I OSK 2029/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-26
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Iwona Bogucka, Dorota Apostolidis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa, dla celów emerytalno-rentowych, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów emerytalno-rentowych nie mają samodzielnego bytu prawnego i nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Są one jedynie orzeczeniem wstępnym, stanowiącym jedną z przesłanek do wydania decyzji przez inne organy (np. emerytalne lub rentowe), które podlegają kontroli sądów powszechnych. Natomiast orzeczenia dotyczące zdolności do służby podlegają kognicji sądów administracyjnych.Stan faktyczny
M. R. wniósł skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (CKL ABW) dotyczące ustalenia niezdolności do służby, stopnia inwalidztwa i związku chorób ze służbą. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę w zakresie ustalenia niezdolności do służby, a w pozostałym zakresie odrzucił ją, uznając brak właściwości sądu administracyjnego. M. R. wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zarówno ustalenia dotyczące niezdolności do służby, jak i odrzucenie skargi w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1048/14 w sprawie ze skargi M. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia niezdolności do służby oraz ustalenia stopnia inwalidztwa i związku chorób ze służbą 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od M. R. na rzecz Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1048/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2014 r., bez numeru, w przedmiocie ustalenia niezdolności do służby oraz ustalenia stopnia inwalidztwa i związku chorób ze służbą, oddalił skargę w zakresie ustalenia niezdolności do służby i odrzucił skargę w pozostałym zakresie.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809 ze zm.) w zw. z § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1552 ze zm.) oraz w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1991 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (bez numeru) po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia niezdolności do służby (kat. D), częściowej niezdolności do pracy, nieistnienia związku schorzenia ze służbą, zaliczenia do II grupy inwalidztwa, braku związku inwalidztwa ze służbą, braku związku inwalidztwa z chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, braku wskazania do sprawowania opieki innej osoby, ustalenia daty powstania inwalidztwa na 11 marca 2014 r., wyznaczenia terminu badania kontrolnego na marzec 2016 r. po uprzedniej konsultacji neurologicznej i psychiatrycznej.
W uzasadnieniu CKL wskazała, że schorzenie stanowiące podstawę do stwierdzenia niezdolności do służby zostało ustalone u M. R. na podstawie rozpoznania postawionego w trakcie hospitalizacji w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w L. w dniach od 5 do 14 sierpnia 2014 r., gdzie ustalono jednostkę chorobową, przypisując jej jednocześnie odpowiedni kod Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD 10). Nadto wskazano, że schorzenie rozpoznane zostało w 2013 r. podczas leczenia w Poradni Neurologicznej, co potwierdziła treść zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2014 r.). W szpitalu, w następstwie postawionego rozpoznania, włączono skarżącemu leczenie schorzenia, zalecając dalszą kontrolę badań.
M. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia okresowej niezdolności do służby (kat. D), częściowej niezdolności do pracy, nieistnienia związku schorzenia ze służbą, zaliczenia do II grupy Inwalidztwa, braku związku inwalidztwa ze służbą, braku związku inwalidztwa z chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, braku wymogu opieki innej osoby oraz powstania inwalidztwa od 11 marca 2014 r., a także wyznaczającego termin badania kontrolnego na marzec 2016 r. Zaskarżonemu orzeczeniu pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...), poprzez nieprawidłowe ustalenie, że w wypadku skarżącego z racji całkowitej niezdolności do służby powstało inwalidztwo;
2) § 11 ust. 1 pkt 3 w zw. z poz. 72 i objaśnieniami do poz. 72 załącznika nr 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, poprzez błędne przyjęcie, że zainteresowany jest niezdolny do służby z uwagi na schorzenie lub ułomność fizyczną albo psychiczną nie pozwalającą na pełnienie służby przez określony czas, a w szczególności przez błędne przyjęcie, że zainteresowany spełnił kumulatywnie warunki: przejścia obserwacji szpitalnej oraz w ramach leczenia szpitalnego - wszystkich dodatkowych badań mających znaczenie w rozpoznaniu padaczki;
3) § 4 i § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, poprzez błędne ustalenie, że całkowita niezdolność do służby wynikała w badanym przypadku z naruszenia sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy oraz jest długotrwałe, a oceny stanu zdrowia dokonano po zakończeniu leczenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części uznającej zainteresowanego za niezdolnego do służby i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Podniósł, że zaskarżone orzeczenie nie odpowiada wymogom prawa, gdyż ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje dostatecznych podstaw, aby M. R. uznać za osobę okresowo niezdolną do służby (kategoria D) oraz osobę, która w następstwie tej właśnie niezdolności posiada inwalidztwo II grupy.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że z karty informacyjnej wystawionej przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr [...] w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], rozpoznano u skarżącego w trakcie obserwacji szpitalnej padaczkę w obserwacji (G40.8). Według pełnomocnika skarżącego, wyrażenie padaczka w obserwacji wskazuje, że obserwacja, od wyniku której uzależniona jest ostateczna diagnoza wykrywająca padaczkę, dopiero nastąpi w przyszłości (o ile do niej dojdzie). Nadto, przytoczony przepis wymaga, aby definitywne badania rozpoznające padaczkę (a więc niwelujące status w obserwacji) były dokonywane w trakcie leczenia szpitalnego, które aktualnie nie jest prowadzone.
Centralna Komisja Lekarska ABW w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w zakresie dotyczącym ustalenia niezdolności do służby i odrzucenie w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2014 r., w zakresie obejmującym ustalenie niezdolności do służby (kategoria zdrowia D) nie była zasadna, natomiast w pozostałym zakresie podlegała odrzuceniu.
Stwierdzając powyższe, Sąd meriti podkreślił, że orzeczenia komisji lekarskich ABW można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby, w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Sąd I instancji wskazał, że druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1552 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). Sąd meriti podkreślił, że takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne, w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99, OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz. 167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001 r., nr 2, poz.47).
Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL ABW w W. w zakresie dotyczącym zaliczenia do II grupy inwalidztwa, braku związku schorzeń ze służbą, częściowej niezdolności do pracy, braku związku inwalidztwa ze służbą, braku związku inwalidztwa z chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, braku wskazania do sprawowania opieki innej osoby, ustalenia daty powstania inwalidztwa na 11 marca 2014 r., wyznaczenia terminu badania kontrolnego na marzec 2016 r., podlegała w ocenie Sądu Wojewódzkiego odrzuceniu.
Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL ABW w W. w zakresie ustalenia niezdolności M. R. do służby (kategoria zdrowia D), Sąd I instancji stwierdził, iż odpowiada ono prawu, bowiem zostało wydane zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 242).
Sąd Wojewódzki podał, że z akt sprawy wynika, iż przeprowadzone zostało badanie lekarskie, z którego to badania, zgodnie z § 12 powołanego rozporządzenia, sporządzony został protokół. Protokół badania lekarskiego skarżącego spełnia wymogi wynikające z powołanego § 12 rozporządzenia. W oparciu o dokumentację medyczną zgromadzoną w sprawie i własne badanie komisji lekarskiej, dokonano oceny stanu zdrowia skarżącego. Skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i 2 członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi w załączniku nr 7 do powołanego rozporządzenia. Pod orzeczeniem widnieją podpisy członków komisji. Kategoria zdrowia - D, do której zaliczony został M. R. przez Regionalną Komisję Lekarską Nr [...] ABW w W., powodująca jego niezdolność do służby - znajduje oparcie w powołanym rozporządzeniu (§ 11 ust. 1 pkt 3).
Za niezasadne Sąd meriti uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 11 ust. 1 pkt 3 w zw. z poz. 72 i objaśnieniami do poz. 72 załącznika nr 6 rozporządzenia w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy wynikało, że M. R. przeszedł wymaganą, zgodnie z opisem do § 72 załącznika nr 6 do rozporządzenia, obserwację szpitalną, w tym badania dodatkowe mające znaczenie w rozpoznaniu choroby, która stanowiła podstawę zaliczenia do kategorii zdrowia D i ustalenia niezdolności do służby. Tym samym, zdaniem Sądu meriti organ nie naruszył § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2003 r. w zw. z poz. 72 załącznika nr 6 do tego rozporządzenia. Z akt sprawy wynikało, że w trakcie hospitalizacji, która miała miejsce w dniach 5-14 sierpnia 2014 r. stwierdzono u skarżącego schorzenie G40.8 (padaczka - w obserwacji). Sąd Wojewódzki podkreślił, że okoliczność rozpoznania w trakcie hospitalizacji padaczki w obserwacji (G40.8) nie oznacza, że nie rozpoznano padaczki (G40), dodatkowo Sąd meriti wskazał, że z akt sprawy wynikało, iż w trakcie hospitalizacji wykonano badania dodatkowe, o których jest mowa w § 72 załącznika nr 6 do rozporządzenia. W trakcie leczenia szpitalnego włączono leczenie tego schorzenia, co potwierdziła treść karty informacyjnej z pobytu w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w L.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w świetle zgromadzonej dokumentacji brak było podstaw do podważenia ustaleń RKL Nr [...] ABW w W. i CKL ABW w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., we wskazanym przez skarżącego zakresie. Zaskarżone orzeczenie oparte zostało w ocenie Sądu meriti na dokumentacji medycznej, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. R. i zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni:
1) art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2013 r., poz. 667 z późn. zm.), zwanej dalej u.z.e.f., poprzez nieprawidłowe przyjęcie za organami ustalenia, że w wypadku odwołującego się z racji całkowitej niezdolności do służby powstało inwalidztwo;
2) § 11 ust. 1 pkt 3 w zw. z poz. 72 i objaśnieniami do poz. 72 załącznika nr 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.U. z 2014 r., poz. 242), zwanego dalej r.o.z. w zw. z art. 57 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2010 r., Nr 29, poz. 154 z późn. zm.), poprzez błędne przyjęcie za organami ustalenia, że zainteresowany jest niezdolny do służby z uwagi na schorzenie lub ułomność fizyczną albo psychiczną nie pozwalającą na pełnienie służby przez określony czas, a w szczególności przez błędne przyjęcie, że zainteresowany spełnił kumulatywnie warunki: przejścia obserwacji szpitalnej oraz w ramach leczenia szpitalnego - wszystkich dodatkowych badań mających znaczenie w rozpoznaniu padaczki;
3) § 4 i § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 160, poz. 1552 z późn. zm.), zwanego dalej r.s.o., poprzez przyjęcie za organami błędnego ustalenia, że całkowita niezdolność do służby wynikała w badanym przypadku z naruszenia sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy oraz jest długotrwałe, a oceny stanu zdrowia dokonano po zakończeniu leczenia.
II. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
4) art. 141 § 4 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., poprzez niesporządzenie uzasadnienia wyroku odpowiadającego wymogom wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia;
5) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez: a) orzeczenie o odrzuceniu skargi wyrokiem zamiast postanowieniem, a także b) poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy, nieistnienia związku schorzenia ze służbą, zaliczenia do II grupy inwalidztwa, braku związku inwalidztwa ze służbą, braku związku inwalidztwa z chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, braku wymogu opieki innej osoby oraz powstania inwalidztwa od 11 marca 2014 r., a także wyznaczającego termin badania kontrolnego na marzec 2016 r., nie jest objęte kontrolą sądów administracyjnych z racji właściwości sądu powszechnego, podczas gdy żaden przepis prawa nie przewiduje środka kwestionowania tego orzeczenia w postępowaniu cywilnym.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte zostały szczegółowe argumenty na poparcie zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich , ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14)
Zgodnie z unormowaniem przepisu art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Dokonując takiej oceny, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Za utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić przede wszystkim należy, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów, rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową, dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP (por. ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - Dz. U. z 1990 r. Nr 8, poz. 31, ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową - Dz. U. Nr 53, poz. 342 ze zm., ustawa z dnia 29 maja 1974 r o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68 ze zm., ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ze zm. ). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenie organu wojskowego ma tu wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99, OSNAPiUS 2000, nr 5, poz. 167). Pogląd ten został powtórzony w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. (sygn. OSA 1/00, ONSA 2001, nr 2, poz. 47), gdzie przyjęto, iż "od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 30 a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje".
Zatem w ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie odrzucił skargę na podstawie art.58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w zakresie żądania uchylenia wydanego w przedmiotowej sprawie orzeczenie przez CKL ABW, w części dotyczącej zaliczenia do II grupy inwalidztwa, braku związku schorzeń ze służbą, częściowej niezdolności do pracy, braku związku inwalidztwa ze służbą, braku związku inwalidztwa z chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, braku wskazania do sprawowania opieki innej osoby, ustalenia daty powstania inwalidztwa na dzień 11 marca 2014 r., wyznaczenia terminu badania kontrolnego na marzec 2016 r..
Skarga kasacyjna w powyższym zakresie nie miała wobec powyższego uzasadnionych podstaw.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisu procedury administracyjnej tj. art 141§ 4 p.p.s.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, NSA wskazuje, że jest on również całkowicie chybiony. Uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem, błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. Przywołując poglądy wyrażane w większości orzeczeń NSA, podnieść należy, że - jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia jest dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, tym niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki, stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa –( wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476). Skuteczną podstawę skargi kasacyjnej mogłyby zatem stanowić choćby takie wady uzasadnienia naruszające przepis art.141§ 4p.p.s.a. jak brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. (por. wyrok NSA z 7 marca 2006 r. I OSK 990/05 LEX nr 198283) Za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkowanie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Reasumując przyjąć należy, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Innymi słowy, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia z uwagi na lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tego rodzaju wadliwości uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jego sformułowania i wszystkie niezbędne elementy treści – zgodnie z przepisem art.141§4 p.p.s.a. pozwoliły na ocenę w toku kontroli instancyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, a zatem nie naruszył art. 151 p.p.s.a., zarazem uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sposób przekonujący i zawierający wszystkie wymagane wskazanym przepisem elementy. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym względzie także zatem należy ocenić jako nietrafne.
Odnosząc się do zarzutu sprecyzowanego w skardze jako naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego, NSA podkreśla, że zarzut naruszenia prawa materialnego, nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych, a oparcie skargi kasacyjnej wyłącznie na tej podstawie oznacza, że wnoszący ten środek prawny nie kwestionuje przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, co może nastąpić w ramach drugiej z wymienionych w art.174 p.p.s.a. podstaw. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem organu zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że wszystkie z zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w rzeczywistości kwestionują poczynione ustalenia faktyczne. Skarżący kasacyjnie podniósł bowiem w pkt I 1, 2 i 3 skargi kasacyjnej naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego przywołanych w skardze kasacyjnej, twierdząc, że błędna wykładnia wskazanych przepisów polegała na nieprawidłowym przyjęciu lub błędnym ustaleniu okoliczności stanu faktycznego sprawy. Takie stwierdzenia nie wyczerpują dyspozycji przepisu art.174 pkt 1 p.p.s.a. stanowiącego, że naruszenie prawa materialnego nastąpić może przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Do powyższych wniosków prowadzi również analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest przy tym uprawniony do precyzowania czy interpretowania wadliwie sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej, w granicach której rozpoznaje sprawę.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że skarżący kasacyjnie przeszedł obserwację szpitalną oraz szereg dodatkowych badań, na podstawie których postawiono diagnozę, zatem zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że rozpoznanie padaczki w obserwacji (G40.8) nie oznacza, że nie rozpoznano padaczki (G40), a więc schorzenia wywołującego na gruncie wyszczególnionych powyżej przepisów, konsekwencje w postaci ustalenia niezdolności M. R. do służby.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 207 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło