność, że skarżący nie podziela ostatecznych wniosków Sądu I instancji, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej można wnioskować, że skarżący podnosi zarzut naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s., stwierdzając, że przesłanki tego przepisu dają możliwość umorzenia zaległości składkowych podniósł, że organy i Sąd I instancji nie rozważyły, iż "koszty utrzymania osoby pracującej w Niemczech i w Polsce są nieporównywalne a postępowanie organów i Sądu jest dla skarżącego krzywdzące i niesprawiedliwe." Skarżący podniósł, że nie korzysta z zasiłków w Polsce, gdyż korzysta z tych zasiłków w Niemczech. Organy nie uwzględniły wydatków na zakup wózka dziecięcego, zakup pieca, który kosztuje kilka tysięcy ponadto nie znalazło odzwierciedlenia w decyzjach organów oświadczenie skarżącego o stanie technicznym domu, cieknącym dachu i potrzebie różnych inwestycji, które obciążają domowy budżet skarżącego. Organ stwierdził, że spłata zadłużenia nieopłaconych składek nie wpłynie znacząco na sytuację rodzinną, co zdaniem skarżącego nie jest prawdziwe, bo doprowadzi jego rodzinę do niedostatku. Zarzut naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pozbawiony jest podstaw prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że decyzja w sprawie umorzenia należności składkowych posiada charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi udzielić stosownej ulgi, nawet w przypadku spełnienia przez podatnika przesłanek. Świadczy o tym unormowanie zawarte w art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. poprzez zawarte w nim wyrażenia "mogą być umorzone" oraz zastosowanie w konstrukcji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne terminu "może". Nawet zatem w przypadku wystąpienia okoliczności unormowanych w ww. przepisach, ZUS nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia należności składkowych. Nie oznacza to jednak, że decyzja wydana w przedmiocie umorzenia składek może być dowolna. NSA stwierdza, że zaskarżone decyzje organu nie są dowolne. Organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Skarżący nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, co oznacza, że jego sytuacji finansowej nie można uznać, za zagrażającą zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych. Instytucja umorzenia składek ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadniona zaistnieniem określonych przesłanek, z których jednoznacznie wynika, że nie ma możliwości odzyskania należności aktualnie oraz w przyszłości. W przypadku skarżącego taka sytuacja nie nastąpiła. W ocenie NSA brak jest podstaw do umorzenia wnioskowanych należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia MP i PS (§ 3). W realiach sprawy istotne są pkt 1 i 3 § 3 rozporządzenia, bowiem okoliczności, na które powołuje się skarżący to trudna sytuacja majątkowa. Skarżący nie wskazuje, czy nastąpiła klęska żywiołowa, lub inne nadzwyczajne zdarzenie, powodujące, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego możliwości dalszego egzystowania. Zdaniem NSA, ZUS prawidłowo ustalił sytuację osobistą i materialną skarżącego oraz jego możliwości płatnicze. NSA podkreśla, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są uprzywilejowane i podlegają co do zasady zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s). Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności, oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczone, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej stanowczości i ostrożności w dysponowaniu nimi. Wskazać także należy, że kompetencje w zakresie umorzenia składek posiada wyłącznie ZUS. O szczególnym charakterze tych należności świadczy choćby fakt, że ustawodawca przewidział aż 10 letni termin przedawnienia na ich dochodzenie. Jeżeli tak jak w niniejszej sprawie, istnieje możliwość uregulowania należności choćby w części, a umorzenie należności przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności, jest zastrzeżone jedynie dla sytuacji szczególnie krytycznych, gdy niemożliwe jest wywiązanie się strony ze zobowiązań wobec ZUS (których zaistnienia skarżący nie wykazał), to negatywne rozstrzygnięcie dla strony nie może być uznane za dowolne. Organ wskazał sytuację majątkową skarżącego i wyjaśnił z jakich powodów wydał decyzję odmawiającą umorzenia zaległości. NSA nie dopatrzył się w zaskarżonym wyroku naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Istotne jest również to, że nie można zobowiązań cywilnoprawnych skarżącego ([...] zł kredytu) przedkładać nad zobowiązania publicznoprawne. Mają one bowiem pierwszeństwo, a inny sposób rozumowania byłby nieuprawnionym uprzywilejowaniem podmiotów prawa cywilnego kosztem Skarbu Państwa, a w istocie wszystkich obywateli. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną podstaw prawnych.