I OSK 2177/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-25

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Zbigniew Ślusarczyk, Dorota Apostolidis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. posiada interes prawny w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które zostało umorzone przez organ odwoławczy z powodu braku tego interesu?
Ratio decidendi
Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. posiada interes prawny w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nawet po zmianie stanu prawnego wynikającej z ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Choć ustawa ta nie zawiera już negatywnej przesłanki zwrotu nieruchomości, to kwestie odszkodowawcze i odtworzeniowe związane ze zwrotem nieruchomości nadal wpływają na sytuację prawną stowarzyszenia, co uzasadnia jego status strony w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego Polskiego Związku Działkowców (PZD) w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ uznał, że PZD nie posiada interesu prawnego w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że PZD ma interes prawny. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne przyznanie PZD statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody M. Zasądzono od Wojewody M. na rzecz Związku kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 225/15 w sprawie ze skargi Związku [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Związku [...] kwotę 197 zł (sto dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 225/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców, działającego przez Okręgowy Zarząd M. w K., na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody M. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], Starosta K. orzekł o zwrocie działki nr [...] o powierzchni 0,3635 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna N. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], na rzecz C. B. (c. A. i W.) w [...] cz., A. C.(s. A. i W.) w [...] cz., C. O. (s. A. i T.) w [...] cz., J. O. (s. C. i E.) w [...] cz., A. O. (s. C. i E.) w [...] cz. (pkt 1) oraz o tym, że zwrot ww. nieruchomości następuje nieodpłatnie (pkt 2). Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła Gmina Miasto K. oraz Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], Wojewoda M. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12, wydanym na skutek rozpoznania skargi A. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uchylenia przez nią poprzedzającej decyzji organu I instancji w zakresie punktu 1 oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu M. od ww. wyroku, zwracając jednocześnie uwagę na zaistniałą pomiędzy wydaniem orzeczenia przez Sąd I instancji, a rozpoznaniem skargi kasacyjnej od tego wyroku zmianę stanu prawnego, polegającą na wejściu w życie z dniem 19 stycznia 2014 r., nowej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014r. poz.40 ze zm.). NSA podał w ww. wyroku, że regulacja zawarta w art. 26 ww. ustawy powoduje, iż w obecnie rozpatrywanej sprawie co prawda "nadal aktualne są wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2009 r., sygn. II SA Kr 1261/09, dotyczące konieczności ustalenia czy sporna działka mieści się w obrębie ogrodu N. [...], jednakże kwestie te wobec zmiany stanu prawnego powinny być rozstrzygane w decyzji organu I instancji". Wojewoda Małopolski rozpatrując ponownie - na skutek ww. orzeczeń sądów administracyjnych - odwołanie Gminy Miasta K. od punktu 1 decyzji Starosty K. z dnia [...] listopada 2011 r., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak [...] utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy w ww. zakresie. Decyzją z tej samej daty, znak: [...], Wojewoda M. rozpatrując ponownie odwołanie Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu M. w K., umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej jako u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż interes prawny określony w art. 28 k.p.a. ma charakter materialno-prawny, co oznacza, iż jest on oparty na regułach administracyjnego prawa materialnego, gdzie istnieje norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, wydanie określonej decyzji. Organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym, tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, źródło interesu prawnego stowarzyszenia działkowego (stowarzyszeniem takim stosownie do treści art. 65 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, stał się mocy prawa, z dniem wejścia w życie ww. ustawy Polski Związek Działkowców), mogłyby stanowić przepisy powołanej ustawy, które przyznają takiemu stowarzyszeniu legitymację procesową w postępowaniu w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jednak tylko z uwagi na ewentualną konieczność dokonania rozliczeń będących następstwem zwrotu nieruchomości, o których mowa w przepisach art. 21 i art. 22 w związku z art. 26 powołanej ustawy, co - stosownie do treści art. 26 ust. 3 - następuje co do zasady w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (art. 26 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych). Wojewoda M. wskazał, że stwierdzenie, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie ogrodu działkowego posiadającego status rodzinnego ogrodu działkowego nie stanowi obecnie - w świetle aktualnych przepisów, przeszkody (niezbędnego warunku) dla wydania decyzji o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, lecz - w zależności od wyniku ustaleń w tym zakresie - mogłoby spowodować jedynie konieczność zaspokojenia roszczeń wynikających z powołanego przepisu, będących skutkiem zwrotu przedmiotowej nieruchomości, tj. do ewentualnego zobowiązania Gminy Miasta K. (jako aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości) do odtworzenia rodzinnego ogrodu działkowego (na podstawie art. 21 w związku z art. 26 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych) oraz do ewentualnej wypłaty odszkodowań przewidzianych w przepisach art. 22 w związku z art. 26 powołanej ustawy. Jednocześnie organ wskazał na ocenę prawną zawartą w w/w wyroku WSA w Krakowie z 30 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12, iż decyzje wydawane w trakcie postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości (toczącego się od 1990 r.) były już wielokrotnie poddawane kontroli sądów administracyjnych. W sprawie zostały wydane wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. II SA/Kr 1555/97 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2006 r., sygn. II SA/Kr 2296/02 i z dnia 20 października 2009 r., sygn. II SA/Kr 1261/09. Ocena prawna dokonana przez sądy była wiążąca zarówno dla organów administracji rozstrzygających sprawę zwrotu nieruchomości, jak i dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. Reasumując organ wskazał, że w jego ocenie Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego, bowiem dotyczy ona wyłącznie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a zatem odwołanie PZD nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone, bowiem zostało złożone przez podmiot nie będący stroną przedmiotowego postępowania, co doprowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. w K. zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a., w związku z art. 127 k.p.a. i wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zarzutów podano, iż w sytuacji prawnej Polskiego Związku Działkowców, w zakresie legitymacji czynnej w postępowaniach o zwrot nieruchomości, niczego nie zmieniło wejście w życie przepisów nowej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych i taka legitymacja nadal mu przysługuje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że skarga była uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprzyznanie skarżącemu statusu strony w postępowaniu odwoławczym, które stało się powodem umorzenia postępowania. Sąd meriti wskazał, że z obowiązujących przepisów, w tym także powoływanych przez organ - art. 26 ust. 3, w zw. z art. 21 i art. 22 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych nie wynika, iż strona skarżąca nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu w zakresie zwrotu nieruchomości, umorzonym z tego powodu przez organ. W ocenie Sądu Wojewódzkiego art. 26 ww. ustawy określa jedynie podmiot obowiązany do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania w dniu orzekania o zwrocie nieruchomości, a także, iż taki podmiot winien zostać określony w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Sąd I instancji wskazał, że z kolei przepisy art 21 i 22 ww. ustawy określają do czego obowiązany jest podmiot likwidujący – do odtworzenia Rodzinnego Ogrodu Działkowego oraz wypłacenia działkowcom odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na działkach, a stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowania, według kosztów odtworzenia. Sąd Wojewódzki wskazał, że ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, w odróżnieniu od regulacji art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1419 ze zm.), która statuowała negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej, nieruchomości (pomimo stwierdzonej zbędności na cel wywłaszczenia, nieruchomość nie mogła zostać zwrócona, zaś osobie uprawnionej przysługiwało w takim przypadku jedynie roszczenie o odszkodowanie) wprowadziła możliwość zwrotu nieruchomości, czyli nie utrzymała zakazu zwrotu. W ocenie Sadu meriti powyższe nie oznacza, iż strona skarżąca nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, które określa czy zostały spełnione przesłanki zwrotu z art. 136 u.g.n.. Sąd I instancji podniósł, że kwestia ewentualnego zwrotu nieruchomości, na której znajdował się ogród działkowy będzie wprost rzutować na sytuację prawną stowarzyszenia, które tym ogrodem zarządzało. Sąd Wojewódzki wskazał na powszechne przyjmowanie w orzecznictwie i doktrynie, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego lub inne prawa rzeczowe do nieruchomości, jak również - w związku z postanowieniami art. 138 u.g.n. - zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia. Sąd meriti podkreślił, że z wyrażonego w niniejszej sprawie poglądu prawnego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 24 czerwca 2014 r, sygn. akt I OSK 2876/12 nie wynika, iż skarżące stowarzyszenie nie jest stroną postępowania o zwrot nieruchomości. NSA wskazał jedynie jaką ochronę przewiduje art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. - w postaci odszkodowania i odtworzenia ogrodu, o ile dotychczasowy położony byłby na terenie podlegającym zwrotowi. NSA wskazał ponadto, że wedle brzmienia art. 26 ust.3 ww. ustawy rozstrzyganie powyższych kwestii następować powinno w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a jednocześnie nadal aktualne pozostały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1261/09, dotyczące konieczności ustalenia czy sporna działka mieści się w obrębie ogrodu N.[...]. Wobec powyższego Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Wojewoda Małopolski. Na podstawie art. 176, w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o: 1/ uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej, według norm przepisanych prawem. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędne przyjęcie, iż organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, wydając decyzję naruszył obowiązujące przepisy prawa poprzez nieprzyznanie Polskiemu Związkowi Działkowców Okręgowy Zarząd M. w K. statusu strony w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Skarżący kasacyjnie nadto podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się w zasadzie powszechnie, że stronami postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, prowadzonej w trybie przepisów art. 136 i następnych u.g.n., są - co do zasady - poprzedni właściciel (lub jego spadkobierca) oraz aktualny (w momencie orzekania) właściciel nieruchomości. Ponadto w ocenie skarżącego kasacyjnie przyjmuje się, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego lub inne prawa rzeczowe do nieruchomości, jak również - w związku z treścią art. 138 u.g.n. - zarządcy nieruchomości, użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia. Natomiast czynnej legitymacji procesowej nie posiadają w tego rodzaju postępowaniach administracyjnych podmioty faktycznie władające nieruchomościami stanowiącymi przedmiot tych postępowań. Skarżący kasacyjnie wskazał, iż w dotychczas prowadzonym postępowaniu, tzn. do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, co nastąpiło 19 stycznia 2014 r., źródło interesu prawnego dla udziału w przedmiotowej sprawie ww. podmiotu, stanowił przepis art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, statuujący negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, pomimo stwierdzonej zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy, nie mogła ona zostać zwrócona, zaś osobie uprawnionej przysługiwało w takim przypadku jedynie roszczenie o odszkodowanie od dotychczasowego właściciela tej nieruchomości. Powołana regulacja, dla uznania Polskiego Związku Działkowców za stronę postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie wymagała zatem, aby podmiot ten posiadał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości objętej takim postępowaniem, lecz wystarczającym było ustalenie, iż dana nieruchomość była "zajęta" przez rodzinny ogród działkowy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wprowadzając do obrotu prawnego ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawodawca nie przewidział w tym akcie prawnym podobnej ochrony rodzinnych ogrodów działkowych (negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na jej jedynie faktyczne zajęcie przez ROD). Skarżący kasacyjnie podał, że obecnie obowiązująca regulacja wprowadzona przepisem art. 26 ust.1- 6 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, przewiduje szczególne uprawnienie w postaci prawa do odtworzenia ogrodu i wypłaty odszkodowania nawet w sytuacji, gdy dany ROD jedynie faktycznie władał daną nieruchomością, w związku z funkcjonowaniem na jej terenie rodzinnego ogrodu działkowego, który stał się ogrodem stałym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów. Pismo zawierające stanowisko w stosunku do skargi kasacyjnej złożył również A. C., który zawarł w nim argumenty na jej poparcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem. Dokonując takiej oceny Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem przepisu art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego kasacyjnie uchybił sąd I instancji, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia NSA ocenę jej zasadności. Innymi słowy, granice skargi wyznaczają wskazane w niej podstawy, a NSA ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, bądź w inny sposób korygować. Przechodząc do zarzutu zawartego w skardze kasacyjnej, należy podnieść, że został on sformułowany jako zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że organ administracji publicznej wydając decyzję naruszył obowiązujące przepisy prawa, poprzez nieprzyznanie skarżącemu kasacyjnie statusu strony w postępowaniu odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że tak sformułowany zarzut nie stanowi prawidłowego określenia podstawy skargi kasacyjnej, ponieważ jest wskazaniem jedynie przepisów regulujących sposób rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Czyli jego zastosowanie stanowi jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu, a zatem naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem złamania innych przepisów, z którymi zarzut ten powinien być powiązany. Tym samym zarzut ten należało uznać za bezzasadny, gdyż skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie prawa, które nie jest podstawą skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Tym niemniej, zważywszy na okoliczność wskazania w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. (przepisu prawa materialnego), Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż zarzut taki nie mieści się we wskazanej przez skarżącego kasacyjnie podstawie skargi. Kolejną kwestią, która wymaga w niniejszej sprawie podniesienia jest okoliczność wydania w niej wcześniejszych wyroków, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12, utrzymującego w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 750/12. Zatem w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art.153 p.p.s.a., stanowiący o związaniu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w zapadłych wyrokach, zarówno w stosunku do sądów jak i organów. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w dniu 24 czerwca 2014 r. wziął pod uwagę zmianę stanu prawnego, która nastąpiła po dacie wydania zaskarżonego wówczas wyroku I instancji i podniósł, że " przepis art.26 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. przewiduje ochronę, o jakiej tu mowa w postaci odszkodowania i odtworzenia ogrodu, o ile dotychczasowy położony byłby na terenie podlegającym zwrotowi". Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że rozstrzyganie tych kwestii następować powinno w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości oraz wskazał, że pozostają aktualne wytyczne zawarte w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1261/09, dotyczące konieczności ustalenia - czy sporna działka mieści się w obrębie ogrodu [...]. W żadnym elemencie rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została zakwestionowana legitymacja Polskiego Związku Działkowców Okręgowego Zarządu M., którego skargę kasacyjną Sąd ten wówczas rozpoznawał. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając aktualnie skargę kasacyjną Wojewody M. w pełni podziela powyższy pogląd, uznając wobec powyższego za prawidłowe uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji. Należy zgodzić się przy tym z konstatacją Sądu meriti, że choć wobec zmiany stanu prawnego odpadła negatywna przesłanka zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jednak nie oznacza to, że Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd M. nie ma interesu prawnego w toczącym się nadal postępowaniu zwrotowym i związanymi z nim ewentualnym skutkami natury odszkodowawczej czy odtworzeniowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 2 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło