I OSK 45/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-07-07

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Barbara Adamiak, Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zarejestrowała się jako bezrobotna przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a która nie spełniała warunków do świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., może nabyć prawo do tego świadczenia na podstawie przepisów nowelizujących, jeśli spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych w dniu rejestracji?
Ratio decidendi
Osoba, która zarejestrowała się jako bezrobotna przed wejściem w życie przepisów nowelizujących ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a która nie spełniała warunków do świadczenia przedemerytalnego według przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., nie nabywa prawa do tego świadczenia na podstawie przepisów nowelizujących, nawet jeśli spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych w dniu rejestracji. Prawo do świadczenia przedemerytalnego nabywa się na zasadach obowiązujących w dniu spełnienia warunków do jego nabycia.
Stan faktyczny
Skarżąca B. B. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca nie spełniała warunków określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zarówno w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r., jak i w nowym brzmieniu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Dolnośląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącej. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący NSA: Małgorzata Stahl Sędziowie NSA: Barbara Adamiak (spr.) Andrzej Jurkiewicz Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 września 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2627/03 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adw. J. W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) + 22% VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz adw. W. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł. + 22 %VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, powołując się na przepis art. 37k ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65), odmówił przyznania B. B. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 18 lipca 2003 r. W uzasadnieniu podał, że w wyniku ponownej oceny zgromadzonego materiału ustalono, iż skarżąca w dniu 17 października 2000 r., tj. w dniu rejestracji, spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie spełniała natomiast warunków art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) stanowiącym, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej w przypadku kobiet 55 lat życia oraz posiada wymagany okres uprawniający do emerytury. Powyższych warunków skarżąca nie spełniła. W roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy B. B. nie ukończyła 55 lat życia, a także stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lecz został rozwiązany z upływem okresu na jaki była zawarta umowa. Skarżąca również nie spełniła pozostałych przesłanek z art. 37k powołanej wyżej ustawy. Organ I instancji wskazał, że skarżąca we wniosku z dnia 17 lipca 2003 r. domagała się przyznania świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obwiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. Wyjaśnił, że ustawa z dnia 17 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o (...) zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., więc ma zastosowanie do osób rejestrujących się w tym oraz po tym dniu. Zgodnie bowiem z art. 37l ww. ustawy prawa do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji. Skarżąca, jak podał organ, zarejestrowała się w dniu 17 października 2000 r., czyli przed wejściem cytowanej ustawy w życie. Z treści art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie m.in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawa na dotychczasowych zasadach (...). Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Organ I instancji dodał, że skarżąca nie spełniła warunków przewidzianych w art. 37k ust. 1 pkt 2 w nowym brzmieniu, stanowiącym, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat życia oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat. Organ wskazał, że skarżąca do dnia rozwiązania stosunku pracy posiadała 30 letni okres uprawniający do emerytury, nie ukończyła jednak 50 lat życia, a umowa o pracę została rozwiązana z upływem okresu na jaki została zawarta, a nie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jak wymagają tego przepisy. Od powyższego decyzji B. B. wniosła odwołanie wskazując, że w dniu rejestracji, tj. 17 października 2000 r., uzyskała status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych, oraz że ma przepracowane 30 lat. Uważa, że skoro w jej przypadku ma zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, to art. 37k ust. 1 pkt 2 w części znowelizowanej jej nie dotyczy, a praw nabytych nie może utracić. Wojewoda Dolnośląski decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 37k, art. 37l, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 11 ust. 2 i art. 3 przepisów przejściowych do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wywodził, że zgodnie regulacją przepisów przejściowych, tj. art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. 2001 r. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 3 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 grudnia 2001 r. Organ odwoławczy wskazał, że ani w dniu rejestracji, ani do dnia 12 stycznia 2002 r. skarżąca nie spełniała warunków określonych w art. 37k ust. 1-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uprawniających do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nie mogła zatem tego prawa zachować. Organ podkreślił, że przepisu art. 37k powołanej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy administracji publicznej nie mają możliwości uznaniowego orzekania w sprawie. B. B. wniosła skargę do sądu administracyjnego, wywodząc, że od 1 stycznia 2002 r. świadczenia przedemerytalne mogą otrzymać osoby spełniające określone w ustawie warunki, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym były zatrudnione nie krócej niż 6 miesięcy, ukończyły co najmniej 50 lat kobieta oraz osiągnęły okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat. Skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji pominięto warunki uprawniające do świadczenia przedemerytalnego, w których jest mowa o 50 lat życia i 30 latach pracy. Na tych podstawach wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda Dolnośląski w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 15 września 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 2627/03, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że B. B. urodziła się w dniu 31 lipca 1953 r. Zarejestrowała się w PUP w [...] 17 października 2000 r., uzyskując status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 25 października 2000 r. na okres nieprzekraczalny 12 miesięcy. Decyzją z 30 października 2001 r. orzeczono o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. W dniu 17 lipca 2003 r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, w którym podała, że 31 lipca 2003 r. ukończy 50 lat i ma przepracowane łącznie z latami nieskładkowymi wymagane 30 lat. Do wniosku dołączyła świadectwa pracy i zaświadczenia. Sąd wywodził, że podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy są przepisy ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514). Zgodnie z art. 37k tej ustawy: "Świadczenia przedemerytalne przysługują, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzny, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4". Powyższych warunków skarżąca nie spełnia. W roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy B. B. nie ukończyła 55 lat życia, ponadto stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lecz został rozwiązany z upływem okresu na jaki została zawarta umowa. Skarżąca nie spełniła pozostałych przesłanek z art. 37k powołanej ustawy. Sąd podkreślił, że należy uwzględnić, że skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w dniu 17 października 2000 r. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65): "Prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia (ust. 1). Bezrobotni, o których mowa w ust. 1, nabywają prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po dniu złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2)". Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy w Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793): "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że: 1) podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, 2) do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych". Przepis art. 37k ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. stanowił: "Świadczenia przedemerytalne przysługują, z zastrzeżeniem ust. 9 osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 ze zm.)". Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. sygn. OPS 14/01 ONSA 2002/4/133: "Osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37j ust. 1 lub w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.), przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie ar. 37l ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego". Trafnie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca ani w dniu rejestracji jako osobna bezrobotna, ani do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła żadnej z wyżej powołanych przesłanek z art. 37k w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Ponadto jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej świadectwa pracy z dnia 17 października 2000 r. ostatni przed rejestracją w PUP stosunek pracy został ze skarżącą rozwiązany z upływem czasu, na który był zawarty, a nie jak twierdzi skarżąca, z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Świadectwo pracy znajdujące się w aktach administracyjnych było podstawą wydania dotychczasowych w sprawie decyzji. W postępowaniu przed sądem skarżąca do pisma procesowego z dnia 27 kwietnia 2004 r. dołączyła inne, odmienne w stosunku do dotychczasowego, świadectwo pracy, z którego zapisu w rubryce 3 wnika, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za porozumieniem stron, art. 11 i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Dz. U. z 1990 r. Nr 11. Nie to jednak świadectwo pracy było w postępowaniu administracyjnym dowodem, na podstawie którego ustalono sposób rozwiązania ze skarżącą ostatniego stosunku pracy. Skarżąca okoliczność tę zupełnie pomija. Odmienne w treści świadectwo pracy przełożyła dopiero w postępowaniu przed sądem do pisma procesowego z dnia 27 kwietnia 2004 r. lecz w żaden sposób nie wyeliminowała dotychczasowego świadectwa pracy. Ustosunkowując się do zarzutu wywiedzionego w skardze Sąd wskazał, że gdyby nawet przyjąć, jak tego chce skarżąca, że jej sytuację prawną należy rozpatrywać w świetle tak brzmiącego przepisu art. 37k ustawy to wskazać należy, że i tak skarżąca ww. przesłanek nie spełnia albowiem, mimo że ostatni przed rejestracją stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a ponadto do dnia rozwiązania stosunku pracy, tj. do dnia 17 października 2000 r. skarżąca nie ukończyła co najmniej 50 lat, mimo że osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat. B. B. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: – naruszenie prawa materialnego, a to art. 97 Kodeksu pracy, poprzez wskazanie, że dowodem w postępowaniu administracyjnym, na podstawie którego ustalono sposób rozwiązania ze skarżącą ostatniego stosunku pracy nie było świadectwo pracy złożone przez nią w załączeniu do pisma procesowego z dnia 27 kwietnia 2004 r., bowiem w żaden sposób nie wyeliminowała ona dotychczasowego świadectwa pracy, podczas gdy świadectwo pracy złożone przez skarżącą wcześniej nie mogło być w ogóle uznane za świadectwo pracy w rozumieniu art. 97 Kodeksu pracy w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania, bowiem nie było ono podpisane przez pracodawcę; – naruszenie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego z przedłożonego przez skarżącą w załączeniu do pisma z dnia 27 kwietnia 2004 r. świadectwa pracy i zarzucenie skarżącej nie wyeliminowania dotychczasowego świadectwa pracy, podczas gdy przepisy Kodeksu pracy, a w szczególności jego art. 97 przewiduje jedynie tryb prostowania świadectwa pracy, a ponadto w sytuacji, gdy skarżąca, wbrew swojej świadomości co do poprawności złożonego wcześniej świadectwa pracy, w załączeniu do pisma z dnia 27 kwietnia 2004 r. załączyła prawidłowe i podpisane świadectwo pracy, dowód ten winien być przez Sąd przeprowadzony jako dowód uzupełniający. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej. Według art. 171 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, że przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie jest warunkiem materialnym skargi kasacyjnej i braki w tym zakresie powodują jej niedopuszczalność. Przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie oznacza, że nie tylko należy podać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania ale, zgodnie z art. 174 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy je wywieść i uzasadnić co do rodzaju naruszenia przepisów prawa będących ustawowymi podstawami skargi kasacyjnej. W sprawie pierwszą podstawą skargi kasacyjnej był zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 97 Kodeksu pracy. Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku były przepisy ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Tylko zatem zarzut naruszenia odpowiednich przepisów tej ustawy regulujących prawo do świadczenia przedemerytalnego mógł być podstawą zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przepisy powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określają hipotetyczny stan faktyczny, którego wystąpienie w sprawie rodzi prawa do świadczenia przedemerytalnego. Art. 97 Kodeksu pracy nie stanowi podstawy materialnoprawnej do przyznania świadczenia przedemerytalnego, a jedynie jego znaczenie można rozważać z uwagi na wagę świadectwa pracy jako dowodu będącego podstawą do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W skardze zatem nie określono związku art. 97 Kodeksu pracy z podstawą materialnoprawną decyzji administracyjnej kontrolowanej przez Sąd, a zatem stosowanych w zaskarżonym wyroku przepisów prawa materialnego. Drugą podstawą skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego. Według art. 106 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". W zaskarżonym wyroku Sąd wyczerpująco, w świetle przepisów prawa materialnego, ocenił stan faktyczny sprawy. Wszechstronnie ocenił przesłanki materialnoprawne nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, wywodząc, że wszystkie przesłanki określone w danej podstawie materialnoprawnej dla przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wystąpić muszą łącznie. W świetle tak dokonanej oceny materiału dowodowego nie można uznać za zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 106 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obowiązującą regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że Sąd rozpoznaje i rozstrzyga sprawy na podstawie akt sprawy przedstawionych przez organ administracji publicznej. Przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów jest zatem wyjątkiem dopuszczalnym w przypadku gdy ustalenia stanu faktycznego w zakresie przesądzającym o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną budzą wątpliwości. W sprawie takich wątpliwości Sąd zasadnie nie stwierdził. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej z tytuły nieopłaconej pomocy prawnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło