I GZ 252/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "H." [...] Spółka jawna w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 1069/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "H." [...] Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. oddalił wniosek H. Spółka Jawna w K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. Spółka Jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku akcyzowym. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję, która została doręczona jej w dniu 1 [...] 2014 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w dniu 30 [...] 2014 r. została nadana przez pracownika strony przesyłka polecona, w której miała znajdować się skarga na ww. decyzję. W dniu 3 [...] 2014 r. ze stroną skontaktował się telefonicznie pracownik Izby Celnej w P., informując, że w przesyłce pocztowej nadanej w dniu 30 [...] 2014 r., znalazła się skarga na decyzję nr [...], której termin zaskarżenia już dawno upłynął (decyzja ta została już wcześniej – w prawidłowym terminie zaskarżona). Skarżąca wyjaśniła, że do powyższej sytuacji doszło wskutek niezawinionej pomyłki pracownika sekretariatu skarżącej, który wydrukował niewłaściwą skargę, którą wysłano do Izby Celnej P. w dniu 30 [...] 2014 r. Zasadnym jest więc przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek nie jest zasadny. Sąd ten wskazał, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż błąd pracownika strony jest równoznaczny z błędem samej strony i fakt, że to nie sama strona, lecz jej pracownik doprowadził do uchybienia terminu nie uzasadnia przywrócenia tego terminu (m.in. postanowienie z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. II FZ 660/11). Powoływanie się więc w tym przypadku na zaniedbanie pracownika spółki, nie daje podstaw do uznania, że zachodzi brak winy w uchybieniu terminu. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw oraz w postanowieniu (postanowienie z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. II FZ 660/11). Tym samym Sąd I instancji uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Brak było więc podstaw prawnych do uznania zasadności tego wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że okoliczność podana we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie świadczy o braku winy strony w niezachowaniu tego terminu i w związku z tym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że w przepisanym terminie (tj. 30 [...] 2014 r.) nadała pod właściwy adres listem poleconym skargę skierowaną przeciwko decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 [...] 2014 r. Okazało się jednak, że omyłkowo nadano inną skargę niż ta, która miała dotyczyć zaskarżonej decyzji. Po stwierdzeniu pomyłki nadano właściwą skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżąca zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu, iż błędy pracownika obciążają pracodawcę, jednakże zdaniem strony odpowiedzialność taka nie może mieć charakteru absolutnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10 września 2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2 października 2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publik. Monitor Prawniczy z 2002 r. Nr 23, poz. 1059). Skarżąca Spółka uzasadniając zarówno wniosek o przywrócenie terminu jak i wniesione zażalenie, powoływała się błąd pracownika, który wydrukował niewłaściwą skargę (skargę na decyzję już zaskarżoną) i nadał ją we właściwym terminie i na właściwy adres dla przedmiotowej skargi. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja obiegu korespondencji. Prawidłowe złożenie skargi do sądu administracyjnego gwarantuje bowiem zainicjowanie przez stronę kontroli niekorzystnej dla niej decyzji. Złożenie skargi na konkretną decyzję jest tym samym kluczowe dla sprawy. Z uwagi na wagę tej czynności wymagana jest przy jej wykonywaniu szczególna staranność. To osoba prawna ponosi odpowiedzialność za dobór pracowników i tym samym za ich działania. Trudno oczekiwać ze strony Sądu aby w przypadku zaskarżenia przez stronę niewłaściwej decyzji sam precyzował, która decyzja powinna być zaskarżona. Zaistniałe w tym zakresie zaniechania wskazują, iż skarżąca nie dochowała należytej staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Trafnie zatem Sąd I instancji ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.