I GSK 229/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1538/13 w sprawie ze skargi K. P. S.A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. otworzyć na nowo zamkniętą rozprawę; 2. zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1538/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 6 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2002 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] maja 2008 r. oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że podstawę prawną rozstrzygnięć organów w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm.). Zdaniem Sądu, istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do prawidłowego ustalenia 1 stopnia Plato, tj. 1% wag. ekstraktu brzeczki podstawowej, od którego zależy wysokość podatku akcyzowego od piwa smakowego. Uchylając wydane w sprawie decyzje, Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które determinuje sposób obliczania stopni Plato. W skardze kasacyjnej, Dyrektor Izby Celnej w P., zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił między innymi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania podstawy opodatkowania piwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zauważyć należy, że postanowieniem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I GSK 588/15 Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy w świetle art. 3 ust. 1 oraz celów dyrektywy Rady Unii Europejskiej 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.Urz.UE.L.1992.316.21, ze zm.), przy ustalaniu podstawy opodatkowania piw smakowych według skali Plato należy wziąć pod uwagę zawartość ekstraktu rzeczywistego gotowego produktu z uwzględnieniem ekstraktu pochodzącego z dodanych, po zakończeniu fermentacji, substancji smakowych, czy też z ich pominięciem ? ". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpowiedź na powyższe pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy, bowiem problem prawny objęty zarzutami skargi kasacyjnej w tym postępowaniu jest analogiczny jak w sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Stan prawny będący podstawą rozstrzygnięć organów w tej sprawie dotyczy okresu przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł objąć go pytaniem prejudycjalnym. Niemniej jednak już na mocy art. 68 i 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, sporządzonego w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38) Rzeczpospolita Polska zobowiązała się do zbliżania przepisów krajowych również w dziedzinie systemu podatków pośrednich do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany był pogląd, zgodnie z którym Polska podpisując Układ Europejski zobowiązała się dostosowywać swe prawo do standardów europejskich, a dostosowanie to nie polega tylko na dostosowaniu litery prawa, lecz na harmonizacji standardu zachowań prawnych, co obejmuje sobą także praktykę stosowania i interpretacji prawa. Jeśli w zakresie interpretacji na tle jakiejś dziedziny prawa, objętej prawem wspólnotowym, pojawi się w praktyce polskiej rozbieżność z interpretacją stosowaną w ramach wspólnot europejskich, to w braku wyraźnie odmiennej wskazówki interpretacyjnej rozbieżność ta powinna skutkować przyjęciem interpretacji właściwej w ramach prawa wspólnotowego. (por. wyrok NSA: z dnia 12 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 305/00, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Po 2093/03, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również Trybunał Konstytucyjny w orzecznictwie twierdził, że już w okresie przedakcesyjnym obowiązkiem wszystkich organów jest interpretacja prawa (w zakresie podlegającym dostosowaniu) uwzględniająca europejskie standardy (por. orzeczenia TK z: 27 września 1997 r., K. 15/97, OTK ZU nr 3-4/1997, poz. 37, 28 marca 2000 r., K. 27/99, OTK ZU nr 2/2000, poz. 62 oraz z 24 października 2000 r., K 12/00, OTK ZU nr 7/2000, poz. 255). Jak się powszechnie przyjmuje interpretacja stanowi zarówno uznany instrument implementacji prawa europejskiego w ogólności, jak i środek dostosowawczy prawa dla państw przygotowujących się do akcesji (por. S. Biernat, Wykładnia prawa krajowego zgodnie z prawem Wspólnot Europejskich, w: Implementacja prawa integracji europejskiej w krajowych porządkach prawnych, red. C. Mik, Toruń 1998, s. 123 i nast.). Dlatego też od organów stosujących prawo oczekuje się zgodnej z prawem europejskim interpretacji prawa wewnętrznego (co wynika z art. 5 Traktatu Rzymskiego). Powoduje to, że nawet normy wspólnotowe, które same w sobie nie nadają się do bezpośredniego stosowania stanowią punkt odniesienia i obowiązkowe kryterium osiągnięcia zgodnej interpretacji (orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 10 kwietnia 1984 r., 14/83 - Van Colson cmcl Kamann, Zb. Orz. 1891). Ponadto uznaje się powinność wykorzystania prawa europejskiego jako wzorca przy interpretacji prawa wewnętrznego (orzeczenie ETS z 13 listopada 1991 r., C-106/89 - Marleasing, Zb. Orz. I 4135). Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej Polska ma obowiązek stosowania się do zasad interpretacji wynikających z dorobku wspólnotowego (acquis communautaire). Dotyczy to także metod wykładni stosowanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, opubl. w: OTK-A 2004/4/31). Skoro więc ustawodawca krajowy w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm.) wprowadził do opodatkowania piwa stopień Plato, czyli przyjął rozwiązania wynikające z dyrektywy Rady Unii Europejskiej 92/83/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.Urz.UE.L.1992.316.21, ze zm.), tym samym wykładnia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pojęcia ekstraktu rzeczywistego (czy mieszczą się w nim dodatki smakowe) pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie również i tych spraw. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jeśli więc sąd administracyjny orzekający w danej sprawie uzna, że odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na zadane w innej sprawie pytanie prejudycjalne będzie miała wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, w której orzeka, może zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na to, że Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł taką zależność w sprawie z wniesionej przez Dyrektora Izby Celnej w P. skargi kasacyjnej postanowił, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w kwestii objętej pytaniem prejudycjalnym skierowanym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I GSK 588/15.