I OSK 16/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych wskazały na właściwość sądu powszechnego (sądu ubezpieczeń społecznych)?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdziły niewłaściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na decyzję lub bezczynność w przedmiocie związanym z zaopatrzeniem emerytalnym żołnierzy zawodowych, wskazując na właściwość sądu powszechnego (sądu ubezpieczeń społecznych). Orzeczenia te wiążą inne sądy i organy.Stan faktyczny
Z.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. WSA odrzucił skargę, wskazując na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, w tym NSA, które stwierdziły niewłaściwość sądu administracyjnego i wskazały na właściwość sądu powszechnego. Z.P. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 168/10 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z.P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 17 stycznia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 12 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniesioną przez Z.P. skargę bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 17 stycznia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji.
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy:
Z.P. Pismem z dnia 13 maja 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż jest ona bezzasadna. Podkreślił, iż sprawa bezczynności Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wyżej wskazanego wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. była już przedmiotem orzekania sądowoadministracyjnego, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 sygn. I OSK 1027/09 oddalił skargę Z.P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wyżej wskazanego wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r.
Odrzucając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa była już rozpoznawana przed sądami administracyjnymi, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. I OSK 1431/08 oddalił skargę kasacyjną Z.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 91/08 o odrzuceniu skargi Z.P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. Wówczas Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem postępowania w tamtej sprawie była skarga dotycząca bezczynności Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji wojskowych organów emerytalnych z 1986 r. o ustaleniu prawa skarżącego do wojskowej emerytury i renty inwalidzkiej, wydanych na podstawie ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Podkreślił, że brał pod rozwagę z urzędu, czy w sprawie nie występowały przesłanki nieważności postępowania. Sąd ten również zauważył, że Z.P. wystąpił już wcześniej ze skargą na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w takim samym przedmiocie i Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07 stwierdził, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.) przez wojskowy organ emerytalny, zatem nie jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność w przypadku niewydania przez wojskowy organ emerytalny decyzji na w/w podstawie. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt I OSK 1431/08 podzielił wyrażony w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą akt I OSK 279/07 pogląd oddalając złożoną przez Z.P. skargę kasacyjną. Pogląd ten podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył także, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. I OSK 1431/08 skargi kasacyjnej Z.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 91/08 o odrzuceniu skargi Z.P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. spowodowało, że w sprawie tej właściwość rzeczową uzyskał sąd powszechny – sąd ubezpieczeń społecznych, stosownie do postanowień art. 464 § 1 zd. 4 KPC. Jednocześnie zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 2, art. 9, art. 32 ust 1, art. 45 ust 1, art. 77 ust 2, art. 91 ust. 1, art. 175 ust 1, art. 178 ust. 1, art. 184 w zw. z art. 7, art. 8 ust 1 -2, art. 87 ust 1, art. 83 Konstytucji RP, art. 31 ust 4 ust 5, art. 32 ust. 2 w zw. z art. 59, art. 11 w zw. art. 59, art. 60 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. 2004, Nr 8, poz. 66 ze zm.). Ponadto podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rażąco naruszył przepisy prawa materialnego postępowania procesowego sądowoadministracyjnego: art. 2, art. 3 § 1, § 2 pkt 8, art. 10, art. 58 § 1 pkt 1, § 3, § 4, art. 134 § 1, § 2, art. 135, art. 138, art. 141 § 4, art. 149, art. 170 w zw. z art.1, art. 3 § 1 pkt 1, art. 5, art. 52 § 1, § 2, art.156 § 1, § 2, art. 13 § 2, art. 166 p.p.s.a. i art. 1 § 1, § 2, art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 476 § 2, § 3, § 4 pkt 3, art. 464 § 1 zd 4 k.p.c. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik i rozstrzygnięcie w sprawie.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o usunięcie skutków naruszonego prawa przez uchylenie w całości z mocą ex tunc zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r. i skierowanie sprawy i skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia jago rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. Stwierdzając, że w niniejszej sprawie przesłanki te nie zachodzą Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do kontroli zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
W skardze kasacyjnej zakwestionowano orzeczenie Sądu I instancji oparte na stwierdzeniu niewłaściwości sądu administracyjnego do rozstrzygania skarg na bezczynność wojskowego organu emerytalnego w przypadku niewydania przez ten organ decyzji na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.)
W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny zajmował już stanowisko, w tym także w sprawie ze skargi kasacyjnej wniesionej przez Z.P., tj. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 279/07, w którym Sąd ten stwierdził jednoznacznie, że skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.), nie jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność w przypadku niewydania przez wojskowy organ emerytalny takiej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zaprezentowane w powołanym orzeczeniu stanowisko, bardzo szczegółowo przytoczone przez Sąd I instancji. Wskazana argumentacja została wielokrotnie artykułowana w orzeczeniach sądów administracyjnych (w tym wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1431/089) wydanych w sprawach, w który Z.P. występował w roli strony. Stąd też zbędnym jest ponowne jej cytowanie w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednocześnie za zbędne szczegółowe odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, bowiem w sprawie niniejszej nie miały one zastosowania, ani też Sąd I instancji nie dokonywał ich wykładni, a tylko takie postacie naruszeń prawa materialnego mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Za nieusprawiedliwione należy uznać podstawy skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada bowiem prawu, a jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.; w szczególności zawiera wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz prawidłowo wyjaśnia jej zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę Z.P. za niedopuszczalną, dokonał wadliwej jej oceny, czym naruszył art. 1 § 1 i 2 , art. 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - 4, art. 58 § 1 - 4, art. 134 § 1 i § 2, art. 141 § 2 w zw. z art. 1 i art. 2 p.p.s.a. Z przedstawionych względów nie można podzielić także pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszeń stosownych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jednocześnie zasadnie także zauważył, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. I OSK 1431/08 skargi kasacyjnej Z.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 91/08 o odrzuceniu skargi Z.P. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2008 r. spowodowało, że w sprawie tej właściwość rzeczową uzyskał sąd powszechny – sąd ubezpieczeń społecznych, stosownie do postanowień art. 464 § 1 zd. 4 k.p.c.. Jednocześnie słusznie podniósł, że zgodnie z art. 170 p.p.s..a, był związanym tym orzeczeniem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło