I OSK 1301/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-02
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Monika Nowicka, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędna wykładnia przepisu prawa materialnego może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Błędna wykładnia prawa, nawet jeśli prowadzi do niewłaściwego zastosowania przepisu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia, który może mieć miejsce tylko w przypadku oczywistego naruszenia jednoznacznego przepisu prawa, a nie w sytuacji, gdy zastosowanie przepisu wymaga interpretacji.Stan faktyczny
Skarżący S.B. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających mu przyznania zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym. Zarzucił organom wojskowym błędną wykładnię § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., polegającą na przyjęciu, że posiada on lokal mieszkalny w miejscowości służby, co wykluczało przyznanie zasiłku. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że prawo do zamieszkiwania w lokalu przyznane decyzją administracyjną wypełnia pojęcie 'posiadania' w rozumieniu wspomnianego przepisu, a błędna wykładnia nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2304/11 w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2304/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.B. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 24 stycznia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] nr [...] z dnia 16 października 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia 1 sierpnia 2007 r. nr [...] - w sprawie odmowy przyznania S.B. zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek S.B. z dnia 12 lipca 2011 r. (wpływ do organu w dniu 15 lipca 2011 r.) oparty został na treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i opierał się na zarzucie naruszenia przez organy wojskowe rozpatrujące w trybie zwykłym sprawę o przyznanie zasiłku osiedleniowego normy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię zastosowanego w decyzjach § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 149, poz. 1487). Naruszenie to miało polegać na błędnym przyjęciu, że w przypadku wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w miejscowości, w której przydzielono mu blisko dwa lata przed tym wyznaczeniem lokal mieszkalny, należy uznać, że żołnierz ten został przeniesiony służbowo do miejscowości, w której posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny.
Oba organy wojskowe rozpatrujące powyższy wniosek w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie podzieliły powyższego poglądu.
[...] S.B. decyzją Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r. przyznano prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wówczas skarżący zajmował stanowisko służbowe [...] w Jednostce Wojskowej Nr [...] w [...]. Następnie rozkazem Szefa SG WP z dnia 3 października 2005 r. S.B. został przeniesiony do rezerwy kadrowej Szefa SG WP w związku z odbywaniem studiów w [...]. Po zwolnieniu z rezerwy kadrowej Dowódca Wojsk Lądowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia 14 czerwca 2007 r. wyznaczył żołnierza z dniem 1 lipca 2007 r. na stanowisko służbowe w [...]. Przy czym żołnierz cały czas posiadał prawo zamieszkania w wymienionym wyżej lokalu mieszkalnym w [...]. Zatem organy wojskowe, rozpatrujące w trybie zwykłym sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego, zasadnie odmówiły jego przyznania, albowiem w przypadku S.B. nie miało miejsca przeniesienie służbowe, a ponadto w miejscowości [...] cały czas posiadał on lokal mieszkalny. Z powyższego wynika, że treść normy § 9 wskazanego wyżej rozporządzenia została zastosowana prawidłowo i brak jest w sprawie naruszenia prawa, a tym bardziej jego rażącego naruszenia.
W ocenie Szefa Sztabu Generalnego WP podnoszona przez zainteresowanego żołnierza okoliczność, że jego małżonka posiadała samodzielne prawo do zamieszkiwania w tym lokalu, przydzielonym żołnierzowi, jak również czy prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w oparciu o decyzję administracyjną wydaną na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 3, poz. 398) jest posiadaniem, czy dzierżeniem lokalu nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.B. zarzucił błędną ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji zarówno co do wykładni prawa, to jest § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., jak i przyjęcie błędnego stanu faktycznego sprawy. W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że fakt przydziału żołnierzowi lokalu mieszkalnego nie powoduje stanu, który można utożsamiać z cywilnoprawnym posiadaniem lokalu mieszkalnego, w związku z czym nie można twierdzić, że zainteresowany albo jego małżonka posiadają lokal mieszkalny w [...]. Można tu najwyżej mówić o formie dzierżenia przez żonę skarżącego lokalu z woli jej małżonka, który przeniósł na nią swoje dzierżenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie jest ona zasadna. Zdaniem tego Sądu, decyzja [...] nr [...] z dnia 16 października 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia 1 sierpnia 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania S.B. zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym, nie są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, to jest § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 149, poz. 1487). W tej sytuacji prawidłowe jest odmówienie żądania stwierdzenia ich nieważności dokonane decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 24 stycznia 2011 r. i następnie utrzymanie w mocy tej decyzji decyzją Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 22 sierpnia 2011 r.
Sąd I instancji wskazał, że oczywiste i bezsporne jest, że skarżący po zakończeniu szkolenia w Sztabie Generalnym został służbowo przeniesiony do [...], w którym posiadał i nadal posiada prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przyznane na podstawie decyzji Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r.
Zdaniem tego Sądu, nie jest istotne, jaki tytuł prawny przysługuje żołnierzowi, czy jego małżonce do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, ale sam fakt posiadania (w dosłownym rozumieniu tego słowa) w takiej miejscowości prawa do lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego, umożliwiający zamieszkanie w nim. W taki sposób zdaniem Sądu I instancji należy rozumieć pojęcie "posiada" zastosowane w przepisie § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Zatem pod pojęciem "posiada" należy rozumieć zarówno każdy cywilnoprawny tytuł do korzystania z samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo domu mieszkalnego, niezależnie czy ma on oparcie wprost w prawie własności, czy jakimkolwiek innym ograniczonym prawie rzeczowym do przedmiotowego lokalu czy domu, a także przyznane administracyjnie prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Zatem decyzja Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez skarżącego wypełnia normę omawianego przepisu. Nie ma tu znaczenia okoliczność, czy przedmiotowy lokal stanowi własność Wojska Polskiego, czy też jedynie, w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, znajduje się w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
W świetle powyższego zarzuty zawarte w skardze są zdaniem Sądu I instancji chybione.
Sąd ten nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji, które to naruszenia mogłyby skutkować ich uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności w związku z czym, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S.B., zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie norm prawa materialnego przez błędną wykładnię zastosowanego w decyzji § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 149, poz. 1487), polegające na przyjęciu, że w przypadku wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w miejscowości, w której przydzielono mu blisko 2 lata przed tym wyznaczeniem lokal mieszkalny decyzją administracyjną Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, został on przeniesiony służbowo do miejscowości, w której posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Skarżący podał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem i argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie wyłania się istotne zagadnienie prawne, które w jego ocenie budzi poważne wątpliwości, mianowicie, czy użyty w § 9 powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej zwrot "posiadanie" należy rozumieć tak jak według znaczenia nadanego mu przez prawo cywilne.
Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej podniósł, że rozstrzygając sprawę Sąd I instancji nieprawidłowo zinterpretował § 9 w/w rozporządzenia, co doprowadziło do jego niewłaściwego zastosowania. Skarżący zarzucił, że stan faktyczny sprawy nie podpadał pod powołany wyżej przepis prawa. Wnioskodawca został bowiem na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 9 czerwca 2004 r. Nr [...], wyznaczony na stanowisko w JW. Nr [...] w [...]. Tam też Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia 7 listopada 2005 r. przydzielił mu lokal mieszkalny w [...], przy ul. [...]. W decyzji tej została wymieniona jednakże jedynie w celu ustalenia należnej powierzchni mieszkalnej żona wnioskodawcy. Nie miała ona zatem nigdy samodzielnego prawa do zamieszkiwania w lokalu przydzielonym mężowi, lecz wywodziła to prawo od wnioskodawcy. Na podstawie innego rozkazu personalnego wnioskodawca został przeniesiony do rezerwy kadrowej i pełnił obowiązki w Akademii Obrony Narodowej, co wiązało się z jego przesiedleniem się do miasta siedziby tejże uczelni. Następnie na podstawie kolejnego rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 14 czerwca 2007 r. został on wyznaczony do JW. Nr [...] w [...].
Skarżący podniósł, że przydział prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym znajdującym się w zasobach WAM odbywa się na mocy decyzji administracyjnej. Tym samym możliwość zamieszkiwania w lokalu nie może i nie powoduje stanu, który można utożsamiać z cywilnoprawnym posiadaniem choćby zależnym. Stan polegający na korzystaniu z lokalu znajdującego się w zasobach WAM (a więc WAM posiada ten lokal w imieniu Skarbu Państwa) jest dzierżeniem, czyli co najwyżej faktycznym władaniem lokalem za inny podmiot, w tym przypadku WAM. Tym samym żona wnioskodawcy nie posiadała żadnego lokalu w [...]. Nie nabyła ona bowiem w drodze decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu tegoż prawa do zamieszkiwania - nabył je jej mąż. Nie posiadała tego lokalu. Co najwyżej dzierżyła ten lokal z woli męża, który przeniósł na nią swoje dzierżenie, a posiadaczem lokalu był WAM.
Opisany stan faktyczny, prawidłowo ustalony, zdaniem skarżącego nie podpadał pod § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe Tym samym przepis ten nie mógł być zastosowany wobec braku posiadania lokalu przez żonę wnioskodawcy.
Skarżący podniósł, że naruszenie cytowanego przepisu widoczne jest na pierwszy rzut oka, więc można je kwalifikować jako rażące. Organ powinien był zrealizować żądanie wnioskodawcy w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie norm prawa materialnego przez błędną wykładnię zastosowanego w decyzji § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz.U. Nr 149, poz. 1487), polegające na przyjęciu, że w przypadku wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w miejscowości, w której przydzielono mu blisko 2 lata przed tym wyznaczeniem lokal mieszkalny decyzją administracyjną Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, został on przeniesiony służbowo do miejscowości, w której posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny.
Zarzut ten nie jest zasadny.
Na wstępie należy zauważyć, że będące przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie pod względem legalności były decyzje administracyjne wydane w w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji. Z uwagi na to, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Celem postępowania o stwierdzenie nieważności nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją objętą żądaniem wniosku o stwierdzenie jej nieważności, lecz jej weryfikacja polegająca na badaniu, czy w dacie jej podjęcia była ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedynie wady tkwiące w samej decyzji dają podstawę do zastosowania powyższego przepisu prawa. Dodać przy tym należy, że przepis art. 156 § 1 k.p.a. powinien być interpretowany ściśle, a zatem przy stwierdzaniu nieważności decyzji należy brać pod rozwagę okoliczności wymienione w tym przepisie. Niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek.
Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącego okoliczności faktycznych sprawy przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę jej rozstrzygnięcia wynika, że wniosek skarżącego z dnia 12 lipca 2011 r. wszczynający postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, został oparty na treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Opierał się na zarzucie naruszenia przez organy rozpatrujące w trybie zwykłym sprawę przyznania skarżącemu zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym, normy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię zastosowanego w decyzjach § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Naruszenie to miało polegać na błędnym przyjęciu, że w przypadku wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w miejscowości, w której przydzielono mu blisko dwa lata przed tym wyznaczeniem lokal mieszkalny decyzją WAM, należy uznać, że żołnierz ten został przeniesiony służbowo do miejscowości, w której posiada on dom lub samodzielny lokal mieszkalny. Taki też zarzut, jako podstawa skargi kasacyjnej wskazana w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. został podniesiony też w skardze kasacyjnej skierowanej przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji oddalającemu skargę na wydane w trybie nadzwyczajnym przez organy administracyjne decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku osiedleniowego.
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej rozstrzygając sprawę Sąd I instancji w niczym nie naruszył przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe i prawidłowo przyjął, że zarówno decyzja [...] nr [...] z dnia 16 października 2007 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia 1 sierpnia 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania S.B. zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym, nie są dotknięte wadą rażącego naruszenia prawa, to jest w/w § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe. Trafnie w tej sytuacji Sąd ten uznał, że prawidłowo wydanymi w sprawie decyzjami, to jest wydaną w pierwszej instancji decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 24 stycznia 2011 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 22 sierpnia 2011 r. - odmówiono żądaniu stwierdzenia ich nieważności.
Zauważyć należy, że w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie każde naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W wyroku z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt III RN 62/00 (OSNAPiUS 2001, nr 4, poz. 100) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej."
Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie poglądami doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, nie stanowi nieważności decyzji administracyjnej błędna wykładnia prawa. W wyroku z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 404/08 (lex nr 505307) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa." Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji. (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z prawidłowych i niekwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd I instancji, decyzją Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r. przyznano skarżącemu - porucznikowi WP prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący zajmował wówczas stanowisko służbowe dowódcy plutonu w Jednostce Wojskowej Nr [...] w [...]. Następnie, rozkazem Szefa SG WP z dnia 3 października 2005 r. skarżący został przeniesiony do rezerwy kadrowej Szefa SG WP w związku z odbywaniem studiów w [...]. Po zwolnieniu z rezerwy kadrowej Dowódca Wojsk Lądowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia 14 czerwca 2007 r. wyznaczył skarżącego z dniem 1 lipca 2007 r. na stanowisko służbowe w 3 Brygadzie Zmechanizowanej w [...]. Przy czym żołnierz cały czas posiadał prawo zamieszkania w wymienionym wyżej lokalu mieszkalnym w [...]. Decyzją nr [...] z dnia 1 sierpnia 2007 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...], wydaną na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe, odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] nr [...] z dnia 16 października 2007 r.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 22 sierpnia 2011 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 24 stycznia 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] nr 133/2007 z dnia 16 października 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] z dnia 1 sierpnia 2007 r. nr [...] - w sprawie odmowy przyznania S.B. zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym.
Jako okoliczność bezsporną Sąd I instancji wskazał, że po zakończeniu szkolenia w Sztabie Generalnym skarżący został służbowo przeniesiony do [...], w którym posiadał i nadal posiada prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przyznane na podstawie decyzji Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r. Okoliczność ta nie została skutecznie zakwestionowana w skardze kasacyjnej.
Stanowiące podstawę rozstrzygnięcia wydanych w trybie zwykłym decyzji administracyjnych, dotyczących odmowy przyznania skarżącemu zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym, przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe przyznawały m.in. w § 5 żołnierzowi przeniesionemu służbowo do pełnienia służby w innej miejscowości prawo do ryczałtu z tytułu przeniesienia, a w § 6 zasiłek osiedleniowy żołnierzowi, który w związku z przeniesieniem służbowym przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Zgodnie z § 9 w/w rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia w trybie zwykłym decyzji zakwestionowanych w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności: "Należności, o których mowa w § 5 i 6, nie przysługują w razie przeniesienia służbowego żołnierza do poprzedniego miejsca pełnienia służby, w którym on sam lub jego małżonek nadal posiada dom lub samodzielny lokal mieszkalny, albo do miejscowości, w której są oni zameldowani na pobyt stały."
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skargi kasacyjnej prawidłowo Sąd I instancji uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak jest podstaw do przyjęcia istnienia określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanych w trybie zwykłym decyzji administracyjnych odmawiających przyznania skarżącemu prawa do zasiłku osiedleniowego. Z niekwestionowanych okoliczności fatycznych sprawy bowiem wynika, że po zakończeniu szkolenia w Sztabie Generalnym skarżący został służbowo przeniesiony do [...], w którym posiadał i nadal posiada prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przyznane na podstawie decyzji Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r.
Prawidłowo Sąd ten przyjął, że nie jest istotne, jaki tytuł prawny przysługuje żołnierzowi, czy jego małżonce do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, ale sam fakt posiadania (w dosłownym rozumieniu tego słowa) w takiej miejscowości prawa do lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego, umożliwiający zamieszkanie w nim. Zgodzić się należy ze stanowiskiem tego Sądu, że pod pojęciem "posiada" zastosowanym w przepisie § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe należy rozumieć zarówno każdy cywilnoprawny tytuł do korzystania z samodzielnego lokalu mieszkalnego, albo domu mieszkalnego, niezależnie czy ma on oparcie wprost w prawie własności, czy jakimkolwiek innym ograniczonym prawie rzeczowym do przedmiotowego lokalu czy domu, a także przyznane administracyjnie prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W taki właśnie sposób należy rozumieć użyte w w/w przepisie prawa pojęcie "posiada".
Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi autora skargi kasacyjnej, taka wykładnia w/w przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe w niczym owego przepisu nie narusza. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że decyzja Dyrektora WAM Oddziału Regionalnego w [...] z dnia 7 listopada 2005 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez skarżącego wypełnia normę omawianego przepisu i nie ma znaczenia okoliczność, czy przedmiotowy lokal stanowi własność Wojska Polskiego, czy też jedynie, w rozumieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, znajduje się w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie, by wydane w trybie zwykłym decyzje administracyjne dotyczące odmowy przyznania skarżącemu zasiłku osiedleniowego w związku z przeniesieniem służbowym naruszały prawo w sposób rażący, jak tego wymaga art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodać należy, że pod pojęcie użytego w powyższym przepisie "rażącego naruszenia prawa" nie podpada błędna wykładnia prawa.
W świetle powyższego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię wskazanego w niej przepisu prawa uznać należało za niezasadny.
W tej sytuacji skarga kasacyjna jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło