I GZ 323/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 547/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 2 września 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 547/20 odrzucił skargę B. M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z [...] maja 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu szczecineckiego w Szczecinku z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W motywach postanowienia odrzucającego skargę, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W tym przypadku z zastrzeżeniem § 2 i 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Sąd wskazał, że we wskazanym terminie, który upływał z 21 sierpnia 2020 r., jak i do dnia wydania postanowienia nie uiszczono stosownego wpisu, co skutkowało odrzuceniem skargi stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie od tego postanowienia wywiodła strona skarżąca, wskazując że przesyłki do niego nie dotarły, gdyż listonosz był na urlopie a osoba zastępująca go popełniała błędy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Na podstawie zaś art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W przedmiotowej sprawie B. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z [...] maja 2020 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu szczecineckiego w Szczecinku z [...] lutego 2020 r. w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Sądu I instancji z 31 lipca 2020 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone w trybie zastępczym, określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., w dniu 21 sierpnia 2020 r. Jak wynika z pocztowego dowodu doręczenia, wezwanie do uiszczenia wpisu zostało przesłane na podany w skardze adres i wobec nieobecności adresata w tym miejscu przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 7 sierpnia 2020 r. i 17 sierpnia 2020 r.), o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awizo została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie przedmiotowego wezwania skarżącemu było skuteczne i zostało dokonane 21 sierpnia 2020 r. Mimo upływu terminu nie uiszczono wpisu sądowego. W tym miejscu należy wskazać, iż strona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłat sądowych od poszczególnych skarg. Ponadto wniosła brakujący wpis sądowy w tej oraz w dwóch innych tożsamych sprawach. Za ukształtowany w orzecznictwie sądowym należy uznać pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a Sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (por. post. NSA z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt I GZ 120/09 lex 582456 oraz powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo Sądu Najwyższego; post. NSA z dnia 25.05.2004 r., sygn. FZ 61/04 niepubl.). Strona załączyła do akt sprawy dokumentację reklamacyjną z Poczty Polskiej dotyczącą nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki ww. sprawie i dwóch sprawach tożsamych. Dokumentacja ta oraz argumentacja strony może podlegać ocenie dopiero na etapie rozpoznawania przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi (tak NSA w postanowieniu z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II GZ 71/18). Prawidłowo Sąd I instancji wskazał w zarządzeniu z 18 września 2020 r. (k. 52 akt sądowych) że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu zostanie rozpatrzony dopiero po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. W chwili orzekania przez Sąd I instancji skarga złożona przez stronę zawierała braki formalne, a nieuzupełnienie ich w terminie skutkowało prawidłowym odrzuceniem skargi przez Sąd I instancji. Zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.