I OSK 1496/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-03
Skład orzekający: Bożena Popowska, Maciej Dybowski, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego na zakup leków w kwocie 50 zł, podczas gdy koszty leków wynoszą prawie 600 zł, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności przekroczenie granic uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przyznanie zasiłku celowego w kwocie 50 zł na zakup leków było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu pomocy społecznej. W sytuacji, gdy skarżący otrzymywał inne formy wsparcia i posiadał stałe dochody, a organ wykazał ograniczone środki finansowe, przyznana kwota była adekwatna do celów pomocy społecznej i możliwości organu.Stan faktyczny
Skarżący R. B. ubiegał się o zasiłek celowy na zakup leków. Organ I instancji przyznał mu 50 zł, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając niewystarczającą pomoc i rozpatrzenie sprawy pod jego nieobecność. WSA oddalił skargę. Następnie R. B. wniósł skargę kasacyjną do NSA, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku i zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia- Rybak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 939/13 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 939/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i nakazał wypłacić pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w kwocie 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] czerwca 2013 r.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej Kolegium bądź SKO), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej kpa), art. 3 ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182, dalej ups), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2013 r.), którą przyznano R. B. (dalej skarżący bądź wnioskodawca) zasiłek celowy na zakup leków w kwietniu 2013 r., w kwocie 50 zł. Kolegium wyjaśniło, że skarżący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swą żoną. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura żony skarżącego w kwocie 622,13 zł i zasiłek skarżącego w kwocie 155,92 zł. Łącznie stałe dochody rodziny wynoszą 778,05 zł miesięcznie. Rodzina korzysta także z innych form pomocy tj. zasiłku okresowego i zasiłków celowych, które nie podlegają doliczeniu [do] dochodu rodziny. SKO stwierdziło, że skarżący spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. Kolegium wskazało, że forma i rozmiar pomocy przyznanej wnioskodawcy odpowiada celom pomocy społecznej i możliwościom ośrodka pomocy. Przyznając powyższą pomoc organ l instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z planem finansowym na 2013 r., kwota wydatków na zasiłki celowe wynosiła 554.454,00 zł, tj. 46.204,50 zł. miesięcznie. Kwota ta musiała wystarczyć na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb wszystkich podopiecznych ośrodka, co sprawia, że środki te muszą być wydatkowane w sposób bardzo wyważony, tak by możliwe było przekazanie pomocy jak największej liczbie osób, w tym przede wszystkim podopiecznym bez jakichkolwiek stałych źródeł dochodów. Rodzina skarżącego ma stałe źródło dochodu w postaci emerytury żony. Wnioskodawca otrzymuje także stałe wsparcie ze strony państwa w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego i zasiłków celowych. Z dokumentów sprawy wynikało, że w kwietniu 2013 r. skarżący otrzymał tytułem pomocy kwotę 382 zł, a w marcu 2013 r. wnioskodawcy przyznano pomoc w łącznej kwocie 523 zł, w tym 150 zł na zakup leków.
Skargę na decyzję [...] czerwca 2013 r. do sądu administracyjnego wniósł R. B., zarzucając naruszenie jego podstawowych praw polegające na przyznaniu pomocy niewystarczającej na zaspokojenie wszystkich potrzeb bytowych, a także na rozpatrzeniu sprawy pod jego nieobecność. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi i wyjaśniło, że co do zasady orzeczenia Kolegium zapadają na posiedzeniu niejawnym, co znajduje oparcie w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) i Kodeksie postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ups, zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Nie budzi wątpliwości, że zasiłek celowy ma charakter pomocy ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Z woli ustawodawcy zasiłek celowy jest świadczeniem, które może, ale nie musi zostać przyznane, nawet jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, by je otrzymać. Świadczenia z pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Sąd przyznał rację organom, że w tej sytuacji przesłankami przyznania zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Sąd wskazał, że przedmiotem oceny jest legalność rozstrzygnięć, na podstawie których przyznano skarżącemu w kwietniu 2013 r. zasiłek celowy na zakup leków w wysokości 50 zł. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest więc rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczenia co do zasady, ale o jego wysokości. Skarżący bezspornie spełnia kryterium dochodowe. Wydanie decyzji poprzedzono wnikliwym postępowaniem, mającym na celu ustalenie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, która niewątpliwie jest bardzo trudna. Nie budzi zastrzeżeń analiza sytuacji finansowej organu pomocowego, dokonana przez SKO. Kolegium przekonująco uzasadniło przesłanki, jakimi kierowało się ustalając wysokość świadczenia. Za trafne Sąd uznał przyjęcie jako kryterium także okoliczności, że skarżący korzysta z innych form pomocy i dysponuje pewnym stałym dochodem. Pomoc udzielona skarżącemu ma jedynie wspomóc sytuację życiową jego i jego rodziny, a nie ma na celu zapewnienia wszystkich jego potrzeb. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd, ogranicza się do zbadania jej zgodności z prawem, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, jak również decyzję co do jej wysokości. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną i potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku celowego w wyższej kwocie, niż kwota przyznana, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu i nie narusza przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionowanie przez skarżącego kwoty przyznanego zasiłku celowego nie znajduje uzasadnienia i nie może rzutować na legalność wydanych w sprawie decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżący wraz z rodziną objęty jest systematyczną i długotrwałą pomocą finansową ze środków pomocy społecznej. Odnośnie zarzutu skarżącego, że nie brał on udziału w posiedzeniu Kolegium Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej nie przewidują w sprawach z zakresu pomocy społecznej posiedzeń z udziałem stron. Obowiązek przeprowadzenia rozprawy określono w art. 89 § 1 kpa. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki przeprowadzenia rozprawy, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i nie budzi żadnych wątpliwości. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzono w zakresie pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia; nie doszło do naruszenia zasad, określonych w art. 7, 77 § 1 kpa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. B., reprezentowany przez r. pr. M. K. Wyrok zaskarżono w zakresie punktu 1 tj. oddalenia skargi, zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik spawy - art. 141 § 4 ppsa, polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, co w istotnym stopniu mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegający na niedokładnym ustaleniu i wyjaśnieniu stanu faktycznego w sytuacji, gdy postępowanie organów administracyjnych było dotknięte wadami, które uniemożliwiały prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie polegające na zaniechaniu ustalenia stanu zdrowia i rozpoznania potrzeb skarżącego w zakresie kwoty niezbędnej na wykup leków umożliwiających skarżącemu funkcjonowanie w społeczeństwie;
II. prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ppsa, tj.:
1. art. 3 ust. 1, 4 i art. 4 oraz art. "29" [winno być "39"] ups, polegające na ich błędnej wykładni tj.:
a. zaaprobowania przez Sąd stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi uznającego za prawidłowe przyznanie skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup leków w kwocie 50 zł w sytuacji gdy leki skarżącego kosztują prawie 600 zł;
b. przekroczenia granic uznania administracyjnego polegającego na przyznaniu świadczenia pieniężnego w kwocie ponad 10 krotnie niższej niż usprawiedliwione potrzeby skarżącego wywołane brakiem rozpoznania sytuacji społecznej i materialnej wnioskodawcy przez przeprowadzenie rutynowych działań arytmetycznych sprowadzających się do dzielenia posiadanych środków przez liczbę osób potrzebujących, bez wszechstronnego rozpoznania sytuacji społecznej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 ppsa.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa okazał się nieusprawiedliwiony. Trafnie autorka skargi kasacyjnej podniosła, że "uzasadnienie decyzji MOPS-u... jest bardzo lakoniczne", przy czym omyłkowo wskazała ona datę i numer decyzji I instancji (z "[...].06.2013 r. nr [...] " – s. 3 skargi kasacyjnej, gdyż jest to data i numer decyzji II instancji – winno być "[...] kwietnia 2013 r. nr [...] "). Prawidłowo autorka skargi kasacyjnej uznała, że Kolegium "rzetelnie scharakteryzowało sytuację społeczną, materialną i rodzinną wnioskodawcy". Kolegium w sposób prawidłowy wyjaśniło stan faktyczny sprawy i dokładnie ustaliło fakty mające znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa). Przedmiotem postępowania dowodowego nie był stan zdrowia skarżącego ani ustalenie kwoty niezbędnej na wykup wszystkich leków, lecz ustalenie, czy zakup leków w miesiącu kwietniu 2013 r. był niezbędną potrzebą życiową skarżącego w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ups. Art. 141 § 4 ppsa określa składniki jakie winno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy: część historyczną, w której podano wszystkie istotne okoliczności sprawy jak i merytoryczne stanowisko Sądu, które wskazuje z jakich przyczyn Sąd wydał rozstrzygnięcie nie uwzględniające skargi. Wskazany wyżej przepis stanowi przede wszystkim o konstrukcji uzasadnienia. Nie ma podstaw do przyjęcia, by Sąd I instancji dopuścił się uchybień przy jego konstruowaniu. Z faktu, że skarżący nie zgadza się z ustaleniami akceptowanymi przez Sąd I instancji, nie można wyprowadzać wniosku o nieprawidłowości uzasadnienia.
W istocie uzasadnienie zarzutu z drugiej podstawy kasacyjnej koncentruje się na zagadnieniach materialnoprawnych – właściwego określenia zakresu skutków prawnych wynikających z art. 3 ust. 1, 4 i art. 4 oraz art. "29" [winno być "39"] ups w kontrolowanej sprawie.
Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1, 4 i art. 4 oraz art. "29" [winno być "39"] ups (z pierwszej podstawy kasacyjnej), okazał się nieusprawiedliwiony. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ups, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z okoliczności, o których mowa w art. 7 pkt 1-15 i zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ups może zostać przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w tym w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia.
Decyzja podejmowana przez organ administracji w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do jego uzyskania nie oznacza, że po stronie organu powstaje obowiązek jego przyznania. Tym samym organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania świadczenia w wysokości uznanej przez stronę za odpowiednią, w celu dostarczania jej środków utrzymania. Z przepisów regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Uznanie takie uzależnione jest od wielkości przyznanych z budżetu państwa bądź gminy (program "Apteka Komunalna") środków finansowych na pomoc społeczną i od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14.3.2012 r., I OSK 1795/11, Lex 1145072; 24.1.2012 r., I OSK 1742/11, Lex 1122879). Organy pomocy są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielić między stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia.
W niniejszej sprawie, za Sądem I instancji trzeba dojść do wniosku, że Kolegium, działając w granicach uznania administracyjnego, dostatecznie ustaliło sytuację skarżącego, wskazując, że skarżący otrzymuje stałe wsparcie ze strony podatników w postaci zasiłku stałego, zasiłku okresowego i zasiłków celowych. W szczególności w kwietniu 2013 r. skarżący otrzymał tytułem pomocy kwotę 382 zł, a w marcu 2013 r. w łącznej kwocie 523 zł, w tym 150 zł na zakup leków. Wskazuje to na oparcie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez autora skargi kasacyjnej na innym stanie faktycznym, niż na prawidłowo aprobowanym przez Sąd I instancji. Nie sposób uznać, że "ustalenie kwoty zasiłku celowego [na kwiecień 2013 r. nastąpiło] wskutek szablonowego, arytmetycznego podzielenia posiadanych środków przez szacunkową ilość osób potrzebujących", skoro w marcu 2013 r. skarżący otrzymał na zakup leków trzykrotnie wyższą kwotę (150 zł; s. 3 decyzji z [...] czerwca 2013 r.) – czemu skarżący kasacyjnie nie zaprzecza. Wbrew skardze kasacyjnej, nie "niweczy to wszelkich ustaleń faktycznych poczynionych przez organy... i czyni je pozornymi", bowiem to właśnie te ustalenia faktyczne pokazują rzeczywiste rozmiary pomocy społecznej udzielanej w poszczególnych miesiącach skarżącemu. Organ przekonująco wykazał, że dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. Skarga kasacyjna zawiera niejako polemikę z Sądem I instancji i organami, w której wyrażone jest przede wszystkim niezadowolenie z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Jednak samo niezadowolenie skarżącego nie może stanowić podstawy do skutecznego zaskarżenia zapadłego w sprawie wyroku.
W rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje, że wnioskujący o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków spełniał kryterium dochodowe warunkujące przyznanie tego świadczenia. Skarżący kasacyjnie zarzuca natomiast organom administracji oraz Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący winien otrzymać znacząco większy zasiłek celowy na zakup leków w kwietniu 2013 r., przy czym nie wskazuje, jaka kwota służyłaby w ocenie skarżącego zaspokojeniu jego niezbędnej potrzeby w tej materii – w szczególności czy miałaby to być kwota "prawie 600 zł" (s. 2 skargi kasacyjnej) w miesiącu kwietniu 2013 r. Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.
Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski, Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych RPEiS 2004/1/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób mających własne źródła dochodów i własny majątek - nawet ubogich.
Z treści art. 39 ust. 1 ups wynika, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku na określony cel, obowiązany jest ustalić, czy zgłoszona potrzeba ma charakter niezbędnej potrzeby bytowej i jaki jest jej zakres. Jednocześnie organ przyznając zasiłek celowy winien mieć na uwadze ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej określone w art. 3 ups, zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3), a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Powyższe oznacza, że choć przyznanie świadczenia z pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, organ nie może podejmować decyzji w tym zakresie w całkowicie dowolny sposób. Musi uwzględnić środki finansowej, jakimi dysponuje oraz zakres zgłoszonych przez wnioskodawców żądań. W tej sytuacji samo zgłoszenie potrzeby udzielenia pomocy na określony cel nie przesądza automatycznie o uwzględnieniu żądania.
W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, organy administracji i Sąd I instancji słusznie uznały, że dla spełnienia przesłanek określonych w art. 39 ust. 1 i 2 ups, przy uwzględnieniu innych kwot uzyskiwanych przez skarżącego na koszt podatnika w miesiącach marcu i kwietniu 2013 r., zasiłek celowy w kwocie 50 zł na pokrycie części kosztów zakupu leków, stanowi o prawidłowym zastosowaniu wskazanych przepisów.
Na podstawie art. 184 ppsa, skargę kasacyjną należało oddalić.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 ppsa), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi wniosek wraz z oświadczeniem, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło