I GSK 695/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 4 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 320/10 w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 4 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 320/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odrzucił skargę T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego po wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 1 kwietnia 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego wraz ze stosownym pouczeniem został skarżącemu doręczony w sposób prawem przewidziany w dniu 12 kwietnia 2010 r. (potwierdzenie odbioru – k. 36). Z polecenia przelewu wynika, że skarżący uiścił wpis dopiero w dniu 21 kwietnia 2010 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uznał, że skarga w przedmiotowej sprawie nie została w terminie opłacona. Dlatego też, biorąc pod uwagę dyspozycję art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd I instancji skargę tę odrzucił. T. Z. zaskarżył powyższe postanowienie skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i uznanie, że strona nie uiściła wpisu bez swojej winy, zaliczenie w poczet materiału dowodowego opinii psychiatrycznych J. i M. Z., przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu T. Z. zarzucił naruszenie: 1) 86 § 1 k.p.p.a. (poprawnie: p.p.s.a.) poprzez błędną jego wykładnię i niezasadne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 220 § 3 k.p.p.a. (poprawnie: p.p.s.a.), tj. nie uiszczono wpisu od skargi, pomimo wezwania do jego uiszczenia, podczas gdy szczegółowa analiza stanu faktycznego zaistniałego w dniu 19 kwietnia 2010 r. prowadzi do wniosku, że wówczas T. Z. nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy ani tym bardziej samego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, z przyczyn od siebie niezależnych, tj. wezwanie odebrane przez matkę, która jest czynną alkoholiczką znalazł w domu w dniu 21 kwietnia 2010 r. i niezwłocznie tego dnia uiścił wpis, 2) art. 7, 8, 10, 77, 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego występującego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji zaakceptowanie wadliwego procedowania Sądu i wadliwej jego oceny, jak również ustaleń Sądu w zakresie dotyczącym daty doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego T. Z., w sytuacji gdy w dniu 12 kwietnia 2010 r. przedmiotowe wezwanie odebrała matka J. Z., nie przekazując go T. Z.. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy oraz stwierdził, że wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało mu skutecznie doręczone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zdanie drugie tego przepisu stanowi, że w tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie zaś z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W art. 72 § 1 ustawodawca przewidział, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma (doręczenie zastępcze). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że podnoszone przez skarżącego okoliczności odnośnie braku winy w uchybieniu terminu będą rozpatrywane przez Sąd I instancji w postępowaniu z wniosku T. Z. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Argumenty te nie mogą być analizowane w niniejszym postępowaniu, w którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę T. Z., tym samym bada jedynie, czy istniały podstawy do odrzucenia skargi, czy zasadnie została ona odrzucona przez Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono, że wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało skutecznie doręczone. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Przepisy ustawy procesowej – zacytowany powyżej art. 72 § 1 - przewidują tryb postępowania w sytuacji, kiedy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu. Tryb ten został zastosowany w niniejszej sprawie i wezwanie do uiszczenia wpisu doręczone zostało ojcu skarżącego M. Z., co potwierdza jego czytelny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (karta 36 akt wojewódzkiego sądu administracyjnego). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może zostać obalone (por. post. SN z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz. 215). Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, kiedy doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią art. 72), jak również wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Należy jednak zwrócić uwagę, że obalenie domniemania stanowi podstawę przywrócenia terminu stronie, która uchybiła mu bez swojej winy. (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Komentarz do art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2009, wyd. III). W rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 1 kwietnia 2010 r., które zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 12 kwietnia 2010 r., a wpis został uiszczony w dniu 21 kwietnia 2010 r., czyli z uchybieniem siedmiodniowego terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności. W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3. Jak to zostało na wstępie wyjaśnione, okoliczności związane z brakiem winy w uchybieniu terminu oraz ze skutecznością doręczenia wezwania będą przedmiotem rozważań Sądu I instancji w postępowaniu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, a następnie ewentualnie ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach kontroli instancyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.