I OSK 1498/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-23
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Wiesław Morys, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przetwarzanie danych osobowych skarżącej przez Prezydenta Miasta w związku z postępowaniem o wykup lokalu komunalnego oraz powództwem o eksmisję było legalne i zgodne z prawem ochrony danych osobowych?Ratio decidendi
Przetwarzanie danych osobowych skarżącej przez Prezydenta Miasta było legalne na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż było niezbędne do realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, tj. wniesienia pozwu o rozwiązanie stosunku najmu i eksmisję. Sąd potwierdził, że przetwarzanie danych było adekwatne i celowe oraz nie naruszało prawa do prywatności w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.Stan faktyczny
Skarżąca I.K. złożyła skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w zakresie niedopełnienia obowiązku informacyjnego przez Prezydenta Miasta oraz odmówił usunięcia danych osobowych skarżącej dotyczących m.in. stanu majątku, wyróżnienia w konkursie i orzeczenia rozwodu. Dane te były przetwarzane w związku z postępowaniem o wykup lokalu komunalnego i powództwem o eksmisję. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych i prawa do prywatności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/11 w sprawie ze skargi I.K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2183/11 oddalił skargę I.K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej w skrócie K.p.a. oraz art.12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) dalej w skrócie u.o.d.o, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], którą to decyzją w pkt 1 umorzył postępowanie w zakresie niedopełnienia przez Prezydenta Miasta [...] wobec I.K., obowiązku informacyjnego z art. 33 ust.1 u.o.d.o, zaś w pkt 2 odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji podał, że I.K. wniosła skargę na przetwarzanie jej danych osobowych przez Prezydenta Miasta [...]. Podniosła, że nie udzielił on odpowiedzi na jej wniosek o dopełnienie obowiązku informacyjnego z art. 33 ust.1 u.o.d.o. Zakwestionowała również przetwarzanie (w tym zbieranie) przez niego jej danych osobowych w zakresie informacji o stanie majątku (zdjęcie domu), wyróżnieniu w konkursie na najładniejsze otoczenie domu oraz orzeczeniu o rozwodzie (data orzeczenia, sygn. akt sądowych, oznaczenie sądu, imię i nazwisko strony przeciwnej). W związku z powyższym zażądała wydania decyzji nakazującej Prezydentowi Miasta [...] dopełnienie obowiązku informacyjnego oraz usunięcie jej danych osobowych we wskazanym zakresie.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdził, że Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia 9 czerwca 2009 r. udzielił I.K. odpowiedzi na jej wniosek z dnia 6 maja 2009 r., a we wniosku do organu nie zażądała ona podjęcia działań w związku z zakresem informacji, które otrzymała. Z powyższych względów uznał, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakazującej Prezydentowi Miasta [...] spełnienie obowiązku informacyjnego z art. 33 ust. 1 u.o.d.o. jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie umorzył (pkt 1 decyzji).
Oceniając legalność przetwarzania (w tym zbierania) przez Prezydenta Miasta [...] w/w danych osobowych w określonym przez nią zakresie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, że znajduje ono podstawę prawną w art. 23 ust.1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o. Jest bowiem związane z wytoczeniem przeciwko niej i jej matce B.K. powództwa o rozwiązanie stosunku najmu lokalu mieszkalnego należącego do zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej [...], nakazanie opróżnienia tego lokalu i orzeczenia, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego. Wyjaśnił, że w takiej sprawie pozew musi zawierać niezbędne dane osobowe oraz podanie okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej osób zajmujących lokal mieszkalny. Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 zez zm.), ciężar udowodnienia tych faktów, obciąża powoda (Prezydenta). Ponadto zauważył, iż powództwo w takiej sprawie dotyczy nie tylko najemcy (matki skarżącej), ale również osób zamieszkujących z najemcą. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) sąd, rozpoznając sprawę o rozwiązanie stosunku najmu, orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego wobec osób, których nakaz dotyczy, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz sytuację materialną i rodzinną. Skoro I.K. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym z matką (najemcą lokalu) i dotyczy jej powództwo o eksmisję i badanie przez sąd przesłanek do otrzymania lokalu socjalnego, to przetwarzanie jej danych osobowych przez Prezydenta Miasta [...] jest prawnie usprawiedliwione. Z tych względów Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych odmówił uwzględnienia wniosku w zakresie nakazania Prezydentowi Miasta [...] usunięcia jej danych osobowych (pkt 2 decyzji).
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi I.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 2 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 1-4 i art. 32 ust. 1 pkt 2-5 i ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 10 § 1, art. 12 ust. 1, art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podważyła zasadność umorzenia postępowania. W ocenie skarżącej pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 czerwca 2009 r., które organ uznał za spełnienie obowiązku informacyjnego było niepełne. Nie wyjaśniono w nim dokładnie zakresu pozyskiwania danych, nie poinformowano, że urzędnicy przeszukują internet na jej temat, a dotyczące jej informacje zostały zebrane z wewnętrznych baz. Zdaniem skarżącej w tej sprawie organ nie wskazał, dlaczego w zakresie danych wrażliwych zastosował art. 27 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy. Skarżąca zakwestionowała także stwierdzenie organu, że wytoczenie powództwa o eksmisję musi być poprzedzone zbadaniem przez urzędników okoliczności, dotyczących ustalenia istnienia podstaw do orzeczenia o prawie do lokalu socjalnego. Ponadto zarzuciła, że w tej sprawie organ nie odniósł się do wskazywanego przez nią orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania – Prezydent Miasta [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że w sprawie jest niesporne, iż w związku z faktem, że skarżąca podjęła starania o wykup lokalu komunalnego, należącego do zasobów miasta [...], położonego w [...], przy ulicy [...] Prezydent Miasta [...] przetwarzał jej dane osobowe. Rada Miasta [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wyłączyła możliwość zbycia lokalu najemcy, który posiada tytuł prawny do innej nieruchomości w obrębie Gminy Miejskiej [...] lub powiatów sąsiadujących. Prezydent Miasta [...], przetwarzając dane osobowe skarżącej ustalił jej sytuację mieszkaniowo-rodzinną. Dane te pozyskał m.in. z ewidencji mieszkańców, ewidencji gruntów oraz dostępnych stron internetowych. Pierwotnie dane te były zbierane w celu rozpoznania wniosku o wykup lokalu komunalnego z zasobów miasta, a następnie – po uzyskaniu informacji o posiadaniu przez skarżącą innej nieruchomości w obrębie Gminy Miejskiej [...] lub powiatów sąsiadujących były przetwarzane w celu wytoczenia powództwa o rozwiązanie umowy najmu i eksmisję (sprawa o sygn. akt [...]).
Sąd pierwszej instancji podzielił ocenę organu, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka legalizująca przetwarzanie przez Prezydenta Miasta [...] danych osobowych skarżącej, wymieniona w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, tj. istniał prawnie usprawiedliwiony cel ich przetwarzania. Było nim wytoczenie powództwa o rozwiązanie umowy najmu lokalu komunalnego i eksmisję. Dla potrzeb tego procesu niezbędnym było ustalenie sytuacji rodzinno-finansowo-mieszkaniowej osób zamieszkujących przedmiotowy lokal, albowiem w procesie tym jednocześnie orzeka się o uprawnieniu do lokalu socjalnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy miał zastosowanie art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ponadto stwierdził, że przetwarzanie danych osobowych skarżącej było zgodne zarówno z zasadą celowości, jak i z zasadą adekwatności.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w tej sprawie zaistniała jeszcze dodatkowa przesłanka legalizująca działania Prezydenta Miasta [...], a mianowicie przesłanka z art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o. Przepis ten stanowi, że przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest niezbędne do wykonywania określonych prawem zadań, realizowanych dla dobra publicznego. Działania Prezydenta Miasta [...], aby lokale mieszkalne należące do zasobów miasta były wykupione przez osoby, które nie posiadają mieszkań w obrębie Gminy Miejskiej [...] lub powiatów sąsiadujących, a w przypadku rozwiązania umowy najmu badanie przesłanek w zakresie uprawnienia do lokalu socjalnego, są niewątpliwie realizowane dla dobra publicznego, w kontekście społecznego niezaspokojonego zapotrzebowania na takie lokale. W rozpoznawanej sprawie ustalenie sytuacji rodzinno-mieszkaniowo-finansowej skarżącej i jej matki, będącej najemcą lokalu, doprowadziło do stwierdzenia, że lokal należący do miasta nie może być zbyty matce skarżącej. Po rozwiązaniu umowy najmu nie będzie im również przysługiwał lokal socjalny, albowiem zarówno skarżąca jak i jej matka mają inną nieruchomość, która zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe.
Sąd pierwszej instancji odnosząc się do kwestii umorzenia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych postępowania w zakresie niedopełnienia przez Prezydenta Miasta [...] obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 33 ust. 1 u.o.d.o. wskazał, że skarżąca nie kwestionowała odpowiedzi udzielonej jej w dniu 9 czerwca 2009 r. na jej wniosek z dnia 6 maja 2009 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prawidłowo zatem uznał, że skoro obowiązek informacyjny został przez Prezydenta Miasta [...] wypełniony, to prowadzenie postępowania w celu nakazania Prezydentowi Miasta [...] ponownego wypełnienia obowiązku było bezprzedmiotowe i umorzenie postępowania w tym zakresie było w pełni uzasadnione.
Oceniając zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że Konstytucja chroni równorzędnie dobra, jakimi są prawo do ochrony prywatności, o którym mowa w art. 47 i art. 31 oraz prawo do informacji, wyrażone w art. 54 i art. 61. Rozwinięcie wyżej wymienionych zasad konstytucyjnych zawierają ustawy – ustawa o ochronie danych osobowych i ustawa o dostępie do informacji publicznej. Prezydent Miasta [...] pozyskał informacje dotyczące skarżącej ze zbiorów państwowych, takich jak ewidencja ludności, ewidencja gruntów oraz z powszechnie dostępnych (jawnych) stron internetowych. Przy zbiegu wartości konstytucyjnie chronionych dochodzi do ich wzajemnego ograniczania, czyli kolizji chronionych praw. Konstytucyjnie zagwarantowane prawo do prywatności, rozwinięte w ustawie o ochronie danych osobowych, tworzy i precyzuje bariery ingerencji dla prawa do informacji. Kolizja nie może prowadzić do wyeliminowania jednego z chronionych konstytucyjnie praw, zmusza jednak do wyważenia, przez pryzmat art. 1 Konstytucji RP, które z wartości konstytucyjnie chronionych powinno ustąpić pierwszeństwa dla dobra wspólnego. Przepis art. 54ust.1 Konstytucji RP zapewnia prawo pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, zaś art. 61 Konstytucji RP stanowi, że prawo do informacji jest publicznym prawem obywateli, które jest realizowane na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Artykuł 14 Konstytucji RP zapewnia wolność prasy i innych środków przekazu (w tym rozpowszechnianych drogą internetową). Wyżej wymienione normy zawarte w Konstytucji RP ze względu na zakres i treść, tworzą wyłom w sferze prawa do prywatności, o którym mowa w art. 47 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia (...). Podobnie stanowi art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), który przewiduje prawo do poszanowania życia prywatnego, rodzinnego. Bezsporne jest, że porządek prawny jest dobrem wspólnym, publicznym, którego nie może ograniczyć lub wyeliminować prawo do prywatności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w tej sprawie trudno zarzucić Prezydentowi Miasta V, że kierując się dobrem publicznym uznał, iż jest to dobro, które winno wyprzedzać interes strony. Ochrona tych wartości uzasadniała zatem ingerencję w sferę prawnie chronioną. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia jej prywatności, wskazał, że pojęcie "prywatności osoby fizycznej", pomimo licznych publikacji i bogatego orzecznictwa, nie zostało zdefiniowane.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, żądając wykupu lokalu komunalnego wbrew ustanowionemu prawu, nie można było domagać się ochrony prawnej na gruncie ustawy o ochronie danych osobowych. Celem prawa, nie jest bowiem jego wybiórcze stosowanie. Domaganie się przez skarżącą ochrony danych osobowych w warunkach rozpoznawanej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż inna kwalifikacja działań Prezydenta Miasta [...] byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą państwa prawa.
Jako nietrafny, uznał również zarzut skarżącej dotyczący nieodniesienia się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przytoczonego przez nią we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Stwierdził, że wybiórcze przywołanie przez skarżącą orzecznictwa na okoliczności mające wzmocnić prezentowane przez nią oceny i poglądy, nie wiążą ani organu, ani Sądu. Polemikę z poglądami zaprezentowanymi przez Sąd w innych sprawach, na tle odmiennych stanów faktycznych, należy uznać za zbędną i wykraczającą poza treść art. 107 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I.K., będąca adwokatem i zaskarżając go w całości, na podstawie art. 174 P.p.s.a., zarzuciła:
I. obrazę art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności, poprzez przyjęcie, iż jakiekolwiek działanie na rzecz wspólnoty
samorządowej uzasadnia ingerencję w sferę prywatności jednostki, w zakresie
wybranym dowolnie przez urzędników magistratu;
II. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to:
- art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 24 ust.5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego pominięcie i akceptację sytuacji, kiedy gmina bez wskazywania uzasadnienia uzyskuje dane z Ewidencji gruntów i budynków na mocy bezprawnych porozumień pomiędzy powiatami ([...]);
- art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż każde działanie przedstawicieli gminy na jej rzecz jest działaniem "dla dobra publicznego" w rozumieniu tegoż przepisu oraz poprzez pominięcie przesłanki "niezbędności" w nim przewidzianej;
III. naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej w skrócie P.u.s.a., poprzez faktyczne nieprzeprowadzenie kontroli legalności postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych i bezkrytyczne podzielenie stanowiska organu administracji, z pominięciem argumentacji skarżącej;
IV. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu:
1) art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z dokumentu zawierającego oświadczenie pełnomocnika gminy ze sprawy o eksmisję, z której wynika, iż sąsiednie mieszkanie do zajmowanego przez skarżącą po "odzyskaniu" przez gminę zostało wynajęte w drodze przetargu, a nie przeznaczone na cele socjalne, jakby to wynikało ze stanowiska wyrażonego przez gminę w niniejszej sprawie, kiedy to gmina odwoływała się do konieczności realizacji jej zadań w zakresie dostarczania lokali socjalnych;
2) art. 133 § 1 P.p.s.a., poprzez pominięcie istotnej części argumentacji przedstawionej w sprawie przez skarżącą, w szczególności w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inicjującej postępowanie, w którym zapadł zaskarżony wyrok;
3) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez: lakoniczność uzasadnienia, które zasadniczo można sprowadzić do arbitralnej tezy, iż intencje Prezydenta Miasta [...] działania w interesie publicznym uzasadnia wszelkie pozyskiwanie i przetwarzanie danych osobowych; nieodniesienie się do twierdzeń i zarzutów skarżącej; niejasność wywodu i odwoływanie się do nieadekwatnych orzeczeń, ustawy o dostępie do informacji publicznej w niewiadomym celu; błędne przyjęcie, iż skarżąca była głównym najemcą lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje, w sytuacji kiedy to jej mama B.K. ubiegała się o wykup mieszkania; brak uzasadnienia prawnego poza wskazaniem przepisów, które w ocenie Sądu należało zastosować.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej m.in. podała, że Sąd pierwszej instancji dokonał powierzchownej i niedbałej analizy sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku m.in. wskazując, że bezspornym było, iż ubiegała się ona o wykup mieszkania komunalnego w sytuacji, kiedy o wykup mieszkania ubiegała się jej mama B.K., jako główny najemca. Ponadto złożoną problematykę ochrony danych osobowych, realizacji prawa do prywatności, w tym prawa do ochrony informacji o osobie, przedstawił jako banalną. Uznał bowiem, że ilekroć w sprawie ma chodzić o realizację szeroko i dowolnie rozumianego interesu publicznego, ingerencja w prawa jednostki jest uzasadniona, przy czym jej zakres jest wyznaczany przez potrzeby urzędników. W ocenie skarżącej zakres przetwarzanych jej danych osobowych i sposób dysponowania nimi powinien być ściśle określony, a nie wyznaczony przez dowolne potrzeby urzędników. Procedura wykupu mieszkania nie przewidywała podawania informacji o stanie majątku, w szczególności o prawach do nieruchomości. Powołana uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w relewantnej dla sprawy części jest niezgodna z prawem (warunki ograniczające krąg najemców, którym gmina zbywa lokale), co po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1541/11. Jednakże Sąd pierwszej instancji nawet bez stwierdzenia nieważności ww. uchwały, jako związany jedynie Konstytucją i ustawami, winien rozważyć zarzuty kierowane wobec tego aktu przez skarżącą, a wtedy dostrzegłby, iż jedynie prima facie realizuje ona prawnie doniosłe zasady prawa i ma na celu ochronę interesu zbiorowego Gminy. Tymczasem przyjął on błędne założenie i nie wskazał żadnego przepisu prawnego z którego miałaby wynikać zasada, że działania Gminy służą dobru publicznemu, które ma pierwszeństwo przed prawami jednostki, w tym przypadku skarżącej.
W zakresie przetwarzania danych osobowych skarżąca zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do podnoszonego przez nią argumentu kwestionującego legalizację postępowania urzędników. Zdaniem skarżącej to, iż sąd powszechny z urzędu orzeka o prawie do lokalu socjalnego, nie oznacza, że gmina ma obowiązek ustalenia wszelkich okoliczności mogących wpływać na orzeczenie w tym zakresie. Ponadto wskazała, że wprawdzie gmina deklarowała, iż korzysta ze wszystkich prowadzonych przez siebie ewidencji i rejestrów, to jednak oficjalnie nie przetwarzała informacji, z których wynika, iż skarżąca prowadzi indywidualną kancelarię adwokacką, a wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów przesądza kwestię nieprzysługiwania jej uprawnienia do lokalu socjalnego. Nie zachodziła zatem konieczność roztrząsania jej życia prywatnego. Ponadto skarżąca powołując przepisy prawa dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz orzecznictwo podała, że m.in. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 6 listopada 2003r. C- 101/01 wskazał na konieczność wykładni prawa krajowego w zgodzie z dyrektywą 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu tych danych, zasadami prawa unijnego i prawami podstawowymi, z czym wiąże się konieczność poszanowania zasady proporcjonalności i adekwatności, dopuszczalnej ingerencji w życie prywatne jednostki. Podkreśliła, że w procesie wykładni prawa powinna być także uwzględniana Karta praw podstawowych, która koreluje z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności jej art. 8, który przewiduje prawo do prywatności, poprzez art. 7 Karty i wyartykułowane w art. 8 Karty prawo do ochrony danych osobowych (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 29 stycznia 2008r. C- 275/06).
W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że bezspornym jest, iż do wniesienia powództwa o rozwiązanie umowy najmu i eksmisję, Prezydent Miasta [...] potrzebował przetwarzać jej dane osobowe, w zakresie danych identyfikujących, a to imienia, nazwiska, ewentualnie numeru PESEL. Bezprawne było natomiast pozyskiwanie wszelkich informacji z internetu i ich gromadzenie oraz sporządzanie dokumentacji fotograficznej nieruchomości w sąsiednim powiecie przez urzędników magistratu, jak i przekazywanie informacji dotyczącej jej sprawy rozwodowej pomiędzy wydziałami i jednostkami budżetowymi gminy.
Dodatkowo skarżąca do pism procesowych z dnia 1 czerwca 2012 r., z dnia 7 listopada 2012 r. oraz z dnia 21 lutego 2013 r. załączyła kopie wyroku Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1541/11 ze stwierdzeniem prawomocności jego punktu pierwszego i wniosła o przeprowadzenie z nich dowodu.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem autorki skargi kasacyjnej –zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a. obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009r., sygn.akt IOPS 10/ 09, opubl. W ONSA i WSA z 2010 r., nr 1 poz. 1). Podkreślić jednak należy, iż przedmiotem oceny tegoż Sądu mogą być jedynie zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi określonymi w art. 174 i art. 176 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art.1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Odnosząc się do tego ostatniego zarzutu wskazać należy, iż skarżąca naruszenie przez Sąd pierwszej instancji tego przepisu upatruje w braku przeprowadzenia właściwej kontroli legalności postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, przy czym stawiając ten zarzut ograniczyła się do stwierdzenia, że polegało ono na bezkrytycznym podzieleniu stanowiska organu i pominięciu jej argumentów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest chybiony. Powołany przepis ma charakter ustrojowy. Określa on wyłącznie kryterium, według którego sądy administracyjne sprawuję kontrolę administracji publicznej. W niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw do uznania, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które miały zastosowanie w sprawie. Zauważyć należy, iż art. 1 § 2 P.u.s.a. wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli. Nie określa natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż te zawarte są w ustawie P.p.s.a. Zarzut naruszenia powołanego przepisu ustawy ustrojowej nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Może być jedynie połączony bezpośrednio ze wskazaniem uchybienia przepisom regulującym postępowanie sądowoadministracyjne, ale tego w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie dokonano. Autorka skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 1 §1 i 2 P.u.s.a. przepisu tego nie powiązała z żadną z norm prawnych ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W następnej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego.
Przypomnieć należy, iż na gruncie art.174 pkt 2 P.p.s.a. zamierzony skutek skargi kasacyjnej może odnieść jedynie wykazanie przez jej autorkę takiego naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, powinna ona zatem przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykazania, poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że mógł być on istotny dla treści rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku powyższego zarzutu autorka skargi kasacyjnej nie wykazała, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że pomiędzy naruszeniem wskazanych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobniła wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu, gdyż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiła w tym zakresie żadnej argumentacji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.106 § 3 P.p.s.a. wskazać należy, iż skarżąca jego naruszenie upatruje w nieprzeprowadzeniu przez Sąd pierwszej instancji wnioskowanego przez nią dowodu z dokumentu zawierającego oświadczenie pełnomocnika gminy ze sprawy o eksmisję. Powołany przepis stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W kontekście przesłanki "niezbędności wyjaśnienia istotnych wątpliwości" wyjaśnić należy, że oceny jej spełnienia należy dokonywać na tle konkretnej sprawy oraz tych jej okoliczności (prawnych i faktycznych), które mają wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, kontrolę legalności opiera on bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji – art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie może zatem dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego2006 r., sygn. II GSK 359/05, (LEX nr 216130) wyraził pogląd, że: "Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi art. 106 § 3 P.p.s.a, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń". Przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu będzie dopuszczalne wówczas, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 6 października 2005 r., sygn. II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 45). W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji kontrolował legalność, a więc zgodność z prawem decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie ochrony danych osobowych skarżącej, a wnioskowany przez nią dowód z dokumentu dotyczył sprawy cywilnej o eksmisję i nie pozostawał w związku z zaskarżoną decyzją administracyjną. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieprzeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu przez Sąd pierwszej instancji, nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie istotne, mające wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. przez pominięcie istotnej argumentacji przedstawionej przez skarżącą, w szczególności w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzić należy, iż jest on nietrafny. W świetle tego przepisu sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzeka zatem na podstawie akt sprawy, rozpatrując ją na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy jest rozumiany, jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach sprawy stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego pierwszej instancji. Oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonej decyzji oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Nie stanowi przy tym naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. oparcie się tylko na części akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 22/09 wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 470/08; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 806/10; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09). Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 P.p.s.a. byłoby zatem takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, które doprowadziłoby do przedstawienia przez sąd administracyjny stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji administracyjnej, przy jednoczesnym niekwestionowaniu tych ustaleń (wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne w sprawie fakty, znajdujące swoje potwierdzenie i odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, który został przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę wyrokowania, przy uwzględnieniu treści art. 133 § 1 P.p.s.a., nie dają podstaw, aby twierdzić, że rekonstrukcja przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego nastąpiła bez uwzględnienia akt sprawy.
Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a, którego uzasadnienie wskazuje na próbę zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji w tej sprawie. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ, uzasadnienie powinno zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. Analizując pisemne motywy zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, iż spełnia ono wymogi określone w tym przepisie. Autorka skargi kasacyjnej wprawdzie trafnie zauważyła, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnie przyjęto, że była ona głównym najemcą lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje, w sytuacji, gdy była nim jej matka B.K., ubiegająca się o jego wykup, to jednak nie wykazała, aby to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać natomiast należy, iż fakt, że zajęte w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji stanowisko jest odmienne od prezentowanego przez autorkę skargi kasacyjnej nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom zawartym w art. 141 § 4 P.p.s.a. Brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze i skoncentrowanie się na kwestiach mających istotne znaczenie w sprawie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2007r., sygn. akt IOSK 634/06 LEX nr 320607).
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, iż istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy dane osobowe skarżącej w zakresie informacji; o stanie jej majątku (zdjęcia domu położonego [...]), o wyróżnieniu w konkursie na najpiękniejszy ogród Gminy [...] oraz o orzeczonym rozwodzie (data orzeczenia, sygnatura akt sądowych, określenie sądu i wskazanie personaliów byłego męża), były przetwarzane przez Prezydenta Miasta [...] w sposób legalny. Wyjaśnienie tej kwestii wymagało rozważenia, czy prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania z wniosku matki skarżącej B.K. o wykup lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach mieszkaniowych Gminy Miejskiej [...], a następnie wytoczenie przez niego powództwa o rozwiązanie stosunku najmu i eksmisję, które obejmowało również skarżącą, uzasadniało przetwarzanie wskazanych wyżej jej danych osobowych.
Zauważyć należy, iż dane osobowe skarżącej obejmują zarówno dane zwykłe, jak i dane wrażliwe. Przy czym materialne przesłanki przetwarzania danych osobowych zwykłych określa art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, a danych wrażliwych art. 27 ust. 2 tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który uznał, że podstawę prawną przetwarzania przez Prezydenta Miasta [...] danych osobowych skarżącej stanowiły przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Natomiast stosownie do art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o., przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1 (m.in. innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym) jest dopuszczalne, jeżeli przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą i stwarza pełne gwarancje ich ochrony.
Podkreślić należy, iż autorka skargi kasacyjnej jako naruszony wskazała art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o., który w ocenie Sądu pierwszej instancji stanowił dodatkową przesłankę legalizującą przetwarzanie jej danych osobowych. Przepis ten nie był jednak podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Stanowiły ją bowiem art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o. Prawidłowości ich zastosowania w tej sprawie skarżąca jednak nie zakwestionowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tej kwestii podzielił stwierdzenie Generalnego Inspektora Danych Osobowych, że przetwarzanie przez Prezydenta Miasta [...] danych osobowych skarżącej w zakwestionowanym przez nią zakresie było legalizowane przesłankami z art. 23 ust.1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Przesłanka określona w tym przepisie w dużej mierze pokrywa się z przesłanką określoną w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. W przedmiotowej sprawie przetwarzanie przez Prezydenta Miasta [...] powołanych wyżej danych osobowych skarżącej było niezbędne dla zrealizowania uprawnienia, tj. wniesienia pozwu o rozwiązanie stosunku najmu i eksmisję.
Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych w związku z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż z akt sprawy wynika, że zarówno wniosek z dnia 28 sierpnia 2008 r., skierowany do Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w [...], jak i odpowiedź Starostwa z dnia 24 listopada 2008 r. nie dotyczyły skarżącej, lecz jej matki B.K., a przedmiotem niniejszej sprawy nie jest przetwarzanie jej danych osobowych.
Odnosząc się do zarzutu obrazy art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, którego naruszenie skarżąca upatruje w przyjęciu, że każde działanie na rzecz wspólnoty samorządowej uzasadnia ingerencję w sferę prywatności jednostki, stwierdzić należy, iż jest on nietrafny. Przypomnieć należy, iż przy dokonywaniu wykładni przepisów dotyczących przetwarzania danych osobowych osób fizycznych należy uwzględnić Dyrektywę 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U.UE.L.95.281.31 ze zm.), która nakazuje w krajowych przepisach prawa dotyczących przetwarzania danych osobowych uwzględnienie podstawowych praw i wolności, szczególnie prawa do prywatności, które zostało wskazane w art. 8 cyt. Konwencji. Przetwarzanie danych osobowych musi być zatem zgodne z prawem i rzetelne wobec zainteresowanych osób, w szczególności dane takie muszą być adekwatne, właściwe i nie wykraczać poza cele, dla których są przetwarzane. Cele takie muszą być jednoznaczne i uzasadnione oraz określone w czasie gromadzenia danych, zaś dalsze przetwarzanie danych dla potrzeb ich gromadzenia nie może być niezgodne z pierwotnie określonymi celami.
Zgodnie z art. 8 cyt. Konwencji każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji (ust. 1). Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności (ust. 2). W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka pojęcie "życia prywatnego" należy interpretować szeroko. Obejmuje ono między innymi aspekty psychicznej i społecznej tożsamości jednostki wraz z prawem do osobistej autonomii, rozwoju osobistego oraz nawiązywania i rozwijania relacji z innymi ludźmi i ze światem zewnętrznym (zob. wyrok z dnia 14 grudnia 2010 r., skarga nr 67545/09). Określone w cyt. art. 8 Konwencji przesłanki dopuszczalności ingerencji należy badać w każdej konkretnej sprawie, w szczególności należy zwrócić uwagę, czy w okolicznościach danej sprawy ingerencja była proporcjonalna do uzasadnionego prawnie celu, który miał zostać zrealizowany, mając na względzie sprawiedliwą równowagę, którą należy zachować pomiędzy istotnymi, konkurującymi interesami w sprawie a marginesem uznania, który przysługuje państwu.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III CK 442/02 (publ. LEX nr 1125280) wyraził pogląd, że przy ocenie, czy nastąpiło wkroczenie w dziedzinę chronionego prawem życia prywatnego nie należy pojęcia tego absolutyzować, bowiem ze względu na stopień swojej ogólności wymaga ono wykładni przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności charakteryzujących daną sytuację.
Ustawa o ochronie danych osobowych nie chroni zatem tych danych w sposób bezwzględny i w pewnych sytuacjach daje podstawy do ich przetwarzania również bez zgody osoby, której te dane dotyczą. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Prezydent Miasta [...] przy przetwarzaniu określonych danych osobowych skarżącej legitymował się przesłankami warunkującymi legalność tego procesu oraz przetwarzał je zgodnie z zasadami adekwatności i celowości. Przetwarzanie tych danych miało uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o. Początkowo przetwarzał on dane osobowe skarżącej w związku z prowadzeniem postępowania z wniosku jej matki B.K. o wykup lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach mieszkaniowych Gminy Miejskiej [...], a następnie z uwagi na wytoczenie w oparciu o art. 11 ust. 10 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, powództwa o rozwiązanie stosunku najmu i eksmisję, które obejmowało również osoby zamieszkujące z najemcą, w tym skarżącą. Niezbędnym wymogiem pozwu było przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie. Z art. 14 ust. 1 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy wynika, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Z akt sprawy wynika, że w planowanym powództwie zdjęcie domu położonego [...] oraz informacja o wyróżnieniu w konkursie na najpiękniejszy ogród Gminy [...] miały potwierdzać fakt zamieszkiwania w tym domu oraz sytuację mieszkaniową stron, w tym I.K., która jest jego współwłaścicielką, i stanowić podstawę do wywiedzenia z tego faktu określonych skutków prawnych przed sądem powszechnym. Także informacja o aktualnym stanie cywilnym skarżącej, tj. o orzeczonym rozwodzie, a więc jej sytuacji rodzinnej, mogła mieć wpływ na wynik postępowania sądowego dotyczącego rozwiązania stosunku najmu, eksmisji i orzeczenia o uprawnieniu bądź braku uprawnienia do lokalu socjalnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niezasadne uznać należy twierdzenie skarżącej, że skoro sąd powszechny w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu z urzędu orzeka o uprawnieniu do lokalu socjalnego, to gmina nie ma obowiązku ustalenia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na to orzeczenie, oraz że z samego faktu prowadzenia przez nią kancelarii adwokackiej, bez potrzeby dokonywania innych ustaleń można było wywnioskować, że lokal socjalny nie zostanie jej przydzielony. Jak wyżej wskazano, obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. W tej sprawie Prezydent Miasta [...] miał zatem prawo przetwarzać (w tym zbierać) dane osobowe skarżącej, aby wykazać, że ze względu na dotychczasowy sposób korzystania przez nią z lokalu, jej sytuację materialną i rodzinną zapewnienie jej lokalu socjalnego jest niezasadne. Przetwarzanie danych osobowych skarżącej było zgodne z zasadą adekwatności oraz nie wykraczało poza określony przez Gminę i wynikający z ustawy cel, dla którego było ono dokonywane.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ubocznie wyjaśnić należy, iż Sąd drugiej instancji nie uwzględnił wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentów, gdyż zarówno prawomocny wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...] o rozwiązanie umowy najmu i eksmisję, jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1541/11 stwierdzający nieważność § 1 pkt 11 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 11 czerwca 2008 r. i prawomocny w tym zakresie, nie mają jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest przetwarzanie jej danych osobowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło