I OSK 2274/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (sprawozdawca) Sędziowie NSA Zofia Flasińska Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R.P. o wyłączenie sędziów NSA Aleksandry Łaskarzewskiej i Jolanty Sikorskiej oraz sędziego WSA Agnieszki Miernik w sprawie ze skargi kasacyjnej R.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. r. sygn. akt II SAB/Wa 1029/14 w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek R.P. pismem z dnia 13 listopada 2017 r. złożył wniosek o wyłączenie sędziów NSA Aleksandry Łaskarzewskiej i Jolanty Sikorskiej oraz sędziego WSA Agnieszki Miernik od orzekania w sprawie z jego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. r. sygn. akt II SAB/Wa 1029/14 w sprawie ze skargi R.P. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 15 i 16 listopada 2017 r. sędziowie Aleksandra Łaskarzewska oraz Agnieszka Miernik złożyły pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki do wyłączenia określone w art. 18 oraz w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również na stronę postępowania obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziów. Po pierwsze, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Po drugie, strona nie uzasadniła zastosowanie instytucji wyłączenia sędziów stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez wszystkich sędziów, których wniosek dotyczy. Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska i Agnieszka Miernik, objęte wnioskiem R.P., złożyły wymagane oświadczenia, wskazując, że wobec nich nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 44, postanowienia NSA z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12 i z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II OZ 1000/14 ). W niniejszej sprawie R.P. nie przedstawił jakichkolwiek dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziów objętych jego wnioskiem. Odnosząc się do wniosku o wyłączenie sędziego Jolanty Sikorskiej wyjaśnić należy, że sędzia nie składała oświadczenia, gdyż z uwagi na jej chorobę Prezes Izby Ogólnoadministracyjnej zarządzeniem z dnia 13 listopada 2017 r. dokonał zmiany składu orzekającego, zarządzając, że sędzię Jolantę Sikorską zastąpił sędzia Marek Stojanowski. Z powyższych względów wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.