I GSK 702/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-09

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Małgorzata Grzelak, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił poprzednią decyzję organu, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku WSA z wcześniejszego etapu postępowania, nawet jeśli skarżący nie formułuje zarzutów naruszenia art. 153 PPSA?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji (art. 153 PPSA). W przypadku ponownego rozpoznania sprawy, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze wskazanych im obowiązków, nie wnikając w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. Skarga kasacyjna, która nie kwestionuje tych ustaleń i nie formułuje zarzutów naruszenia art. 153 PPSA, nie może być uwzględniona.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2015 r. w ramach kilku pakietów, w tym pakietu 7.1 dotyczącego upraw rolniczych. Organ odmówił przyznania płatności do części wniosku, wskazując na przekroczenie dopuszczalnej różnicy między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią oraz na nieuzyskanie odpowiedniego produktu końcowego w przypadku uprawy lucerny mieszańcowej i brak wymienienia uprawy mieszanki zbożowej w załączniku do rozporządzenia. WSA w Łodzi oddalił skargę skarżącego na decyzję organu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną, umorzono postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zasądzono od K. K. na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 623/20 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. umarza postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; 3. zasądza od K. K. na rzecz Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA) wyrokiem z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 623/20, oddalił skargę K. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na 2015 r. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając wyrok WSA w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181/48; dalej: rozporządzenie 1306/2013), poprzez błędne uznanie ustaleń organu, iż różnica między obszarem zgłoszonym we wniosku, dotyczącym działki o powierzchni 5,64 ha, na którym był realizowany w 2015 r. wariant 7,1, a zatwierdzonym przekroczyła 20% obszaru zatwierdzonego, (w odniesieniu do danej grupy upraw) i nieprzyznanie żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego w odniesieniu do 2015 r. oraz ustalenie, iż zobowiązanie ekologiczne jest realizowane na gruntach o powierzchni 22,11 ha, podczas gdy zobowiązanie ekologiczne na opisanej działce [...] było realizowane, a wyłączeniem z wariantu 7.1 należało objąć jedynie działkę [...] o pow. 0,77 ha, na której uprawiana była mieszanka zbożowa, co doprowadziłoby do wyliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wysokości nieprzekraczającej 3%, a nie ponad 20%; 2. niewłaściwe zastosowanie § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370 ze zm.; dalej: rozporządzenie ekologiczne), poprzez uznanie, iż powód nie rozpoczął zobowiązania ekologicznego na działce gruntu o nr [...] o pow. 5,64 ha, na której uprawiana była lucerna mieszańcowa na nasiona i nieprzyznanie płatności, podczas, gdy uzyskanie plonów jest warunkiem otrzymania płatności i wymogiem powstania zobowiązania ekologicznego, ponadto pomimo iż powód wytworzył plony wskazane w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego; 3. niewłaściwe zastosowanie § 9 ust. 1 w zw. z § 9 ust. 2 i § 5 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 30 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, poprzez uznanie, że uzyskanie plonów jest warunkiem przyznania płatności ekologicznej, podczas gdy zgodnie z powołanym rozporządzeniem w załączniku nr 2 znajdują się wymogi dotyczące uzyskania plonów, a co za tym idzie płatność za wariant 7.1 winna być przyznana i ewentualnie pomniejszona, gdyby rzeczywiście skarżący nie uzyskał plonu; 4. niezastosowanie § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego, poprzez nieskontrolowanie spełnienia wymogów zdefiniowanych w załączniku nr 2 do rozporządzenia, co doprowadziłoby do uznania, że skarżący wytworzył nasiona lucerny mieszańcowej, bowiem prowadzi wymagane rejestry, stanowiące odpowiednią dokumentację księgową sprzedaży oraz przekazania plonów (załączona faktura sprzedażowa oraz dwa rejestry przekazania), zgodnie z treścią załącznika nr 2 do rozporządzenia ekologicznego; 5. niezastosowanie § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego i nieprzyznanie kwoty na refundację kosztów transakcyjnych w stosunku do wariantu 7.1 w wyniku błędnego uznania, iż płatność do tego wariantu nie przysługuje, podczas gdy skarżący był uprawniany do płatności, co wykazuje w niniejszej skardze; II. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez; 1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, § 2, § 3, art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: kpa) w zw. z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. L 250 z 18.9.2008 s. 1; dalej: rozporządzenie 889/2008) i art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 ze zm.; dalej: ustawa PROW), poprzez uznanie, iż materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób prawidłowy, podczas gdy organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności nie objął zakresem kontroli rejestrów, o których mowa w art. 72 rozporządzenia 889/2008 i przez to przyjęcie argumentacji organu odnośnie do ustalenia stanu faktycznego, że zobowiązanie ekologiczne co do wariantu 7.1 w części dotyczącej działki rolnej [...] o powierzchni 5,64 ha nie zostało skutecznie przez skarżącego podjęte w 2015 r., a przez co płatność do wariantu 7.1 nie została przyznana, podczas gdy dowody wytworzenia plonów w postaci nasion z lucerny mieszańcowej były dostępne organom podczas kontroli na miejscu; 2. naruszenie art. 7, art. 12, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, § 2, § 3, art. 84 kpa w zw. z art. 24 i 25 ust. 1 i 2 ustawy PROW, poprzez uznanie, że organ wystarczająco zebrał i rozważył materiał dowodowy, podczas gdy nie nastąpiło rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie nie dłuższym niż niezbędny do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu oraz innych kontroli podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy przeprowadzanych przez podmiot wdrażający na podstawie ustawy oraz nieinformowania skarżącego o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w sytuacji, gdy fakt prowadzenia przez rolnika odpowiednich rejestrów jest znany organowi z urzędu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci uznania, że skarżący nie uzyskał wymaganych produktów rolnictwa ekologicznego w 2015 r.; 3. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, § 2, § 3, art. 84 kpa w zw. z art. 72 rozporządzenia 889/2008 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, poprzez przyznanie przez sąd, iż w wyniku prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, rację miał organ, uznając że skarżący nie wytworzył produktów rolnictwa ekologicznego, podczas gdy nasiona lucerny mieszańcowej zostały zebrane we wrześniu 2015 r., a organ nie skontrolował podczas kontroli na miejscu, ani nie wezwał do przedstawienia dokumentów księgowych, opisanych jako wymogi w załącznika nr 2 do powołanego rozporządzenia; 4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 §1, § 2, § 3, art. 84 kpa w zw. z art. 72 rozporządzenia 889/2008 i § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nie objęcie zakresem kontroli rejestrów, o których mowa w art. 72 rozporządzenia 889/2008 oraz § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ekologicznego i załączniku nr 2 do niego, a przez to przyjęcie argumentacji organu odnośnie do ustalenia stanu faktycznego, że zobowiązanie ekologiczne co do wariantu 7.1 w części dotyczącej działki rolnej [...] o powierzchni 5,64 ha nie zostało podjęte w 2015 r. przez co płatność nie została przyznana; 5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 76 § 1, § 2, § 3, art. 84 kpa, poprzez uznanie, iż certyfikat wystawiony na podstawie kontroli dokonanej 17 czerwca 2015 r. przez jednostkę certyfikującą jest wystarczającym dowodem, podczas gdy w przypadku uzyskania plonu w postaci nasion z lucerny mieszańcowej wymagany jest pierwszy pokost w miesiącach wiosennych, a następny plon za około od 40 do 60 dni przynosi dopiero nasiona, co zarówno jednostka certyfikująca jak i organ winny wiedzieć, jako podmioty profesjonalnie zajmujące się oceną produkcji rolnej, co za tym idzie jednostka certyfikująca winna byłą przeprowadzić ponowną kontrolę jesienią 2015 r., aby w sposób prawidłowy sporządzić wymaganą przepisami dokumentację zobowiązana ekologicznego skarżącego; 6. naruszenie art. 8 i art. 12 kpa, czyli zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, która traktowana jest w doktrynie jako odbicie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez nieuwzględnienie przez sąd okoliczności, które stanowiły dla skarżącego trudności w uczestniczeniu w postępowaniu prowadzonym przez organ, a to poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie płatności ekologicznych i podejmowanie działań dopiero na wniosek strony, kilkukrotne kierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ lI instancji oraz sąd, co doprowadziło do prowadzenia postępowania już przez 6 lat, co miało istotny wpływ na działanie skarżącego w braku zaufania do organów państwowych. Trudno oczekiwać od obywatela działającego samodzielnie bez profesjonalnego pełnomocnika lepszej znajomości przepisów administracyjnych od samych organów, które jak można zauważyć, analizując akta sprawy, nie dążyły do wnikliwego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego w sprawie. Z uwagi na powyższe zarzuty, wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; 2. dopuszczenie dowodów z dokumentów - odpisu faktury o nr [...] z [...] grudnia 2015 r., odpisu rejestru ekologicznej produkcji roślinnej - rejestru zborów i ewidencji towarowej za 2015 r., dotyczących lucerny mieszańcowej; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 4. wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora ARiMR na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ppsa, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że wyraża zgodę na przeprowadzenie sprawy poza rozprawą. W piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. skarżący kasacyjnie podtrzymał zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa (por. wyroki NSA z: 25 listopada 2016 r. I FSK 1376/16, 17 stycznia 2017 r. I GSK 1294/16, 8 lutego 2017 r. I GSK 1371/16, 5 kwietnia 2017 r., I GSK 91/17; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 ppsa, oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Przystąpienie do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, wymaga przypomnienia – co ma zasadnicze znaczenie dla ich oceny, a co kasator całkowicie pominął – że niniejsza sprawa była rozpoznawana ponownie w warunkach "związania" wynikającymi z art. 153 ppsa. Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. W niniejszej sprawie dotyczy to, oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18, którym organ ponownie rozpoznający sprawę, a następnie sąd, byli związani, na co trafnie wskazał WSA w motywach zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że fakt ten umknął skarżącemu kasacyjnie, który nie tylko nie sformułował wobec zaskarżonego wyroku zarzutów naruszenia art. 153 ppsa, ale w swych rozważaniach w ogóle nie zauważył granic zawężenia sprawy podanych przez WSA i powodów uchylenia poprzedniej decyzji Dyrektora ARiMR z [...] września 2018 r. Wobec tego przypomnieć należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2015 r., w tym przyznanie kosztów transakcyjnych, w ramach trzech pakietów: - 6.1 "Trwałe użytki zielone w okresie konwersji" na działce rolnej [...] na powierzchni 0,16 ha z uprawą TUZ "Trwały użytek zielony"; - 12.1 "Trwałe użytki zielone po okresie konwersji" na działkach rolnych [...], [...] na łącznej powierzchni 0,39 ha z uprawą TUZ "Trwały użytek zielony"; - 7.1 "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" - na łącznej powierzchni 28,53 ha, z uprawą: soi na powierzchni 2,77 ha (działki [...], [...]), żyta ozimego na powierzchni 5,09 ha (działka [...]), pszenicy ozimej na powierzchni 12,52 ha (działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), jęczmienia jarego na powierzchni 1,74 ha (działka [...]), lucerny mieszańcowej na powierzchni 5,64 ha (działka [...]), mieszanki zbożowej - jęczmienia jarego z owsem - na powierzchni 0,77 ha (działka [...]). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] listopada 2017 r. przyznał skarżącemu płatności ekologiczne do pakietu 12.1 i zwrot kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego, odmówił przyznania płatności do pakietów 6.1 i 7.1 nałożył sankcje, jak również odmówił przyznania refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2015 r., a także ustalił obszar objęty zobowiązaniem ekologicznym, podjętym 15 marca 2015 r. na łączną powierzchnię 22,50 ha. Dyrektor ARiMR decyzją z [...] września 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z Kierownika ARiMR z [...] listopada 2017 r. Wyrokiem z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18 WSA uchylił decyzję Dyrektora ARiMR z [...] września 2018 r. Przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji dotyczyły braków zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i jego oceny tylko w zakresie działek [...] (zgłoszonej w ramach pakietu 6.1 oraz [...] zgłoszonej w ramach pakietu 7.1). Natomiast pozostałe zarzuty skargi WSA uznał za chybione. WSA w szczególności wskazał, że organ odwoławczy postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. włączył w poczet materiału dowodowego sprawy złożony przez stronę certyfikat zgodności Nr [...] z [...] lipca 2015 r. wystawiony przez Jednostkę Certyfikującą [...] sp. z o.o. w związku z kontrolą produkcji roślinnej [...] czerwca 2015 r. Dokument ten potwierdza, że w 2015 r. w ramach prowadzonej działalności rolniczej skarżący wytworzył produkty ekologiczne m.in. w postaci mieszanki zbożowej oraz siana z lucerny mieszańcowej. W oparciu o ten dokument, WSA uznał ustalenia zawarte w decyzji z [...] września 2018 r. w odniesieniu do niespełnienia przez skarżącego warunków do przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7 na działkach [...] i [...] za prawidłowe. WSA wskazał również, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia 834/2007 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-5 i 7-11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzy produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Zgodnie zaś z § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych w ramach pakietu nr 7 pod warunkiem, że występują na nich uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia. WSA stwierdził, że w załączniku tym, w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku przez skarżącego, nie było wymienionej uprawy mieszanki zbożowej. W ramach uprawy zbóż dozwolone były wyłącznie uprawy w tzw. "czystym siewie". Z kolei uprawa lucerny mieszańcowej dopuszczalna była tylko na nasiona. Z znajdującego się w aktach sprawy certyfikatu zgodności wystawionego dla skarżącego przez jednostkę certyfikującą wynika, że w 2015 r. wytworzył on produkty w postaci: jęczmień jary, mieszanka zbożowa, pszenica ozima, siano z lucerny mieszańcowej, żyto ozime. Zatem prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że w odniesieniu do zgłoszonej uprawy lucerny mieszańcowej nie został uzyskany odpowiedni produkt końcowy, a w odniesieniu do mieszanki zbożowej jej uprawa w ogóle nie została wymieniona w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego i w tym zakresie trafnie odmówił wypłaty płatności ekologicznej. Wobec niezaskarżenia powyższego wyroku przez skarżącego, wyrok WSA z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18 stał się prawomocny. Miało to tę konsekwencję, że ustalenia organów zaakceptowane przez WSA dotyczące działki [...] zgłoszonej w ramach pakietu 7.1 okazały się prawidłowe i ostatecznie przesądzone. Innymi słowy, organ ponownie rozpoznając sprawę – zgodnie z wytycznymi wyroku WSA z 5 lutego 2019 r. – swoje postępowanie miał skierować na dodatkowe wyjaśnienie dotyczące wyłącznie działek [...] i [...]. Tak też się stało i w efekcie Kierownik ARiMR decyzją z [...] lutego 2020 r. – utrzymaną w mocy przez Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2020 r. – przyznał skarżącemu na 2015 r. płatność do pakietu 12.1 Trwałe użytki zielone po okresie konwersji w kwocie 200,30 zł, w tym kwotę 33,38 zł zwrotu kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego oraz odmówił przyznania płatności do: pakietu 6.1 Trwałe użytki zielone w okresie konwersji i nałożył sankcję w kwocie 68,48 zł pakietu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, jak również odmówił przyznania refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2015 r. w ramach pakietu 6.1 i 7.1. Ponadto ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym na powierzchnię równą 22,11 ha (na którą składa się 0,39 ha zobowiązania wariant 12.1 i 22,50 ha zobowiązania wariant 7.1). W zaskarżonym wyroku WSA prawidłowo stwierdził, czego nie podważano w skardze kasacyjnej, że organ uwzględnił wszystkie aspekty wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18, przez co w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ art. 153 ppsa. Dyrektor ARiMR prawidłowo bowiem przyjął, że w odniesieniu do zgłoszonej uprawy lucerny mieszańcowej nie został uzyskany odpowiedni produkt końcowy, a w odniesieniu do mieszanki zbożowej jej uprawa w ogóle nie została wymieniona w załączniku numer 4 do rozporządzenia ekologicznego. Dyrektor ARiMR należycie wskazał zatem, że do płatności na działce rolnej [...] została zgłoszona uprawa "lucerna mieszańcowa" na powierzchni 5,64 ha, a na działce rolnej [...] uprawa mieszanki zbożowej na powierzchni 0,77 ha i obie te uprawy zostały ujęte w pakiecie 7. Ponadto WSA za prawidłowe uznał ustalenia Dyrektora ARiMR dotyczące odmowy przyznania płatności w ramach pakietu 6 z uwagi na brak zakwalifikowania do płatności działki [...] "TUZ" ze względu na brak potwierdzenia uprawy przez Jednostkę Certyfikującą. Ponadto nie budziły wątpliwości WSA ustalenia organu w zakresie działki rolnej [...]. W efekcie, WSA uznał, że organ prawidłowo wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach pakietu 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 29,04%. Tym samym słusznie odmówiono przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana jest większa, niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy, czy wsparcia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno prawne jak i procesowe, skoncentrowane zostały wobec działki [...] (o powierzchni 5,64 ha). Skarżący kasacyjnie w ogóle nie kwestionuje ustaleń w zakresie działek [...] i [...]. Tymczasem, jak wskazano wyżej, wszystkie kwestie dotyczące tej działki [...] zostały już prawomocnie przesądzone wyrokiem WSA z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18. Przy czym skarżący kasacyjnie nie wskazuje na istotne nowe okoliczności faktyczne lub zmianę stanu prawnego, które ewentualnie mogłyby dawać podstawę odejścia od dotychczasowej oceny sądowej w tym zakresie. Jednak wymagałoby to postawienia w skardze kasacyjnej odpowiedniego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 153 ppsa, czego – jak zauważono wyżej – skarga kasacyjna nie zawiera. Powyższe czyni bezskutecznymi wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zarówno sformułowane na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na jeszcze jeden mankament zarzucanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Skarżący kasacyjnie formułując zarzuty skargi kasacyjnej zapomniał bowiem, że skarga kasacyjna kierowana jest przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji i postępowaniu przeprowadzonemu przez sąd, a nie przez organy. Z tego względu przy prawidłowej konstrukcji skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tudzież ustawy o PROW powinny być postawione w powiązaniu z przepisami procedury sądowej, czego nie uczyniono. WSA nie stosuje bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisów ustawy PROW, a tylko dokonuje kontroli, czy te przepisy zostały prawidłowo w sprawie zastosowane bądź też niezastosowane. Uwaga ta jednak nie miała zasadniczego wpływu na wynik sprawy, ponieważ o niezasadności skargi kasacyjnej decydowała przede wszystkim kwestie opisanego wyżej "związania" oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA z 5 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 986/18. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 zw. z art. 182 § 2 ppsa orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, który nie brał udziału w postępowaniu przed WSA i sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło