I OSK 2327/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W., W.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Rz 112/13 w sprawie ze skargi R.D., I.P., K.W., W.D., W.K. i Z.P. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02 postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Rz 112/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę R. D., I. P., K. W., W. D., W. K. i Z. P. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta Rzeszowa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02. Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach sprawy: S. J., Z. P., A. J., R. D., I. P., D. J., W. K., B. T., K. W. i W. D. wnieśli skargę z 26 sierpnia 2013 r. "na zasadzie art. 154 p.p.s.a. na bezczynność i rażące naruszenie prawa na niewykonanie prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w przedmiocie założenia projektu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w całym obrębie geodezyjnym [...] Rzeszów-Biała, zamiast prowadzenia bezprzedmiotowego – fikcyjnego postępowania niemającego odniesienia do wyroków i w nieistniejącym obrębie nr 117 Rzeszów-Zalesie, a mającym obejmować tylko jedną stworzoną fikcyjnie, wbrew prawu działkę [...] w nieistniejącym obrębie 117 Rzeszów-Zalesie I, jednego skarżącego..." Domagali się zobowiązania Prezydenta Rzeszowa do podjęcia czynności i wydania decyzji zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyrokach: "z 17 listopada 2004 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt SA/Rz 1024/02, z 19 listopada 2009 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 411/09, z 24 listopada 2010 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 825/10, z 27 czerwca 2012 r. NSA w Warszawie sygn. akt I OSK 930/11, z 24 kwietnia 2013 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 825/10". Odpowiadając na skargę, Prezydent Rzeszowa przedstawił tok postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] Rzeszów-Biała, wyjaśnił, iż przywrócił obręb 117 Rzeszów-Zalesie, na skutek rozstrzygnięć, sporządził operat tego obrębu i stwierdził, że nie jest w sprawie bezczynny. Skarga S. J., A. J., B. T. i D. J. została odrzucona, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Rz 112/13. Pismem procesowym z 24 marca 2014 r. skarżący wyjaśnili, że sprawa dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta Rzeszowa nie wykonania prawomocnych orzeczeń Sądów wydanych w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, a to: 1) z dnia 17 listopada 2004 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt SA/Rz 1024/02 i potwierdzających tę bezczynność kolejnymi wyrokami, a to: 2) z dnia 19 listopada 2009 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 411/09 3) z dnia 24 listopada 2010 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 825/10 4) z dnia 27 czerwca 2012 r. NSA w Warszawie sygn. akt I OSK 930/11 5) z dnia 24 kwietnia 2013 r. WSA w Rzeszowie sygn. akt SA/Rz 825/10". Obecny na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie Z. P. sprecyzował swoje stanowisko dotyczące skargi, oświadczając, iż dotyczy ona bezczynności w niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 1024/02, a pozostałe wyroki są konsekwencją tego wyroku. Do tego stanowiska przychylił się również, obecny na rozprawie, K. W.. Odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd wyjaśnił, iż art. 154 § 1 p.p.s.a. wymaga uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku, a choć charakteru prawnego tego wezwania przepis ten nie określa, to musi ono mieć charakter bezsporny. Brak wezwania powoduje niedochowanie wymogu dopuszczalności wniesienia skargi, a w konsekwencji jej odrzucenie. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli R. D., I. P., K. W., W. D., W. K. i Z. P., prawidłowo reprezentowani, domagając się jego uchylenia w pkt I i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 154 § 1 p.p.s.a. – w wyniku orzekania w sprawie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 825/10 w sytuacji, gdy przedmiotem skargi było niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02, natomiast wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 411/09 i z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 825/10 są tylko konsekwencją wydania tego pierwszego wyroku; 2) art. 154 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 4 p.p.s.a. – w wyniku braku oceny powołanych w skardze postępowań i pism sporządzanych przez strony w tych postępowaniach do prezydenta Miasta Rzeszowa w zakresie spełnienia obowiązku wezwania organu do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02. Prezydent Miasta Rzeszowa wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Po wniesieniu skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Rz 112/13 sprostował postanowienie z 8 kwietnia 2014 r. uznając, iż zaszła oczywista omyłka w oznaczeniu wyroku, którego niewykonania skarga dotyczyła. Sąd wyjaśnił, iż w postanowieniu z 8 kwietnia 2014 r. wskazano wyrok z 24 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 825/10, podczas gdy chodziło o wyrok z 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02. Zażalenie na postanowienie w sprawie sprostowania zostało oddalone, postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2015 r. sygn. akt I OZ 791/15. Skargi kasacyjne J. P., R. D., W. D. i Z. P. zostały odrzucone, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Rz 112/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Postawiono w niej dwa zarzuty – jeden dotyczący orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przedmiocie, którego skarga nie obejmowała, bowiem dotyczyła ona niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu z 17 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1024/02, a Sąd orzekał o niewykonaniu wyroku z 24 listopada 2010 r. II SA/Rz 825/10; zaś drugi – braku oceny przez Sąd, powołanych w skardze, postępowań i pism sporządzanych w postępowaniach, z których wynikało spełnienie obowiązku wezwania organu do wykonania wyroku z 17 listopada 2004 r. Jeśli idzie o zarzut niewłaściwego oznaczenia wyroku, a tym samym rozpatrzenia skargi na niewykonanie innego wyroku, aniżeli ten, którego ona dotyczyła, to kwestia ta została prawomocnie wyjaśniona. Błędne oznaczenie wyroku było oczywistą omyłką, co zostało sprostowane przez Wojewódzki Sąd, postanowieniem z 13 marca 2015 r., a rozstrzygniecie to Naczelny Sąd uznał za zgodne z prawem (postanowienie z 9 lipca 2015 r. oddalające zażalenie). Nadto z uzasadnienia zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną postanowienia z 8 kwietnia 2012 r. wyraźnie wynika, iż Wojewódzki Sąd rozpoznał skargę na niewykonanie wyroku z 17 listopada 2004 r. – str. 6 uzasadnienia. Natomiast co do drugiego zarzutu – braku oceny przez Wojewódzki Sąd postępowań wszczynanych przez skarżących i pism w nich składanych, z których miałoby wynikać, iż wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 17 listopada 2004 r., to jest on nieusprawiedliwiony. Art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wymaga, aby przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku wezwać pisemnie organ do wykonania wyroku. Uprzednie pisemne wezwanie organu jest koniecznym warunkiem dopuszczalności skargi którego niedochowanie skutkuje jej odrzuceniem. Zasadnie Wojewódzki Sąd podkreślił w zaskarżonym postanowieniu, że art. 154 § 1 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru prawnego tego wezwania. Jednak musi ono być wyraźne, zatem takie, z którego wynikałoby do wykonania jakiego konkretnego wyroku wzywany jest organ, ale także tak sformułowane, aby pozwalało organowi wyciągnąć wniosek, że brak działania pociągnie za sobą wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego. W sprawie należy zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, że obowiązku skierowania do Prezydenta Miasta Rzeszowa tak skonkretyzowanego wezwania przed wnioskiem skargi na niewykonanie wyroku z 17 listopada 2004 r. skarżący nie dopełnili. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.