I GZ 310/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 163/25 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 163/25, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), odrzucono skargę A. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłkę zawierającą to wezwanie doręczono 29 kwietnia 2025 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 13 akt sąd.), wobec czego termin na wykonanie wezwania mijał 6 maja 2025 r. Strona uiściła wpis na rachunek bankowy Sądu 7 maja 2025 r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając przyjęcie błędnej daty uiszczenia wpisu sądowego oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w ostatnim dniu terminu, tj. 6 maja 2025 r. została złożona dyspozycja przelewu wpisu na rachunek bankowy Sądu. Do zażalenia skarżący załączył potwierdzenie złożenia dyspozycji przelewu wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (art. 219 § 2 zd. 1 p.p.s.a.) Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma do rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2025 r., a zatem termin do dokonania czynności upływał z dniem 6 maja 2025 r. Sąd I instancji, odrzucając skargę stwierdził, że wpis w niniejszej sprawie został uiszczony po terminie, tj. w dniu 7 maja 2025 r., co wynikało w jego ocenie z dokumentu obrazującego datę księgowania na koncie WSA we Wrocławiu. W związku powyższym Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę, jako opłaconą po terminie, jednakże WSA nie zbadał daty zlecenia transakcji, przyjmując jedynie dzień wpływu środków na rachunek Sądu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy znajduje się załączone do zażalenia potwierdzenie wykonania przelewu z rachunku bankowego dotyczące operacji pod tytułem "III SA/Wr 163/25 ", z którego wynika, że data operacji czyli data złożenia dyspozycji przez stronę skarżącą to 6 maja 2025 r., godzina 16:00. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem, jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniobiorcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data wykonania operacji przeksięgowania środków z jednego rachunku bankowego na drugi, a zatem data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty, saldo rachunku było wystarczające na pokrycie tej kwoty. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienia NSA: z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 376/15; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I GSK 117/13; z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I FZ 617/05; z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 878/05; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 144/14 oraz postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 2004 r. sygn. akt II CZ 38/04). Analiza judykatury w omawianym zakresie prowadzi do wniosku, że celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji przedwcześnie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie, bowiem należało najpierw ustalić datę dokonania zlecenia przelewu realizującego przedmiotowe wezwanie Sądu. W sytuacji wykonania zlecenia przelewu bankowego w terminie wyznaczonym przez Sąd – co jak wyżej wskazano wynika z nadesłanego przez stronę wraz z zażaleniem dokumentu wykonania operacji na rachunku bankowym – należało uznać, że brak fiskalny skargi został uzupełniony w terminie, a zatem jej odrzucenie było wadliwe. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.