I OSK 1297/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, odmawiając zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące udziału recenzentów i wyjaśnienia stanu faktycznego, a także przepisy prawa materialnego dotyczące wymaganego dorobku naukowego i wkładu rozprawy habilitacyjnej w rozwój nauki?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie naruszyła przepisów postępowania ani prawa materialnego. Postępowanie przed Centralną Komisją przebiegało zgodnie z obowiązującymi przepisami, a opinie recenzentów, nawet jeśli były negatywne, stanowiły podstawę do wydania decyzji. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji ani oceny dorobku naukowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów uchwały Rady Wydziału Politechniki Warszawskiej o nadaniu dr I. Z. stopnia doktora habilitowanego. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami administracji i sądami, WSA w Warszawie oddalił skargę I. Z. na decyzję Centralnej Komisji. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób procedowania Centralnej Komisji, w tym udział recenzentów i ocenę jej dorobku naukowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od I. Z. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1791/07 w sprawie ze skargi I. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia nadania stopnia doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od I. Z. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1791/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia nadania stopnia doktora habilitowanego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Rada Wydziału [...] Politechniki Warszawskiej uchwałą z dnia [...] maja 2002 r. nadała dr I. Z. stopień naukowy doktora habilitowanego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 z późn. zm.) oraz art. 51 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ( Dz. U. nr 65, poz. 5), odmówiła zatwierdzenia wskazanej wyżej uchwały. > art.oz późn. r 65, poz. kowym i stopniach naukowych (Dz. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki Warszawskiej z dnia [...] maja 2002 r., utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2003 r., wskazując, że dorobek naukowy dr I. Z. jest liczbowo skromny, obejmujący różne obszary tematyczne, a jego wartość merytoryczna nie pozwala na stwierdzenie, że wkład tego dorobku w rozwój chemii jest istotny, o czym świadczy znikomy oddźwięk w środowisku specjalistów oraz publikowanie prac tylko w czasopismach o niskiej randze. Podkreślono, że w ocenie wszystkich czterech recenzentów Centralnej Komisji, rozprawa habilitacyjna nie wnosi istotnego wkładu w rozwój chemii, a szczególnie syntezy organicznej. Organ stwierdził, iż wystąpienie o ponowne rozpatrzenie sprawy nie dostarczyło żadnych nowych podstaw, aby uchylić zarzut braku należytego rozgraniczenia udziału habilitantki od udziału innych współautorów publikacji wykorzystanych do przygotowania rozprawy. Potwierdziło jedynie fakt, że szereg osób było współautorami tych prac, bez określenia, co w tych pracach stanowi ich własność intelektualną. Akceptując fakt, że rozprawa habilitacyjna stanowi część pracy zespołowej. Rada Wydziału [...] Politechniki Warszawskiej była zobowiązana, przed dokonaniem oceny rozprawy, sprawdzić i udokumentować, co stanowi wkład habilitantki do wspólnych opracowań, by umożliwić ocenę rozprawy z uwzględnieniem również art. 15 ust. 4 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. Na tę decyzję I. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności albo uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] września 2003 r. jako podjętych z rażącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 480/05 uwzględnił skargę I. Z. i uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2003 r. Sąd wskazał, że podstawą prawną rozstrzygnięć Centralnej Komisji nie mogła być nieobowiązująca w dacie wydania decyzji ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, lecz całe postępowanie powinno być prowadzone w trybie obowiązującej od dnia 1 maja 2003 r. ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595). Ponadto, Sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące wadliwości protokołów, wskazał na niekompletność recenzji, rozbieżność wyniku głosowania w protokole z posiedzenia Sekcji z treścią uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt I OSK 611/06 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał, że zatwierdzenie uchwały powinno być dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 51 ust. 1 tej ustawy przewody doktorskie i habilitacyjne nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 26 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 133/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2003 r., stwierdzając, że istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy Centralna Komisja dysponowała wystarczającym materiałem dla wydania rozstrzygnięcia, a więc uznania, że rozprawa habilitacyjna I. Z. nie stanowi znacznego wkładu w rozwój tej dziedziny nauki, którą zajmuje się habilitant. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1013/07 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji ograniczył się do kontroli prawidłowości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2003 r., a pominął dokonanie kontroli zgodnego z prawem rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy decyzją tego organu z dnia [...] października 2004 r., a także fakt powołania dwóch dodatkowych recenzentów i przedłożonych przez tych recenzentów opinii. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1791/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę I. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. nr [...], wskazał, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 14 i 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r., do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która, posiadając stopień naukowy doktora, uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny i przedłożyła rozprawę habilitacyjną; rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, jeśli nie została spełniona przesłanka określona w art. 14 ustawy z dnia 12 września 1990 r. - uzyskanie znacznego dorobku naukowego - to uznać należy, że organ prawidłowo stwierdził, iż rozprawa habilitacyjna dr I. Z. oraz jej dorobek naukowy nie stanowią wystarczającej podstawy do zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki Warszawskiej o nadaniu dr I. Z. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Sąd podkreślił bowiem, że z opinii czterech powołanych w sprawie recenzentów wynika, że dorobek naukowy dr I. Z. jest liczbowo skromny, a jego wartość merytoryczna nie pozwala na stwierdzenie, że wkład tego dorobku w rozwój chemii jest istotny, o czym świadczy, zdaniem organu, znikomy oddźwięk w środowisku specjalistów oraz publikowanie prac tylko w czasopismach o niskiej randze. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik I. Z. adwokat A. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów postępowania, to jest art. 174 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135, art.141 § 4, art. 152 i art.190 tej ustawy, polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, a zakończonym wydaniem decyzji sygn. [...] w dniu [...] października 2004r., Centralna Komisja naruszyła art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 , art. 17 ust. 2 i art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, art.7, art. 8, art. 10, art. 75 § 2, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i art.28 k.p.a. w związku z art. 29 i art. 17 ust.2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, powodujące wadę o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt.4 k.p.a., także mające istotny wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować uwzględnieniem skargi (art.145 §1 pkt 1 lit.a-c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), 2) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest na podstawie z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 14, 15, 34 ust.3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, polegające na błędnym uznaniu, że nie została spełniona przesłanka określona w art.14 i 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990r. - uzyskanie znacznego dorobku naukowego oraz, że rozprawa habilitacyjna stanowi istotny wkład w rozwój danej dziedziny naukowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, iż w postępowaniu odwoławczym przed Centralną Komisją, doszło do naruszenia przepisów art. 17 ustawy z 1990 r., który reguluje tryb postępowania Centralnej Komisji przy zatwierdzaniu uchwał w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, ustalając między innymi prawa recenzentów w przewodzie habilitacyjnym w tym postępowaniu. Wskazano, że przepis art.17 ust. 2 zd.3 tejże ustawy nakazuje, aby w całym postępowaniu przed Centralną Komisją, w tym w postępowaniu odwoławczym, uczestniczyli recenzenci na prawach strony. Co oznacza, że na Centralnej Komisji ciąży obowiązek powiadomienia ich o posiedzeniu, w którym mają prawo wziąć udział. Niepowiadomienie o terminie posiedzenia i przeprowadzenie postępowania bez udziału recenzenta powoduje wadliwość postępowania. Niniejszej natomiast sprawie Centralna Komisja nie mając wiadomości o tym, czy jeden z recenzentów (prof. J.T.W.) został powiadomiony o terminie posiedzenia Sekcji w dniu [...] października 2004 r., na którym rozpoznawane było odwołanie Skarżącej I. Z., (w aktach sprawy nie ma zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia), wydała decyzję rozstrzygającą odwołanie. Skarżąca podniosła, że udział recenzentów w przewodzie habilitacyjnym w trybie art. 17ust. 2 zd.3 ustawy z 1990 r. odnosi się do każdej fazy tego postępowania, a więc dotyczy także udziału w posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji, bezpośrednio poprzedzającym rozstrzygnięcie odwołania w postaci decyzji. Natomiast, zdaniem skarżącej, z akt sprawy w ogóle nie wynika, aby recenzenci w przewodzie habilitacyjnym byli powiadomieni o posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji, co dodatkowo wskazuje na rażące naruszenie praw recenzentów w przewodzie habilitacyjnym i habilitanta zagwarantowanych w art.10 § 1 k.p.a. Wskazano także, iż w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją uchybiono obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany był obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników, a nadto właściwego uzasadnienia podjętej decyzji. Autor skargi kasacyjnej uważa, że Centralna Komisja wzięła pod uwagę tylko opinie negatywne wydane przez powołanych przez Komisję recenzentów, nie zajmując stanowiska co do trzech pozytywnych recenzji wydanych przez recenzentów w przewodzie habilitacyjnym, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności działania Centralnej Komisji. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej zwrócono uwagę na okoliczność, że wydając decyzję z dnia [...] września 2003r., Centralna Komisja naruszyła przepis art. 34 ust.3 ustawy z 1990r., gdyż powołani przez Centralną Komisję recenzenci sporządzili co prawda dwie opinie, jednakże żądna z nich nie odnosi się co całości pracy habilitacyjnej, a cząstkowe recenzje, zdaniem skarżącej, nie spełniają kryterium oceny rozprawy habilitacyjnej i nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji z 2003 r. przez Centralną Komisję. Podniesiono, że przepis art. 34 ust.3 ustawy z 1990 r. obligował Centralną Komisję do powołania drugiego recenzenta w przypadku opinii negatywnej, jednak ten warunek nie został spełniony przed wydaniem przez Centralną Komisję decyzji z 2003 r., ponieważ nie została sporządzona ani jedna pełna recenzja. W związku z tym skarżąca uznała, że uchybienie to spowodowało wadliwość całego postępowania pierwszoinstancyjnego, ponieważ pozbawiono skarżącą prawa do drugiej recenzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Komisja wskazała, że wbrew sugestii skarżącej prof. J.T. W. był prawidłowo powiadomiony o posiedzeniu sekcji listem poleconym oraz podkreśliła, że udział recenzentów ,dotyczy etapu postępowania opiniodawczego (posiedzenie sekcji), a nie decyzyjnego (posiedzenie Prezydium). Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 zwrócono uwagę, że "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami. których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy". W ocenie Komisji skoro zatem kandydat nie może polemizować z recenzjami wydanymi w danej sprawie, to nie jest wadą, że recenzji nie doręcza się stronie do czasu wydania decyzji w sprawie. Zwrócono uwagę, że jak podkreślił Sąd Najwyższy, sposób przeprowadzenia postępowania, to jest powoływanie recenzentów i następnie tajne głosowanie jest gwarancją wolności wyrażania stanowiska przez członków Prezydium Centralnej Komisji (wyrok SN z dnia 26.04.1996 r. III ARN 86/95). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego. Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za niezasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że gdy granice zaskarżenia nie pokrywają się z granicami rozpoznania tego sądu, to sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał takiej oceny. Zauważyć tu jednak należy, że sąd pierwszej instancji niezwiązany granicami skargi nie może przekroczyć tych granic sprawy administracyjnej i stosunku prawnego, w których skarga została wniesiona, nie może bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów, przy czym termin "sprawa" występuje to w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 291). W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji ograniczony jest zakresem sprawy, a więc materialnym stosunkiem administracyjnoprawnym, który stanowił przesłankę wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji. A więc to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego i stwierdzenie spełnienia wszystkich istotnych wymagań tego procesu konkretyzacji stanowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawowy warunek uznania zaskarżonej decyzji za legalną. Tak więc zakresem rozpoznania sądu pierwszej instancji objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zostały wydane, jednak zawsze tylko w granicach stosunku administarcyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę administracyjną. Odnosząc się do naruszenia art. 141 § 4 i art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają wymogom określonym w tych przepisach, gdyż Sąd ustalił w pełni stan faktyczny niniejszej sprawy i ocenił prawidłowość podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji. Co do zarzutu naruszenia art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy oraz zasadę, że w myśl tego przepisu sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany taką właśnie wykładnią, w związku z czym zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 wskazanej ustawy należy bowiem rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą. Poza tym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy. W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 190 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy za nieuzasadniony. Skarga kasacyjna zarzuciła także zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a- c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. W związku z tym zarzut o naruszeniu wskazanego przepisu również uznać należy za niezasadny. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, podkreślić należy, że naruszenie takie może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 14, art. 15, art. 34 ust. 3 powołanej ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie przypomnieć, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 powołanej ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego albo tytułu naukowego oraz ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania stopnia naukowego, w zakresie nie uregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że postępowanie przed Centralną Komisją w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Politechniki Warszawskiej z dnia [...] maja 2002 r. o nadaniu dr I. Z. stopnia doktora habilitowanego, przebiegało zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu regułami. Podstawą decyzji odmawiających zatwierdzenia uchwały były negatywne opinie recenzentów, którzy, w ocenie sądu, zostali prawidłowo powołani przez Centralną Komisję. Brak więc jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skarżącej, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż decyzja Centralnej Komisji dotycząca odmowy przedstawienia do tytułu naukowego doktora habilitowanego, zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., przy czym ocena uzasadnienia decyzji musi uwzględniać odpowiednie stosowanie tego przepisu z uwagi na fakt, iż podejmowana jest ona w wyniku tajnego głosowania. W związku z tym podkreślić należy, że nie można ściśle stosować wymagań określonych w ust. 107 § 3 k.p.a. do decyzji administracyjnej podejmowanej przez organ kolegialny w głosowaniu tajnym, którego członkowie wzajemnie nie wiedzą jak głosowali pozostali. Wskazać należy, że stosownie do postanowień art. 34 ust. 3 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, Centralna Komisja podejmuje decyzję po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta spoza składu Komisji, co oznacza, że przepis ten obowiązuje w toku całego postępowania, także przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 17 ust. 2 tej ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2004 r. ocena przedłożonej przez skarżącej rozprawy habilitacyjnej nie została podjęta dowolnie w aspekcie ustawowych wymogów określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. W postępowaniu bowiem dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powołano kolejnych dwóch recenzentów, którzy również przedstawili negatywne opinie odnośnie zasadności wniosku o zatwierdzenie uchwały nadającej I. Z. stopień naukowy doktora habilitowanego. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej, że doszło do naruszenia przepisów prawa, gdyż żadna z tych recenzji nie obejmowała całości jej pracy stwierdzić należy, że praca skarżącej składała się niejako dwóch różnych części tematycznych, natomiast każdy z powołanych recenzentów odniósł się do tej części, w której jest specjalistą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy to o obiektywizmie tychże recenzentów i w żadnym razie nie można tu mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa. Stwierdzić zatem należy, iż w niniejszej sprawie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego. Marginalnie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że okoliczność, iż skarżąca uważa, że recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, że pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawionych w procedurze kwalifikacyjnych ocen, nawet, jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło