I OSK 297/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-20
Skład orzekający: Bożena Popowska, Jan Paweł Tarno, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego, które zostało wydzierżawione na okres 10 lat przez osobę niebędącą emerytem ani rencistą rolniczym, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego, które zostało wydzierżawione na okres 10 lat przez osobę niebędącą emerytem ani rencistą rolniczym, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wynika to z domniemania uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego, które wynika z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a które może być obalone tylko w ściśle określonych przypadkach, m.in. przez emeryta lub rencistę rolniczego, który wydzierżawił gospodarstwo na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dzieci z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wliczyły do dochodu rodziny dochód z gospodarstwa rolnego, które skarżąca wydzierżawiła na 10 lat, uznając, że umowa dzierżawy nie została zawarta zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników, a skarżąca nie jest emerytką ani rencistką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że obaliła domniemanie uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia- Rybak po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Z.-P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 597/13 w sprawie ze skargi I. Z.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 597/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent Miasta R. orzekł o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla N. i N. rodzeństwa P. na okres od 1 stycznia 2013 r. do nadal. Organ I instancji ustalił, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm., zwana dalej u.p.o.u.a.), bowiem dochód rodziny za 2011 r. w przeliczeniu na osobę, przekracza kwotę dopuszczalną tj. 725,00 zł. Łączny dochód rodziny w 2011 r. wyniósł 31.635,47 zł. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wyniósł 2.636,29 zł, zaś miesięczny dochód na osobę wyniósł 878,76 zł i przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego o kwotę 153,76 zł. Prezydent wyjaśnił, że nie uznał złożonej w dniu 8 marca 2013 r. w kserokopii umowy dzierżawy z dnia 31 marca 2011 r., na podstawie której strona wydzierżawiła na okres 10 lat grunty rolne o powierzchni 2,73 ha przeliczeniowych, bowiem umowa ta nie została zawarta stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w celu uzyskania prawa do emerytury bądź renty rolniczej). W konsekwencji dochód z gospodarstwa rolnego objętego ww. umową został wliczony do dochodu rodziny.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, iż do dochodu rodziny za 2011 r. nieprawidłowo wliczono dochód z gospodarstwa rolnego. Podniosła, iż do wniosku o przyznanie spornego świadczenia dołączyła kserokopię umowy dzierżawy ww. gruntu zawartą w dniu 31 marca 2011 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w 2011 r. dochód skarżącej po pomniejszeniu o kwoty składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek (tj. o kwotę 7 738,87 zł) wyniósł 20.927,65 zł. Z dalszych ustaleń Kolegium wynika, że do ww. dochodu wliczona została wyegzekwowana od dłużnika kwota 3.292,16 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,7333 ha przeliczeniowych w kwocie 7.415,66 zł. Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, iż organ I instancji dochód ten błędnie ustalił, na kwotę 7.415,66 zł, bowiem jak wynika z matematycznego rachunku wyniósł on 7.415,44 zł (2,7333 ha x 2.713 zł). W rezultacie łącznie w 2011 r. skarżąca uzyskała dochód w kwocie 31.635,25 zł. Miesięczny dochód wyniósł 2.636,27 zł (31.635,25 zł : 12 miesięcy), zaś miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w 3 osobowej rodzinie wyniósł 878,57 zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego (725,00 zł) o kwotę 153,57 zł.
Odnosząc się do argumentu odwołania w zakresie nieuznania umowy dzierżawy, Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 5 ust. 8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwana dalej u.ś.r.) do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem powierzchni gospodarstwa oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Umowa dzierżawy jaką zawarła skarżąca wbrew jej twierdzeniom nie została zawarta w trybie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skarżąca nie jest bowiem emerytką lub rencistką, zaś umowa dzierżawy, mimo że została zawarta na okres 10 lat w formie pisemnej, nie jest umową skutkującą zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej. W tej sytuacji, ryczałtowo określony dochód z gospodarstwa rolnego będącego własnością skarżącej prawidłowo został wliczony do ogólnego dochodu rodziny skarżącej.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła I. P. wnioskując o uchylenie decyzji. Strona podniosła, iż nie prowadzi działalności rolniczej, nie osiąga z niej dochodów i nie jest rolnikiem. Skarżąca wskazała, że grunty pozostające jej własnością odziedziczyła po rodzicach, zaś w dniu 31 marca 2011 r. wydzierżawiła grunt na okres 10 lat stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dzierżawca uiszcza składki KRUS. Umowę zgłosiła w Urzędzie Gminy w Z. Ponadto jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i odprowadza składki do ZUS. Doliczenie do dochodu osiągniętego w 2011 r. z tytułu umowy o pracę, fikcyjnego dochodu z wydzierżawionego gruntu jest dla niej bardzo krzywdzące. Podkreśliła, że jeżeli dochód z gruntu ma być wliczony do dochodu to jedynie za trzy miesiące tj. styczeń, luty i marzec 2011 r. Uwzględnienie całego dochodu z gospodarstwa za 2011 r. spowodowało przekroczenie dochodu netto tj. 725 zł miesięcznie, co skutkowało odmową przyznania uprawnionym prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że przyczyną odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego było przekroczenie kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. W sprawie bezsporne jest, iż egzekucja alimentów jest bezskuteczna. Podstawę ustalenia dochodu w niniejszym postępowaniu stanowi dochód rodziny strony za rok 2011 r. Nie budzą wątpliwości dochody skarżącej z tytułu zatrudnienia, w szczególności prawidłowość pomniejszenia ich o kwoty należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i należny podatek oraz okoliczność wliczenia do dochodu wypłaconych skarżącej w 2011 r. alimentów. Sporną w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia jako składnika dochodu w rodzinie skarżącej, dochodu w kwocie 7.415,44 zł odpowiadającego powierzchni 2,7333 ha przeliczeniowego gospodarstwa, które strona wydzierżawiła na podstawie umowy zawartej na okres 10 lat.
W ocenie Sądu, podjęte przez organy obu instancji rozstrzygnięcia są prawidłowe. Jak wynika z treści art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., zwana dalej u.u.s.r.), samo zawarcie umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego na okres 10 lat nie daje podstaw do uznania, na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, że doszło do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli umowa nie została zawarta przez emeryta lub rencistę z zachowaniem trybu z art. 28 ust. 4 u.u.s.r. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że istnieje domniemanie uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. Domniemanie to wynika z regulacji art. 5 ust. 8 i 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca nie posiada statusu emeryta lub rencisty. Sąd podkreślił także, iż sporna umowa została wprawdzie zgłoszona do organu rentowego KRUS, nie została jednak zgłoszona do prowadzonej przez organ gminy ewidencji budynków i gruntów. Za nieuprawnione Sąd uznał podnoszone zarówno w odwołaniu jak i skardze twierdzenia skarżącej, że sporna umowa dzierżawy zgłoszona została w Urzędzie gminy, jak bowiem wynika ze znajdującej się w aktach kserokopii ww. umowy i dokonanych na niej adnotacji, organ wykonawczy gminy potwierdził jedynie własnoręczność podpisów stron tej umowy, tj. skarżącej i dzierżawcy.
W świetle powyższego, Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów, że nie doszło do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i z gospodarstwa rolnego jest uzyskiwany dochód, a w konsekwencji, wobec przekroczenia kryterium dochodowego, że strona nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanego na dzieci świadczenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła I. P. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a. art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.ś.r. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ich zastosowanie w niniejszej sprawie zdecydowałoby o konieczności wyjaśnienia, czy skarżąca faktycznie uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego,
b. art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dochód z gospodarstwa rolnego dolicza się do dochodu członków rodziny nawet w sytuacji, gdy faktycznie dochodu z gospodarstwa rolnego się nie osiąga;
2. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dokładnej kontroli orzeczeń organów administracji publicznej, a w konsekwencji oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organów administracji publicznej, pomimo iż nie wyjaśniono, czy skarżąca otrzymuje faktycznie dochód z gospodarstwa rolnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony podniósł, iż co prawda w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że istnieje domniemanie uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia, jednakże skarżąca obaliła to domniemanie przedstawiając umowę dzierżawy zawartą na okres 10 lat, która została potwierdzona w KRUS-ie i zgłoszona w Urzędzie Gminy. Umowa ta została zawarta przez skarżącą, z uwagi na to, że pracuje ona zarobkowo i nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa rolnego oddalonego od jej miejsca zamieszkania o 40 km; nie osiągała z niego dochodu, a była zobowiązana do uiszczania podatków. Umowa ta, w takim rozumieniu jak to jest zapisane w art. 28 ust. 4 pkt 1 u.u.s.r., nigdy nie będzie mogła być zawarta w celach uzyskania świadczenia z KRUS gdyż skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i z tego tytułu osiąga dochód, a więc jakiekolwiek świadczenia nie będą pochodziły z tej instytucji, a z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W sytuacji skarżącej nie jest możliwe spełnienie wymogów określonych w art. 9 ust. 8 u.p.o.u.a., gdyż nie istnieje prawna możliwość uzyskania emerytury czy renty w zamian za dzierżawę przez rolnika, który nie osiągnął wieku emerytalnego. Odwołując się do orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że wskazane wyżej domniemanie dotyczy jedynie wysokości dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego i to pod warunkiem, że stanowi ono (gospodarstwo) źródło utrzymania. W jej ocenie, za takim rozumieniem art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. przemawia także treść art. 3 pkt 1 c u.ś.r., w którym jest mowa o dochodzie uzyskanym z gospodarstwa rolnego. Dochód uzyskany to taki, który się faktycznie uzyskało, a nie taki którym można uzyskać tylko hipotetycznie. Ważny jest tutaj także układ przepisów. Zdaniem strony, nie bez powodu art. 2 pkt 4 znajduje się przed art. 9 ust. 7. Taka kolejność tych przepisów nakazuje zatem najpierw zbadać, czy dochód ten faktycznie się osiąga, a dopiero potem, po ustaleniu, iż tak jest, wyliczenie tego dochodu według kryteriów wskazanych w art. 9 ust. 7 ustawy. Co prawda w kolejnym ustępie wymienione są enumeratywnie sytuacje, kiedy można zwolnić się z zaliczenia dochodów z gospodarstwa rolnego, jednakże taka interpretacja przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyłącza z kręgu osób uprawnionych do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoby będące właścicielami gruntów rolnych. Tylko sprzedaż posiadanego gospodarstwa rolnego warunkowałaby, w stanie faktycznym sprawy, skuteczne ubieganie się o to świadczenie. W ocenie skarżącej kasacyjnie, takie rozwiązanie jest zaś sprzeczne z Konstytucją, która gwarantuje prawo do własności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sformułowane przez stronę skarżącą zarzuty wiążą się z zagadnieniem uwzględnienia szacunkowego dochodu z gospodarstwa rolnego przy ustalaniu dochodu rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odnosząc się do spornej kwestii należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 7 września 2007 r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uprawnionej. Chodzi tu przy tym o dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych (art.2 pkt. 4 i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r.). W myśl art. 3 pkt 1 lit c u.ś.r. za dochód rodziny przyjmuje się m.in. dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 oraz z 2014 r. poz. 40). Z brzmienia powyższego przepisu należy wyprowadzić wniosek, że ustawodawca w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się w tym gospodarstwie pracuje, czy też zostało ono oddane w posiadanie zależne innej osobie. W rozumieniu ustawy "utrzymuje się" z gospodarstwa rolnego zatem także ten, kto włada nim na podstawie tytułu prawnego pozwalającego na oddanie tego gospodarstwa w posiadanie zależne, tj. w dzierżawę lub w użytkowanie. Przepis art. 9 ust. 7 nie mówi o dochodzie faktycznie osiąganym z działalności rolniczej lecz zawiera założenie, że kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka interpretacja omawianego przepisu znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmowanym na tle analogicznego przepisu art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, m.in. w wyroku NSA z dnia 4 lutego 2015 r. oraz w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 r. I OSK 321/07, w którym wskazano, że w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca przyjął domniemanie, iż właściciel gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód niezależnie od tego czy na nim pracuje lub czy je wydzierżawia.
Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 9 ust. 8 pkt 1 ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem m.in. oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego.
Ustalenie dochodu w oparciu o powyższe przepisy następuje zatem w sytuacji, gdy strona pozostaje właścicielem gospodarstwa rolnego, będąc tym samym rolnikiem przynajmniej potencjalnie mogącym prowadzić działalność rolniczą lub uzyskiwać dochody w wyniku np. wydzierżawienia gruntów rolnych lub dopóki nie zaprzestanie działalności rolniczej (w rozumieniu art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt 1 tej ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty; b) jego zstępnym lub pasierbem; c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym; d) małżonkiem zstępnego lub pasierba albo osoby pozostającej z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym.
Umowa dzierżawy jest zatem zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami wymienionymi w tych przepisach, w świetle których wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Stanowisko to znajduje oparcie w wykształconym orzecznictwie sądów administracyjnych m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 603/06 (Lex nr 320063), jak również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 601/06 (Lex nr 288993), w którym Sąd stwierdził, iż nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych, wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lun rencista rolniczy.
Jedynie przedłożenie przez wnioskodawcę umowy dzierżawy spełniającej warunki z art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników uprawnia do korzystania przez wydzierżawiającego z domniemania, że nie prowadzi on już działalności rolniczej na wydzierżawionych gruntach (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 321/07). Stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (a więc bez żadnych odstępstw), nie znajduje uzasadnienia prawnego przekonanie, że - dla potrzeb ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy (por. powołany już wyżej wyrok NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 603/06, Lex nr 320063).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca na skutek zawarcia umowy dzierżawy nie stała się emerytem ani rencistą rolniczym, któremu przysługuje pełne prawo do emerytury lub renty, a umowa dzierżawy gruntów rolnych, na którą się powołuje, nie została zawarta w trybie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Oznacza to, że dochód z tego gospodarstwa rolnego został prawidłowo zaliczony do dochodu rodziny skarżącej kasacyjnie..
W świetle powyższego, za nieuzasadnione uznać należało postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.ś.r. oraz art. 9 ust. 7 u.p.o.u.a. W konsekwencji, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło