I OSK 2516/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-19
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skreślić osobę z listy zakwalifikowanej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z powodu niedostarczenia dokumentów weryfikacyjnych, jeśli doręczenie wezwania do ich przedłożenia nastąpiło w trybie zastępczym, a strona kwestionuje prawidłowość tego doręczenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Sąd I instancji błędnie uznał, że organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego, podczas gdy doręczenie zastępcze pisma było prawidłowe zgodnie z art. 44 KPA. Niedostarczenie dokumentów przez wnioskodawcę, nawet jeśli wynikało z niepodjęcia korespondencji, uzasadniało uznaniowe skreślenie z listy, a późniejsze kwestionowanie uchwały bez przedstawienia żądanych dokumentów nie zmieniało tej sytuacji. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.Stan faktyczny
M. Ż. została umieszczona na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Organ wezwał ją do dostarczenia zaświadczenia o dochodach, jednak pismo to nie zostało jej doręczone osobiście z powodu nieobecności właściciela kamienicy. Pismo zostało awizowane, a następnie zwrócone jako niepodjęte. Zarząd Dzielnicy Bemowo skreślił M. Ż. z listy, powołując się na niedostarczenie dokumentów. WSA w Warszawie stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę, uznając, że organ nie zbadał dostatecznie okoliczności niepodjęcia pisma. NSA uchylił wyrok WSA, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne i skreślenie za uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy reprezentowanego przez Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1771/14 w sprawie ze skargi M. Ż. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1771/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M. Ż. stwierdził, że uchwała Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
M. Ż. zamieszkała w Warszawie przy ulicy P. [...], uchwałą Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], została umieszczona na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, o który ubiega się wraz z mężem i dwójką dzieci.
W piśmie z dnia 17 października 2012 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy zwrócił się do skarżącej pod wskazany wyżej adres, o dostarczenie w terminie 14 dni od daty otrzymania powyższego pisma zaświadczenia o dochodach za ostatnie 6 miesięcy, tj. od 1 kwietnia 2012 r. do 30 września 2012 r. poszczególnych członków gospodarstwa domowego skarżącej zgłoszonych do wspólnego zamieszkania. Jednocześnie pouczono skarżącą, że w przypadku niedostarczenia w wyznaczonym terminie powyższych dokumentów niezbędnych do weryfikacji, zarząd Dzielnicy może postanowić o skreśleniu jej z listy.
Powyższe pismo z uwagi na fakt, że mieszkanie było zamknięte nie mogło być dostarczone bezpośrednio skarżącej w dniu 24 października 2012 r. Zostało ono awizowane w dniu 31 października 2012 r. oraz w dniu 8 listopada 2012 r., a następnie zwrócone do organu w dniu 9 listopada 2012 r.
W tej sytuacji Zarząd Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy uchwałą z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w sprawie skreślenia osoby fizycznej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 1 do Uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz. 453 ze zm.), w związku z § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m. st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485) oraz § 26 ust. 3, § 24 ust. 1 w zw. z § 26 ust. 4 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), postanowił o dokonaniu zmiany na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu poprzez skreślenie z niej M. Ż. (§ 1), wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy (§ 2 ust. 1), nadzór nad wykonaniem uchwały powierzono Członkowi Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy sprawującemu zwierzchni nadzór nad Wydziałem Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy (§ 2 ust. 2). Powyższa uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podano, że zgodnie z § 26 ust. 3 uchwały Rady m. st. Warszawy nr LVIII/l751/2009, lista podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełnienia kryterium dochodowego. W przypadku niespełnienia kryteriów dokonuje się skreślenia z listy. Skarżąca nie zgłosiła się z wymaganymi dokumentami do weryfikacji i myśl § 26 ust. 4 uchwały zasadne było skreślenie skarżącej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu z uwagi na fakt, że stosownie do tego przepisu, niedostarczenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, Zarząd Dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy.
O powyższym poinformowano skarżącą w piśmie z dnia 22 stycznia 2014 r. nr [...], które zostało odebrane przez skarżącą w dniu 30 stycznia 2013 r.
W piśmie z dnia 24 marca 2014 r. nazwanym "zażaleniem" M. Ż. stwierdziła, że opóźnienie w dostarczeniu zaświadczenia o zarobkach, nie powinno skutkować skreśleniem z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego i podjęta uchwała jest przykładem tendencyjnego działania prawa. Ponadto wskazała, że właściciel domu nie dostarczał awiza do skrzynki w drzwiach lokalu i tym samym została zaskoczona podjętą uchwałą. Niezależnie od powyższego, nikt z organu nie powiadomił ją telefonicznie lub za pomocą poczty elektronicznej.
Organ w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. zarówno skarżącej, jak i ustanowionej przez nią pełnomocnikowi odpisał, że doręczenie pism za pomocą komunikacji elektronicznej, może nastąpić, stosownie do treści art. 391 § 1 pkt 1 i 2 kpa, gdy strona tego wyraźnie żąda, albo wyrazi zgodę na propozycję organu w tym zakresie.
W dniu 29 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła pismo do Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, w którym nie zgodziła się z decyzją zarządu o skreśleniu z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu do lokalu z zasobu m.st. Warszawy. W uzasadnieniu podniosła m.in., że stosownie do treści § 26 ust. 4 Uchwały Nr LVIII/1751/2009, w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, o której mowa w ust. 3, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy. Zatem oznacza to, że nie jest zobowiązany do takiego rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 7 maja 2014 r. skarżąca została poinformowana, że Zarząd Dzielnicy Bemowo podtrzymał swoje stanowisko, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Po otrzymaniu powyższego pisma skarżąca ponownie zwróciła się do Zastępcy Burmistrza Dzielnicy Bemowo, wyrażając swoje niezadowolenie dotyczące skreślenia z listy, zaś w odpowiedzi z dnia 28 maja 2014 r. organ podał skarżącej podstawę prawną spornej uchwały.
W dniu 28 lipca 2014 r. skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na podjętą w dniu 8 stycznia 2013 r. przez Zarząd Dzielnicy Bemowo Uchwałę Nr 699/2013 w sprawie skreślenia z listy osób do najmu lokalu z zasobu m.st. Warszawy.
Zarząd Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i w dniu 20 sierpnia 2014 r. udzielił odpowiedzi, w której ponownie podtrzymał swoje stanowisko.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Ż. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały z [...] stycznia 2013 r. nr [...]
W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie wskazując, że skarżąca nie zachowała terminów obowiązujących do wniesienia skargi do Sądu ze względu na złożone zażalenie po upływie prawie 14 miesięcy od daty otrzymania pisma z kopią przedmiotowej uchwały oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dopiero w lipcu 2014 r. tj. po upływie prawie 18 miesięcy, a zatem nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1771/14 stwierdził, że uchwała Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego została wydana z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, zaś w myśl ust. 3 tegoż przepisu, w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Zatem aby złożyć skargę na uchwałę podjętą przez organ gminy, należy wyczerpać tryb "zażaleniowy", tj. wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, a skarżąca w dniu 28 lipca 2014 r. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia. Strona nie jest ograniczona żadnym terminem do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia, bowiem ustawa wskazuje jedynie obowiązek wyczerpania trybu, nie podając terminu do jego wniesienia. Natomiast Sąd bada - pod kątem prawidłowości wniesienia skargi - terminy po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ udzielił skarżącej odpowiedzi w piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r., które wymieniona otrzymała w dniu 26 sierpnia 2014 r. Zgodnie z art. 53 § 2 ppsa w przypadku, o którym mowa w art. 52 § 3 i 4 (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, zaś skarżąca wniosła skargę do Sądu w dniu 1 września 2014 r. i tym samym zachowała termin. Wniosek organu o odrzucenie skargi Sąd uznał za niezasadny.
W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdził, że stosownie do treści § 26 ust. 3 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Woj. Mazowieckiego z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), który m.in. stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały, lista podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego. W przypadku niespełnienia kryteriów dokonuje się skreślenia z listy.
W rozpoznawanej sprawie przepis ten - w ocenie Sądu - w żadnym wypadku nie mógł stanowić podstawy skreślenia skarżącej z listy osób zakwalifikowanych do umowy najmu, bowiem poprzez niedostarczenie przez wymienioną zaświadczenia o dochodach za ostatnie 6 miesięcy, nie było żadnej możliwości sprawdzenia kryteriów dochodowych.
Z kolei według § 26 ust. 4 powyższej uchwały, który to przepis również stanowił podstawę materialnoprawną jej podjęcia, w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, o której mowa w ust. 3, zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca w wyznaczonym jej terminie zakreślonym w piśmie organu z dnia 17 października 2012 r., które to pismo Sąd uznał za prawidłowo doręczone, nie dostarczyła dokumentów niezbędnych do weryfikacji. Jednakże, na co wskazała wymieniona w piśmie do organu z dnia 24 marca 2014 r. nazwanym "zażaleniem", wszelka korespondencja kierowana do lokatorów była wrzucana przez doręczyciela do jednej skrzynki na zewnątrz budynku, do której klucz posiadał tylko właściciel kamienicy, a następnie to on lub jego żona doręczała osobiście korespondencję do poszczególnych lokatorów. Jednak w okresie, kiedy próbowano jej doręczyć pismo organu, właściciel przebywał w szpitalu, a jego żona się nim zajmowała i nie dostarczała lokatorom żadnej korespondencji.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności i wyjaśnienia skarżącej są o tyle istotne, że § 26 ust. 4 uchwały pozostawia rozstrzygnięcie uznaniu Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, bowiem posługuje się sformułowaniem "może postanowić", co wskazuje bezspornie na charakter uznaniowy rozstrzygnięcia w kwestii skreślenia z listy, przy czym pozostawienie tego uprawnienia organowi nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Skreślenie w takiej sytuacji z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie może być uzasadnione przez organ tym, że podjęto takie rozstrzygnięcie ponieważ "niedostarczenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji, Zarząd Dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy". Sąd podkreślił, że skoro rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy ("może"), to organ w sposób bardzo szczegółowy, wnikliwy, a przede wszystkim przekonywujący, a nie na zasadzie całkowitej dowolności i arbitralności, musi wskazać i uzasadnić, dlaczego podjął taką decyzję. Tym bardziej, że skarżąca wskazała w "zażaleniu" na okoliczności, w których doszło do nie podjęcia przez nią pisma organu z dnia 17 października 2012 r. i jeśli jest to prawda, to bezspornie - zdaniem Sądu - przemawia to na jej korzyść przy uznaniowym charakterze uchwały. Natomiast organ, co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, nie podjął się również w jakikolwiek sposób wyjaśnienia tej kwestii i w żaden sposób nie ustosunkował się do niej w kierowanych do skarżącej pismach.
Podsumowując Sąd wskazał, że zaskarżona uchwała nie odpowiada wskazanym powyżej przepisom i jest w konsekwencji sprzeczna z prawem. Natomiast organ rozpoznając na nowo sprawę, winien dokładnie zbadać okoliczności niepodjęcia przez skarżącą pisma z dnia 17 października 2012 r., bowiem - jak już wyżej wskazano - przy uchwale o charakterze uznaniowym, jest to niezbędne, a następnie w sposób szczegółowy uzasadnić swoje rozstrzygnięcie.
Zdaniem Sądu, zaszły podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 2 ustawy ppsa. Jednakże przepis szczególny tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu 8 stycznia 2013 r. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj.:
1. § 22 ust. 1 i ust. 5 oraz § 26 ust. 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w związku z art. 3 § 1 ppsa poprzez uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały,
2. art. 134 § 1 i art. 3 § 3 ppsa w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 22 lipca 2002 r. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez sprawowanie niewłaściwej kontroli legalności działań administracji publicznej i w konsekwencji błędne przyjęcie, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, co w rzeczywistości nie miało miejsca.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazała, że Zarząd Dzielnicy przy braku dostarczenia dokumentów zawsze może zdecydować o skreśleniu z listy. Podstawą przyznania prawa do lokalu socjalnego, które stanowi wyjątkowo unikalne dobro, musi być spełnienie kryteriów opisanych w przepisach uchwały, a bez współpracy ze strony wnioskodawcy, brak jest możliwości sprawdzenia tych kryteriów, co generuje podjęcie uchwały o skreśleniu z listy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasta st. Warszawy pełnomocnik skarżącej M. Ż. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, wymienione art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia uchwały Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia M. Ż. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego wynika, że została ona wydana na podstawie § 26 ust. 3, § 24 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwioną podstawę zaskarżenia w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji przepisu § 26 ust. 4 uchwały nr LVIII/1751/2009, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisu § 22 ust. 1 i ust. 5 powyższej uchwały poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ przepis ten nie został przez Sąd I instancji wskazany w treści uzasadnienia.
Przede wszystkim wskazać należy, że tryb rozpatrywania wniosków o najem lokali mieszkalnych określa rozdział 7 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy zatytułowany "Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej".
Co do § 26 ust. 3 i 4 Uchwały Nr LVIII/1751/2009, to stanowi on, że w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji - w zakresie spełnienia kryterium dochodowego - zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy.
Sąd I instancji dokonując wykładni tego przepisu, wskazał, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy skreślenia skarżącej z listy osób zakwalifikowanych do umowy najmu, bowiem poprzez niedostarczenie przez wymienioną zaświadczenia o dochodach za ostatnie 6 miesięcy, nie było żadnej możliwości sprawdzenia kryteriów dochodowych. Niedostarczenie dokumentów przez skarżącą Sąd powiązał z niepodjęciem przez nią pisma Burmistrza Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia 17 października 2012 r. o dostarczenie w terminie 14 dni od daty otrzymania powyższego pisma zaświadczenia o dochodach za ostatnie 6 miesięcy.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że z jednaj strony Sąd I instancji stwierdza, że pismo organu z dnia 17 października 20012 r. zostało prawidłowo doręczone, zaś z drugie strony nakazuje organowi dokładnie zbadać okoliczności niepodjęcia przez skarżącą pisma z dnia 17 października 2012 r. Z tego stwierdzenia można wnosić, że Sąd I instancji stoi na stanowisku, iż bieg terminu do złożenia dokumentów powinien dla skarżącej rozpocząć się do chwili dowiedzenia się przez nią o tym obowiązku, o ile zostanie wykazane, że bez własnej winy nie miała ona możliwości dowiedzenia się o konieczności przedłożenia dokumentów we wskazanym przez organ terminie.
Wskazać należy, że powyższe pismo było awizowane w dniu 24 października 2012 r. oraz 31 października 2012 r., a następnie zwrócone do organu w dniu 9 listopada 2012 r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Przedmiotowe wezwanie zostało M. Ż. doręczone w trybie przepisu art. 44 kpa, który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa:
1. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2. pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Dla potrzeb analizowanej sprawy istotne jest, iż w treści przytoczonego § 4 wskazano termin do skutecznego doręczenia zastępczego stwarzającego domniemanie doręczenia. Wobec takiego uregulowania i stwierdzenia, iż przesyłka z pismem była prawidłowo dwukrotnie awizowana, organ zasadnie uznał, iż pismo zostało stronie doręczone. W następstwie uzasadnione było stwierdzenie organu, iż skarżąca nie dotrzymała czternastodniowego terminu do złożenia stosownych dokumentów. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca żądanych dokumentów niezbędnych do weryfikacji w zakresie spełnienia kryterium dochodowego nie złożyła również na dalszym etapie postępowania.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia M. Ż. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego stwierdzić należy, że odpowiada ona prawu.
Zgodnie z § 26 uchwały z 2009 r. w przypadku niedostarczenia przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do weryfikacji - w zakresie spełnienia kryterium dochodowego - zarząd dzielnicy może postanowić o skreśleniu tej osoby z listy. Zastosowanie wskazanej powyżej regulacji znalazło podstawę w stanie faktycznym sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że M. Ż. nie dostarczyła dokumentów, o które wystąpił organ w piśmie z dnia 17 października 2012 r. przez co nie można było sprawdzić, czy spełnia ona kryterium dochodowe aby pozostawała na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, co w konsekwencji prawidłowo doprowadziło do skreślenia jej z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Badanie przez organ administracji przyczyn niepodjęcia korespondencji zawierającej pismo z wezwaniem do przedłożenia dokumentów pozwalających zweryfikować wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, w realiach niniejszej sprawy, uznać należy za niecelowe. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca rzeczywiście bez własnej winy nie wiedziała o kierowanej do niej korespondencji i termin do złożenia dokumentów powinien liczyć się w istocie od daty dowiedzenia się o obowiązku ich przedłożenia, to nie skutkowałoby to zmianą sytuacji skarżącej. Po dowiedzeniu się przez skarżącą o skreśleniu z listy osób oczekujących nie przedstawiła ona bowiem niezwłocznie organowi administracji żądanych od niej dokumentów. Jak zaś wynika z akt sprawy skarżąca wielokrotnie składała pisma kwestionujące podjętą uchwałę (np. z dnia 24 marca 2014 r., 29 kwietnia 2014 r., 28 lipca 2014 r.) i do żadnego z nich żądane od niej dokumenty nie zostały załączone.
Z tych wszystkich względów uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 188 w zw. z art. 151 oraz 207 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło