I OSK 1587/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 34/07 w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy mianowania skarżącego aplikantem pozaetatowym sądowym w okręgu o. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...],[...], w przedmiocie odmowy mianowania skarżącego aplikantem pozaetatowym sądowym w okręgu opolskim. W uzasadnieniu postanowienia, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: D. N. w roku 2005 przystąpił do egzaminu na aplikację sądową w okręgu Sądu Okręgowego w Opolu (apelacja wrocławska). Prezes Sądu Okręgowego w O. pismem z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] poinformował D. N., że Komisja Konkursowa przeprowadzająca egzamin ujęła go w projekcie listy aplikantów pozaetatowych, a następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], poinformowano go, że nie został wpisany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. na listę aplikantów sądowych w okręgu Sądu Okręgowego w Opolu. W dniu 31 sierpnia 2005 r. D. N. zwrócił się o wpisanie go na listę aplikantów sądowych, lecz w piśmie z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], otrzymał odpowiedź odmowną. Od tego pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. skarżący odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, zarzucając Prezesowi Sądu Apelacyjnego w W. rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na to odwołanie Dyrektor Departamentu – Centrum Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości w piśmie z dnia [...] października 2005 r., nr [...], poinformował D. N., że brak jest podstaw do uwzględnienia jego odwołania. Wyjaśniono, że komisje egzaminacyjne przedstawiają jedynie projekty list, które nie są wiążące dla prezesów sądów apelacyjnych, którzy mianują aplikantów i dokonują tego w ramach projektów wszystkich list w danej apelacji. Selekcja kandydatów ulega odpowiedniej korekcie, stosownie do uzyskanej przez każdego z nich liczby punktów z uwzględnieniem minimum punktowego dla całej apelacji. Na powyższe stanowisko D. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który przekazał ją według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 26 września 2006 r. D. N. sprecyzował skargę wskazując, iż poza decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2005r. zaskarża równolegle czynność lub akt Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał się niewłaściwym i postanowieniem z dnia 27 października 2006 r. przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargę D. N. na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego, zaś postanowieniem z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1042/06, odrzucił skargę D. N. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2005 r., wskazując, że pismo to nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie zawiera elementów niezbędnych, z których powinna się składać decyzja. Odpowiadając na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego w W. wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż odmowa przyjęcia na pozaetatową aplikację sądową nie podlega zaskarżeniu w trybie admninistracyjoprawnym, ponieważ w świetle prawa nie jest ona decyzją administracyjną, od której przysługuje droga odwoławcza w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wr 34/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę D. N. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...], wskazał, że wyjaśnienia wątpliwości prawnej wymaga odwołanie się do treści art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, niezawisły i bezstronny sąd. Przepis ten przyznaje każdemu prawo do sądu, wskazując jednocześnie, że jego sprawa powinna być rozpatrzona przez właściwy sąd. Wskazano, że z dyspozycji art. 177 Konstytucji wynika, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie należy ustalić, czy skarżący posiada interes prawny wynikający z konkretnie oznaczonego przepisu prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu, w tym wypadku podjęcia aktu mianowania na stanowisko aplikanta sądowego pozaetatowego. Podano, że skarżący swoje roszczenie wywodzi z treści postanowień art. 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, iż prezes sądu apelacyjnego mianuje aplikanta sądowego pozaetatowego na zasadach określonych w art. 141 § 1, art. 142 § 2 i 3 i art. 143 § 1. Spełnienie przez kandydata normatywnie określonych przesłanek warunkujących mianowanie jest równoznaczne z powstaniem po jego stronie prawa do mianowania. Mianowanie aplikanta pozaetatowego nie powoduje nawiązania stosunku pracy. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Zarówno Konstytucja RP, ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jak i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3-5), określają właściwość rzeczową sądu administracyjnego poprzez wskazanie spraw, w których dopuszczona jest skarga do sądu administracyjnego, prawnych form wykonywania administracji publicznej podlegających zaskarżeniu, podmiotów, na których działanie służy skarga, a także kryterium kontroli administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w myśl postanowień art. 5 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowisko lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Z tego wynika, że w każdym przypadku, gdy ustawa przewiduje obowiązek mianowania, okoliczność ta uzasadnia, na podstawie art. 5 pkt 3, właściwość rzeczową sądu administracyjnego. W ocenie Sądu przepis art. 145 § 1 zdanie 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych wskazuje, iż imperatywna forma czasownika "mianuje" jednoznacznie wskazuje na istnienie prawnego obowiązku, o którym mowa w art. 5 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego należy przyjąć, iż odmowa mianowania objęta jest kontrolą sądu administracyjnego. Sąd zauważył, że mianowanie na stanowisko pozaetatowego aplikanta sądowego prowadzi do nawiązania stosunku służbowego, natomiast w doktrynie i orzecznictwie ugruntował się pogląd, iż mianowanie jako akt administracyjny, odpowiada w swej istocie decyzji administracyjnej. Oznacza to, iż odmowa mianowania także powinna mieć formę umotywowanej decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko skarżącego oraz WSA w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 stycznia, 2007 r., iż pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] nr [...] posiada cechy decyzji administracyjnej. Zawiera bowiem oznaczenie organu, wskazuje adresata, zawiera rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis organu administracji. Ta minimalna liczba elementów zawartych w piśmie z dnia [...] w połączeniu z uregulowaniem prawa materialnego i procesowego odnoszącego się do sprawy, której pismo dotyczy, pozwala w samej rzeczy na ustalenie wszystkich, wcześniej wymienionych, składników materialnego pojęcia decyzji administracyjnej. Od tej decyzji skarżący wprawdzie odwołał się do Ministra Sprawiedliwości, jednak WSA w Warszawie uznał, iż pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2005 r. nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem czy innym aktem lub czynnością. Konsekwencją prawną postanowienia WSA z dnia 30 stycznia 2007 r. jest uznanie, iż organ ten, nie rozstrzygając sprawy w przewidzianej formie, pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu odwołanie D. N. od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...]. Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu zaznaczył, że zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W ocenie składu orzekającego skarżący złożył skargę na decyzję wydaną w pierwszej instancji, w postaci pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] odmawiającego mianowania go aplikantem sądowym w okręgu Sądu Okręgowego w Opolu. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył pełnomocnik D. N., adwokat S. W., zaskarżając to postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż w sprawie rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu pod sygn. akt: IV SA/34/07, zachodzi okoliczność przewidziana w art. 52 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest przyjęcie, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia decyzji (pisma) Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] i w konsekwencji przyjęcie, iż na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 wyżej wymienionej ustawy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że sformułowanie art. 52 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszącego się do wyczerpania środków zaskarżenia przez skarżącego, gdzie środki zaskarżenia rozumiane są jako wybrane środki odwoławcze, nie może uzależniać skuteczności wniesienia skargi od reakcji organu na środek zaskarżenia. W ocenie skarżącego literalne brzmienie wskazanego przepisu uzależnia skuteczność wyczerpania środków zaskarżenia od aktywności skarżącego. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, iż każdorazowa reakcja organu na środek zaskarżenia strony jest zgodna z prawem, a to w istocie oznaczałoby zbędność postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym spełnienie przesłanki z art. 52 § 1 zależy od zachowania się strony postępowania administracyjnego, a nie od sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez organ, do którego został złożony środek zaskarżenia. W ocenie autora skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien zastosować analogię do samej decyzji administracyjnej. Skoro bowiem na gruncie prawa administracyjnego istnieją minimalne standardy pozwalające na przyjęcie, iż dany akt organu administracyjnego jest decyzją administracyjną, to to samo powinno stosować się do aktów pochodzących od organu wyższego stopnia, wydanych na skutek zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Wszakże i organ wyższego stopnia orzekając w postępowaniu odwoławczym rozstrzyga daną kwestię decyzją. Skoro zatem skarżący odwołał się od decyzji organu pierwszej instancji (od pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.), zaś organ drugiej instancji – Minister Sprawiedliwości – zajął stanowisko co do tego odwołania, to nie ma podstaw do twierdzenia, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, a pismo skierowane do skarżącego przez organ wyższego stopnia nie jest decyzją administracyjną organu wyższego stopnia. Podniesiono, że krzywdzącym byłoby obciążanie skarżącego błędami organów państwa, co nastąpiłoby wówczas gdyby przyjąć argumenty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczność faktyczną, a mianowicie D. N. w piśmie datowanym na dzień 9 października 2005 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. skargę na podstawie art. 52 § 1 ewentualnie w braku znalezienia podstaw do rozpoznania skargi na podstawie wyżej wskazanego przepisu wniósł skargę na podstawie art. 52 § 3 lub § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem skargi uczynił "decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. o niemianowaniu na stanowisko aplikanta sądowego w okręgu opolskim w 2005 r. oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2005 r. podtrzymującą wyżej wspomnianą decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego". Skarżący D. N. wnosząc skargę zakładał, że może budzić wątpliwości kwestia jak traktować pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W.: czy jest to decyzja administracyjna czy też akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] spełnia podstawowe warunki wymagane dla decyzji administracyjnych, ale jednocześnie stwierdził, że pismo Ministerstwa Sprawiedliwości – Dyrektora Departamentu – Centrum Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości rozstrzygające odwołanie od pisma z dnia [...] nie jest decyzją administracyjną i postanowieniem z dnia 30 stycznia 2007 r. odrzucił skargę na pismo z dnia [...] października 2005 r. Postanowienie to jest prawomocne i nie może podlegać rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Inne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 27 października 2006 r. wskazując, że nie jest właściwy do rozpoznania skargi D. N. na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. i przekazując sprawę do rozpoznania w tej części Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, powołując się na pismo skarżącego D. N. z dnia 26 września 2006 r., w którym sprecyzował skargę wskazując, że równolegle z decyzją Ministra Sprawiedliwości zaskarża czynność lub akt z dnia [...] Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. Natomiast Sąd Wojewódzki we Wrocławiu uznał, że pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] posiada cechy decyzji administracyjnej, lecz skarga na to pismo, jako wydane przez organ pierwszej instancji, podlega odrzuceniu, gdyż nie został wyczerpany tryb odwoławczy od tej decyzji. W celu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie jaki charakter ma pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., a więc czy jest to decyzja administracyjna czy też akt lub czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przede wszystkim zatem należy poddać analizie przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) prezes sądu apelacyjnego mianuje aplikanta sądowego pozaetatowego na zasadach określonych w art. 141 § 1, art. 142 § 2 i 3 i art. 143 § 1 tej ustawy. W myśl powołanych przepisów aplikantem sądowym może być mianowany ten, kto: 1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, 2) jest nieskazitelnego charakteru, 3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce, 4) został zakwalifikowany na aplikację przez komisję egzaminacyjną po przeprowadzeniu konkursu, o którym mowa w art. 142 § 3. Z art. 142 § 3 wynika, że mianowanie aplikanta sądowego następuje po przeprowadzeniu konkursu przez prezesa sądu apelacyjnego. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 142 § 4 powołanej ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283), z którego wynika, że prezes sądu okręgowego przekazuje projekt listy kandydatów na aplikantów prezesowi sądu apelacyjnego wraz z wnioskiem o przydzielenie ich do określonego sądu rejonowego, prezes sądu apelacyjnego zaś ustala listę osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji. Z przedstawionych przepisów wynika, że prezesowi sądu apelacyjnego przyznana została przez ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych kompetencja do ustalania listy osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji oraz mianowania tych osób na aplikantów sądowych. Kompetencja ta rodzi po stronie osoby zakwalifikowanej uprawnienie do mianowania jej aplikantem sądowym, natomiast nieumieszczenie jej na liście osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji powoduje skutek w postaci niemianowania na aplikanta sądowego. Oznacza to, że w postępowaniu kwalifikacyjnym rozstrzygana jest indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej. W doktrynie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za sprawę z zakresu administracji publicznej należy rozumieć wszystkie akty, czynności, działania i sprawy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, załatwiane przez organ administracji publicznej. Przepisy ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych nie przewidziały zakończenia postępowania kwalifikacyjnego w formie decyzji administracyjnej, nie wskazały też sposobu odwołania. Nie zmienia to jednak faktu, że umieszczenie na liście aplikantów, a następnie mianowanie aplikantem sądowym dotyczy stwierdzenia uprawnienia, po spełnieniu określonych warunków, wynikającego z przepisów prawa. Zakończenie zatem procesu kwalifikacyjnego jest czynnością, która wprawdzie nie ma charakteru decyzji lub postanowienia, ale jest podejmowane w sprawach indywidualnych, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych. Taka czynność (akt) podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po wyczerpaniu trybu z art. 52 § 3 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do wszczęcia usunięcia prawa. W niniejszej sprawie D. N. na podstawie treści pisma z dnia 23 sierpnia 2005 r. dowiedział się, że nie został wpisany na listę aplikantów sądowych. W dniu 31 sierpnia 2005 r., a więc w terminie wskazanym w art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. o wpisanie na listę aplikantów. Prezes Sądu Apelacyjnego w W. w piśmie z dnia [...] odpowiadając na odwołanie z dnia 31 sierpnia 2005 r. będące wnioskiem o wpisanie na listę aplikantów sądowych w Sądzie Okręgowym w Opolu stwierdził, że nie może być ono uwzględnione oraz że nie podziela argumentów w nim zawartych. Nadto wskazał, że ustalona lista aplikantów nie jest decyzją administracyjną. Uznać zatem należy, że przed wniesieniem skargi do sądu D. N. wyczerpał tryb przewidziany w art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu winien rozpoznać co do istoty skargę D. N. na akt (czynność) niemianowania go aplikantem sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1161/07 (niepublikowane) zajął również stanowisko, że ustalenie listy osób zakwalifikowanych do odbycia aplikacji jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ten pogląd. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut skargi kasacyjnej, iż gdyby przyjąć, że oba rozstrzygnięcia sądów pierwszej instancji w Warszawie i Wrocławiu są prawidłowe, to D. N. pozbawiony zostałby drogi sądowej zaskarżenia czynności Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. Przypomnieć wypada, że prawo do sądu jako podstawowe prawo człowieka, chronione jest przepisem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wykładnia zatem przepisów ustaw winna być dokonywana w taki sposób, aby przestrzegane były normy konstytucyjne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony wobec jednoznacznego brzmienia art. 203 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie pozwalającego przyjąć, że na podstawie tego przepisu stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się od organu zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, również w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej zostało uchylone postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi lub o umorzeniu postępowania. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wyraźnie podkreślono, że przepisy art. 203 i 204 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji uwzględniającym lub oddalającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. wyrok NSA z 25 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 552/05, niepubl.).