I GZ 298/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 546/18 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zaskarżonym postanowieniem z 22 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 546/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") zawiesił postępowanie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: "DOR ARiMR) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008. Jak wynika z akt sprawy pismem złożonym na rozprawie 13 marca 2019 r., J.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i dopuszczenie na tę okoliczność dowodu z zawiadomienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracowników DOR ARiMR, ukrywania lub niszczenia załączonych dokumentów, tj. o czyn z art. 231 k.k. oraz zawiadomienia o wszczęciu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w Kłodzku z [...], sygn. akt [...] w sprawie złożenia nieprawdziwych zeznań przez D. K. podczas postępowania administracyjnego w ARiMR w Kłodzku. W ocenie WSA, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., okazało się w pełni uzasadnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że wszczęcie przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego w sprawie o opisany wyżej czyn z art. 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, dalej: "k.k.") może wywrzeć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec powyższego, WSA uznał, że zarówno względy celowości, jak i sprawiedliwości, dostatecznie przemawiały za zawieszeniem toczącego się w sprawie postępowania sądowoadministracyjnego. Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 7 p.p.s.a. poprzez niezasadne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażające się w przyjęciu, iż względy celowości, jak i sprawiedliwości przemawiały za zawieszeniem postępowania w sprawie, co wynikało z wszczęcia przez Prokuraturę postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 231 k.k. mogącego wywrzeć bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, podczas gdy w ocenie DOR ARiMR wskazane powyżej okoliczności uzasadniały przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż sąd administracyjny wiążą dopiero ustalenia prawomocnego wyroku karnego skazującego jedynie, co do popełnienia przestępstwa, wobec czego oba postępowania (karne i sądowo-administracyjne) są wobec siebie autonomiczne. Zestawienie zaś przesłanek zawieszenia postępowania z art. 197 p.p.s.a., prowadzi do wniosku, iż zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione było odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do odstępowania od zasady wyrażonej w art. 7 p.p.s.a., gdyż brak było bezpośredniego związku pomiędzy obydwoma rodzajami postępowań; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek zawieszenia postępowania, w szczególności brak wykazania, w jaki sposób wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 231 k.k. może mieć wpływ na wynik sprawy, przez co uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest lakoniczne i ogólnikowe, a tym samym pozbawiające DOR ARiMR konkretnych informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Jak wskazuje się w doktrynie, z treści komentowanego przepisu wynika, że prawodawca nie wymaga, aby postępowanie w sprawie czynu mogącego stanowić podstawę zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego było wszczęte (por. R. Hauser, M. Wierzbowski >>red.<<, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015 r.). W myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na mocy art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na gruncie niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia poza wskazaniem podstawy prawnej, z art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji pozwalającej ustalić przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności WSA nie przedstawił żadnych argumentów uzasadniających stwierdzenie, że za zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego przemawiają względy celowości lub sprawiedliwości, nie wyjaśnił przesłanek zawieszenia, w tym nie wykazał w jaki sposób wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie przekroczenia uprawnień pracowników DOR ARiMR oraz złożenia nieprawdziwych zeznań przez świadka może wpłynąć na wynik toczącego się postępowania. Tymczasem prawidłowo skonstruowane uzasadnienie jest niezbędne dla należytego wywiedzenia zarzutów środka zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2431/11; to orzeczenie oraz inne cytowane w uzasadnieniu są dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mimo, że czynność sporządzenia uzasadnienia, dokonywana jest już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako wynik sprawy, to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że prowadzone przez sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa. Na sądzie administracyjnym spoczywa zatem obowiązek – w każdym przypadku - szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko. Nie może być uznane za wystarczające w uzasadnieniu orzeczenia sądu, wskazanie rozstrzygnięcia danej sprawy. Za takim stwierdzeniem musi iść jak najbardziej szczegółowa analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Uzasadnienie opierające się natomiast na ogólnikach, odesłaniach i założeniach problemowych nie spełnia wymogów stawianych przez art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2006 r., sygn. akt I GSK 1447/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09). Jak już powiedziano, zaskarżone orzeczenie nie czyni zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego uzasadnienia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie. W efekcie skoro brak uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., to orzeczenie to uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego czyniąc niemożliwym ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów zawartych w zażaleniu (tak też Naczelny Sąd Administracyjny na przykład w postanowieniu z 23 sierpnia 2019 r., syn akt II OZ 713/19). Rozpoznając ponownie sprawę, WSA powinien sporządzić uzasadnienie postanowienia zgodnie z wymogami określonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a. ze szczególnym uwzględnieniem wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, którymi się kierował. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie WSA.