I GZ 534/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia adwokata B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1495/12 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wyrokiem z 4 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego oddalił skargę oraz przyznał adwokatowi B. J. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 1.771 zł. w tym podatek od towarów i usług w kwocie 331 zł. z tytułu udzielonej a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rozpatrywane łącznie sprawy są identyczne pod względem stanu fatycznego jak i prawnego, jedyną różnicę zaś stanowią sygnatury, pod którymi zawisły i miesiące, których dotyczy określenie zobowiązania podatkowego. Zatem, w ocenie tego Sądu, pełnomocnik w istocie przyczynił się do wyjaśnienia jednej sprawy w znaczeniu materialnym, a to uzasadnia przyznanie wynagrodzenia, którego wysokość została obliczona od sumy wartości przedmiotów sporu w sprawach objętych wszystkimi sygnaturami i odpowiada ułamkowi wartości tego wynagrodzenia przypadającego na każdą z nich. Sąd uznał, że skoro łączna wartość przedmiotu sporu wynosi [...] zł, koszty zastępstwa procesowego zgodnie z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013, nr 461) wynoszą 7.200 zł. Suma ta podzielona na pięć rozpoznawanych łącznie skarg daje kwotę 1.440 zł, powiększoną - zgodnie z § 2 ust.3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług w kwocie 331 zł, co daje sumę 1.771 zł. Taką kwotę Sąd przyznał na rzecz pełnomocnika z urzędu z tytułu reprezentowania skarżącego w postępowaniu zainicjowanym każdą ze skarg. Pismem z [...] listopada 2013 r. adwokat B. J. wniósł zażalenie na punkt drugi powyższego wyroku, polegający na przyznaniu na jego rzecz kwoty 8.856 zł, a nie jak zasądzono kwotę 1.771 zł tytułem udzielonej a nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. O przyznaniu wynagrodzenia oraz jego wysokości orzeka sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, na wniosek złożony przez pełnomocnika, zawierający oświadczenie, że opłaty stanowiące koszty sądowe nie zostały zapłacone w całości lub w części. Sąd orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika ocenia od strony merytorycznej rzetelność udzielonej pomocy prawnej, przede wszystkim biorąc pod uwagę czy czynności procesowe przez niego dokonane odpowiadają wymaganiom formalnym. Przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (B. Dauter w: S. Babiarz i inni, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zanegował faktu prawidłowego wykonania czynności przez ustanowionego w sprawie adwokata. Sąd ma, w szczególności na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia możliwość miarkowania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, jednakże nie oznacza to, iż może on określić wynagrodzenie pełnomocnika poniżej wysokości stawek określonych w rozdziałach 3 – 4 rozporządzenia (w niniejszej sprawie stawki określonej w § 6 tego rozporządzenia). Na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 września 2013 r. połączył sprawy o sygn. akt od III SA/Gl 1494/12 do III SA/Gl 1497/12 ze sprawą o sygn. akt III SA/Gl 1493/12, toczące się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania i odrębnego wyrokowania. Połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane są nadal samodzielnymi sprawami (B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 r., UW. 2 do art. 111). Łączne rozstrzygniecie wydane w takim przypadku winno zawierać osobne rozstrzygnięcia dla każdej z połączonych spraw, również odnośnie kosztów postępowania (postanowienie NSA z 13 lutego 2013 r., I OZ 91/13). Okoliczność, iż Skarżący wniósł szereg skarg na decyzje wydane w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym oraz, że stroną przeciwną jest organ administracji publicznej nie ma wpływu na określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego (post. NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 177/08). Biorąc pod uwagę powyższe, niezrozumiałym jest działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który łącząc sprawy do wspólnego rozpoznania połączył wartości przedmiotu sporu tychże spraw i od tak uzyskanej sumy obliczył wynagrodzenie przysługujące za udzieloną pomoc prawną na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia. Potem podzielił ją przez pięć (ze względu na ilość połączonych do wspólnego rozpoznania spraw) i tak uzyskane kwoty przyznał adwokatowi jako wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu. Stawka minimalna w niniejszej sprawie, która mimo połączenia na podstawie art. 111 p.p.s.a. do wspólnego rozpoznania pozostaje sprawą odrębną, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wynosi kwotę wskazaną w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2013 poz.461). Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie to [...] zł., a więc podstawę do określenia wysokości wynagrodzenia powinien stanowić § 6 pkt 7 tego rozporządzenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, orzekając w przedmiocie przyznania adwokatowi B. J. wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić treść przywołanej regulacji oraz § 2 ust.2 powyższego rozporządzenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.