I OSK 1281/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Joanna Banasiewicz, Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza, który otrzymał pomoc finansową na budowę domu i nie zwrócił jej do końca 1995 r., jest prawidłowa mimo późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji przyznających tę pomoc?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że obowiązek zwolnienia lokalu mieszkalnego wynika z art. 27 ust. 1 ustawy zmieniającej o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który ma zastosowanie do osób, które skorzystały z pomocy finansowej wypłaconej do 31 grudnia 1995 r., niezależnie od późniejszego stwierdzenia nieważności decyzji przyznających tę pomoc. W konsekwencji decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o obowiązku zwolnienia lokalu została utrzymana w mocy, a skarga kasacyjna oddalona.Stan faktyczny
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wydała decyzję o obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego przez K. W. i inne osoby, którzy otrzymali pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego i nie zwrócili jej do końca 1995 r. Pomoc ta została później formalnie unieważniona decyzjami organów, jednak faktyczna wypłata miała miejsce. Skarżący kwestionowali obowiązek zwolnienia lokalu, podnosząc zarzuty proceduralne i materialnoprawne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżących na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 120 zł.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W., B. W., B. W. i M. K. – W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1699/10 w sprawie ze skargi K. W., B. W., B. W. i M.K. – W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...]czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza solidarnie od K. W., B. W., B. W. i M. K. – W. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1699/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. W., B. W., B. W. i M. K.-W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] Komendant Garnizonu W. przydzielił ppłk K. W. osobną kwaterę stałą, położoną we W. przy ul. [...]. Na wniosek zainteresowanego z dnia 30 października 1990 r. Szef Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] grudnia 1990 r. nr [...] przyznał ppłk K. W. zaliczkową pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego MON na budowę domu jednorodzinnego w O. w wysokości 66.400.000,00 starych złotych. Następnie, decyzją tego organu z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] zaliczkowa pomoc finansowa została z urzędu zamieniona na pomoc bezzwrotną i uzupełniona o kwotę 66.400.000,00 starych złotych na zakończenie budowy. W związku z odwołaniem strony decyzja z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] została utrzymana w mocy przez Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Ś. Okręgowego Wojskowego decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...]. K. W. w dniu 1 sierpnia 1996 r. zwrócił się do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM we W. o zawarcie z nim umowy o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, podając, że z dniem 1 października 1996 r. chce zwolnić lokal położony we W. przy ul. [...] i przekazać go do dyspozycji WAM. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...]października 2003 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Ś. Okręgowego Wojskowego z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] uchylił decyzję Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego we W. z dnia [...] maja 1994 r. nr [...]. Ponadto, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego we W. z dnia [...]grudnia 1990 r. nr [...]. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] nakazał K. W. wraz ze wszystkimi zamieszkującymi osobami zwolnienie lokalu mieszkalnego, znajdującego się we W. przy ul. [...], w związku z otrzymaniem przez K. W. pomocy finansowej, wypłaconej przed dniem 31 grudnia 1995 r., która stała się ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery.
W wyniku złożonego przez K. W. odwołania, Prezes WAM decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 12 czerwca 2008 r. pełnomocnik K. W. wniósł pozew do Sądu Okręgowego we Wrocławiu o nakazanie złożenia oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia prawa własności nieruchomości – lokalu mieszkalnego, położonego we W. przy ulicy [...], wraz z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. Na tej podstawie w dniu 14 lipca 2008 r. K. W. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia zajmowanego lokalu do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Okręgowy, wniosek ten został uwzględniony, postępowanie administracyjne zostało zawieszone postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Podjęcie postępowania nastąpiło w dniu 28 sierpnia 2009 r., gdyż prawomocnym wyrokiem z dnia 20 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację K. W.
Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] orzekł o obowiązku zwolnienia przez K. W. wraz ze wszystkimi zamieszkującymi osobami, tj. B. W., B. W., M. K.-W. oraz małoletnimi – Z. W. i K. W., lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się przy ulicy [...] we W.
W wyniku odwołania K. W., B. W., B. W. i M. K.-W. oraz małoletnich Z. W. oraz K. W. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku zwolnienia przedmiotowego lokalu przez małoletnich – Z. W. i K. W., i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji zaś w pozostałej części, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) stanowi, że w stosunku do osób zajmujących w dniu 30 czerwca 2004 r. lokale mieszkalne, znajdujące się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przypadkach, o których mowa w art. 41 i art. 44 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu nadanym po dniu 1 lipca 2004 r., dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu mieszkalnego lub wypowiada umowę najmu. Z kolei art. 27 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazuje, że po uprawomocnieniu się decyzji lub upływie terminu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarządza odpowiednio przymusowe wykwaterowanie lub przekwaterowanie.
Organ podniósł, że decyzje w przedmiocie przyznanej pomocy finansowej zostały wycofane z obiegu prawnego i nie wywołują skutków prawnych, jednak do chwili stwierdzenia ich nieważności wywołały określone skutki i prawna ocena zaistniałej sytuacji musi uwzględniać tę okoliczność. Bezspornym jest fakt, iż w 1990 r. K. W. wypłacone zostały środki finansowe z funduszu mieszkaniowego MON z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego w O. przy ulicy [...], która to pomoc nie została zwrócona do końca 1995 r. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86, poz. 433). Stosownie do art. 87 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., pomoc finansowa przyznana na podstawie dotychczasowych przepisów staje się ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Ustawodawca, nowelizując ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przewidział bezwzględny obowiązek, wynikający wprost z dyspozycji art. 41 ust. 2, przekazania do dyspozycji Agencji lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87, tj. otrzymał pomoc finansową, wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. Ustawodawca zarówno w ustawie o zakwaterowaniu z 1976 r., jak i w ustawie z 1995 r., uregulował kwestie zwrotu tych świadczeń – pomocy finansowej, ekwiwalentu pieniężnego – oraz skutki, jakie zwrot ten za sobą pociąga. Artykuł 29 ust. 3 w związku z art. 11 ustawy z 1976 r. określał m.in. prawnie możliwe przypadki zwrotu pomocy finansowej, które nie niweczyły żołnierzom praw do przydziału (zajmowania) kwater. A contrario w pozostałych wypadkach zwrot nie był dopuszczalny i nie przywracał ww. uprawnienia. W ustawie z 1995 r. ustawodawca bardziej rygorystycznie potraktował ekwiwalent pieniężny, wykluczając – poza jednym wyjątkiem (art. 47 ust. 7) – w ogóle jego zwrot, a jeśli już taki zwrot nastąpił, nie dawał on osobie, która z niego skorzystała, prawa do zachowania dotychczas zajmowanej kwatery. Toteż, zdaniem Prezesa WAM, organ I instancji dokonał właściwej analizy przedmiotowej sprawy i prawidłowo zastosował art. 27 ustawy zmieniającej.
Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że przepisem szczególnym w stosunku do art. 41 i art. 45 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest art. 45 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, nadanym ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 42, poz. 436), przymusowego wykwaterowania (art. 45. ust. 1 i 2 ustawy) nie stosuje się m.in. do osób małoletnich. Dlatego uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej Z. W. i K. W. i umorzono postępowanie w tym zakresie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyli K. W., B. W., B. W. i M. K.-W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1699/10, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił powyższą skargę, bowiem nie stwierdził w sprawie takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu mieszkalnego lub wypowiada umowę najmu osobom zajmującym w dniu 30 czerwca 2004 r. lokale mieszkalne znajdujące się w zasobie WAM w przypadkach, o których mowa w art. 41 i art. 44 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Po uprawomocnieniu się decyzji lub upływie terminu wypowiedzenia, o których mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarządza odpowiednio przymusowe wykwaterowanie lub przekwaterowanie (ust. 2).
Sąd I instancji wskazał, że K. W. zostały wypłacone określone w decyzjach o przyznaniu pomocy finansowej środki finansowe z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Obrony Narodowej z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego w O. przy ul. [...]. Dom ten został wybudowany. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 86, poz. 433). W myśl art. 87 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., pomoc finansowa przyznana na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów stała się ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery.
W art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) przewidziany został obowiązek przekazania do dyspozycji Agencji lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza służby stałej, który skorzystał z uprawnień wskazanych w art. 87 tej ustawy, a więc otrzymał pomoc finansową, wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. Udzielona pomoc finansowa – co nie jest kwestionowane – nie została zwrócona przez K. W. do końca 1995 r.
Sąd wskazał, że zarówno ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1976 r., jak i ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r. regulowały kwestie zwrotu pomocy finansowej i ekwiwalentu pieniężnego oraz skutki, jakie taki zwrot powodował i stwierdził, że słusznie organ zwrócił uwagę, że art. 29 ust. 3 w związku z art. 11 ustawy z 1976 r. określał prawnie dopuszczalne przypadki zwrotu udzielonej pomocy finansowej, które nie powodowały utraty prawa do przydziału (zajmowania) kwatery stałej. Wobec tego w innych, niż przewidziany w tych warunkach zwrot świadczenia, nie był dopuszczalny i nie przywracał uprawnień do kwatery. W ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r. wykluczony został zwrot ekwiwalentu pieniężnego, poza wyjątkiem wskazanym w art. 47 ust. 7. Zwrot ekwiwalentu pieniężnego przez osobę, która z niego skorzystała, nie dawał jednak prawa do zachowania dotychczas zajmowanej kwatery (ust. 8).
K. W. została udzielona najpierw zwrotna, a później zamieniona na bezzwrotną, pomoc finansowa na budownictwo jednorodzinne. W świetle przywołanych przepisów, wypłacona skarżącemu pomoc finansowa – z woli ustawodawcy – stała się ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. Przekazane środki finansowe nie zostały zwrócone do dnia 31 grudnia 1995 r. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 87 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, K. W. zobowiązany był i jest do przekazania do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zajmowanego lokalu i zwolnienia go wraz z B. W., B. W. i M. K.-W. Faktu tego nie zmienia nawet to, że decyzje w przedmiocie pomocy finansowej zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, wszak wypłata rzeczonego świadczenia w istocie nastąpiła i to ta okoliczność determinuje decyzję podejmowaną w trybie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 41 ust. 2 pkt 2 i art. 87 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. W., B. W., B. W. i M. K.-W. reprezentowani przez adwokata. Zaskarżając wyrok w całości zarzucili:
I. Naruszenie przepisów postępowania, albowiem uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, a to okoliczności, na których organ II instancji oparł swoje ustalenia wydając zaskarżoną decyzję, w takim zakresie, w jakim naruszenie to objęte zostało zarzutami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego podniesionymi w skardze na decyzje administracyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy Sąd I instancji powinien był uwzględnić skargę i uchylić wydane w sprawie decyzje organów obu instancji wobec stwierdzenia braku spełnienia przez skarżących materialno-prawnej przesłanki art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieustosunkowanie się w merytorycznie wyczerpującej formie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze na decyzję organu II instancji, a dotyczących istoty sprawy, podczas gdy powołany przepis nakłada na sąd orzekający obowiązek podania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia argumentacji odnoszącej się do podniesionych w skardze zarzutów.
II. Naruszenie prawa materialnego administracyjnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw poprzez jego bezzasadne zastosowanie, podczas gdy ad casum rozpatrywany stan faktyczny nie daje podstaw do przyjęcia, że zostały spełnione przesłanki materializujące obowiązek zwolnienia przez skarżących lokalu mieszkalnego położonego we W. przy ul. [...], a tym samym przesłanki materializujące wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie z dnia 7 lipca 2011 r., zawierającym odpowiedź na skargę kasacyjną, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wyliczone w art. 183 § 2 tej ustawy. Wobec tego, że w sprawie okoliczności takie nie wystąpiły Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był ocenić zasadność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) "W stosunku do osób zajmujących w dniu 30 czerwca 2004 r. lokale mieszkalne znajdujące się w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w przypadkach, o których mowa w art. 41 i art. 44 ustawy, dyrektor oddziału regionalnego WAM wydaje decyzję o zwolnieniu lokalu mieszkalnego lub wypowiada umowę najmu".
Ocena zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia powyższego przepisu poprzez jego "bezzasadne zastosowanie" poprzedzona być musi odwołaniem się do przyjętej przez organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni przepisów materialnoprawnych, a następnie rozważeniem zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i stosownie do art. 87 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., pomoc finansowa przyznana na podstawie dotychczasowych przepisów staje się ekwiwalentem pieniężnym w zamian za rezygnację z kwatery. W art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP po jej nowelizacji ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. przewidziano, że były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej albo został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej z przyczyn, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2, jest obowiązany przekazać do dyspozycji Agencji lokal mieszkalny, jeżeli skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87.
Organy wojskowe przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że przewidziany w art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy obowiązek przekazania do dyspozycji Agencji lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza służby stałej, który skorzystał z uprawnień wskazanych w art. 87 tej ustawy, a więc otrzymał pomoc finansową, wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. i pomocy tej nie zwrócił do końca 1995 r. dotyczy również przypadków, gdy pomoc taka została wypłacona, natomiast decyzje o udzieleniu pomocy finansowej zostały następnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Stanowisko takie zaakceptował Sąd pierwszej instancji.
Powyższa wykładnię Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela, bowiem przedstawiona wyżej sytuacja mieści się w regulacji zawartej w art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy, w którym to przepisie jest mowa o "skorzystaniu z uprawnień, o których mowa w art. 87". Skoro takie rozumienie omawianych przepisów nie zostało w skardze kasacyjnej zakwestionowane, to również w konsekwencji stwierdzić trzeba, że do osoby, spełniającej powyższe przesłanki winien mieć zastosowanie przytoczony na wstępie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.
Przedstawiona powyżej wykładnia przepisów materialnoprawnych, jaką przyjęto w sprawie, determinowała zakres niezbędnych dla rozpoznania istoty niniejszej sprawy ustaleń faktycznych, jakich obowiązane były dokonać organy w postępowaniu administracyjnym. Dlatego w pełni podzielić należało wyrażoną w zaskarżonym wyroku ocenę, że wojskowe organy mieszkaniowe rozpatrując sprawę zakończoną decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2010 r., nie dopuściły się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi, także w zakresie dotyczącym obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a. Z tego względu nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uchybił również w sposób, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w tym przepisie, Sąd pierwszej instancji nie pominął w motywach orzeczenia żadnych niezbędnych elementów. Przypomnieć należy, że Sąd ma obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu wyroku m.in. zarzutów podniesionych w skardze – co w rozpoznawanej sprawie uczynił, natomiast szczegółowego rozważenia wymagają te zarzuty, które mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacja zawiera wyjaśnienie co do odnoszących się do istoty sprawy zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice podlegającej rozpoznaniu sprawy wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia wskazany w zaskarżonej decyzji. W tak określonych granicach, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, sprawa niniejsza została przez Sąd rozpoznana.
Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., gdyż nie stwierdzono, by doszło w sprawie do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a tylko wówczas przepis ten ma zastosowanie.
Poza sporem jest, że przyznana K. W. decyzją Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego we W. z dnia [...] grudnia 1990 r., nr [...] zaliczkowa pomoc finansowa w wysokości 66.400.000 zł na budowę domu, która następnie decyzją tego organu z dnia [...]maja 1994 r. nr [...] została zamieniona na pomoc bezzwrotną i uzupełniona o kwotę 66.400.000 zł została K. W. wypłacona i nie została zwrócona do końca 1995 r. Skoro, jak wcześniej podniesiono, taka sytuacja odpowiada uregulowaniu zawartemu w art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w sprawie i uprawnia, by uznać, że żołnierz służby stałej "skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87", to bez znaczenia dla sprawy rozpoznawanej w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy... pozostawały okoliczności związane z późniejszym stwierdzeniem nieważności decyzji przyznających pomoc finansową. Słusznie więc, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, pominięte zostały kwestie związane z charakterem decyzji stwierdzających nieważność innej decyzji i skutkiem ex tunc, jaki decyzje takie wywołują. W świetle przedstawionych wcześniej okoliczności należało stwierdzić, że również zarzut dotyczący niewłaściwego zastosowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw nie jest usprawiedliwiony.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną, orzekając o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło