I GZ 333/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 927/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 927/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. U. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 30 czerwca 2021 r. Sąd odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W jej ocenie nigdy nie otrzymała awiza dotyczącego przedmiotowej decyzji. Strona składała reklamacje dotyczące braku doręczenia określonych pism. Sąd podkreślił, że dla przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej niezbędne jest stwierdzenie, że strona nie dokonała tej czynności w wymaganym terminie bez swojej winy. Do okoliczności wskazujących na brak winy strony w dokonaniu danej czynności w terminie zalicza się m. in. chorobę. Zdaniem Sądu skarżący w swoim wniosku nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Jego wyjaśnienia dotyczące braku skutecznego doręczenia pism przez pocztę nie zostały wykazane w jakikolwiek sposób. Powyższe okoliczności skutkowały odmową skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej "p.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że "nigdy nie otrzymał ani listu poleconego ani awiza dot. zaskarżonej decyzji" oraz, że wielokrotnie składał reklamacje na poczcie z powodu braku doręczenia przesyłek poleconych. Do zażalenia skarżący załączył dwie kopie skarg złożonych na działania Poczty Polskiej z 2015 roku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Dopuszczalność przewidzianego w art. 86 i 87 p.p.s.a. przywrócenia uchybionego terminu została przez ustawodawcę uwarunkowana spełnieniem przez stronę następujących przesłanek: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, równoczesne dokonanie czynności, które nie nastąpiło w zakreślonym terminie, uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego spełniał wymogi formalne, a sporna pozostaje wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Z ugruntowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu rozumienia przesłanki braku winy strony wynika, że powinna być ona oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem strony (por. postanowienia NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 947/12; z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 320/11, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 948/12, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi, Sąd I instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazywana przez niego okoliczność nie stanowiła bowiem dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem wniosku. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie odwoławcze zakończyło się decyzją z dnia [...] marca 2021 r., która została wysłana do strony 24 marca 2021 r. Doręczyciel pocztowy, wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, pozostawiał dwukrotnie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej (w dniu 26 marca 2021 r. i 6 kwietnia 2021 r.), o czym czynił stosowne adnotacje na kopercie i dołączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 2789 akt adm.). W dniu 9 kwietnia 2021 r. nastąpił zaś skutek doręczenia. W warunkach rozpoznawanej sprawy uwzględnić należało wynikające z akt sprawy okoliczności faktyczne związane z próbami doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu odwoławczego. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że skarżący w swoim wniosku nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi. Jego wyjaśnienia dotyczące braku skutecznego doręczenia pism przez pocztę nie zostały skutecznie podważone i nie wykazano, że brak było zawiadomienia o złożeniu przedmiotowej przesyłki. Powyższe zostało odnotowane na ww. kopercie. Powoływanie się w zażaleniu na niesolidność operatora pocztowego w okolicznościach faktycznych sprawy nie powoduje powstania wątpliwości co tego, że doręczenie nie miało miejsca. Twierdzenie wnoszącego zażalenie, jakoby nie otrzymał on awiza dotyczącego przesyłki pocztowej zawierającej decyzję, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. A załączone do zażalenia skargi złożone na działania Poczty Polskiej dotyczą innych przesyłek poleconych z 2015 roku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi jest prawidłowe. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.