I OSK 65/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-25

Skład orzekający: Joanna Runge - Lissowska, Anna Lech, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy uchylająca wcześniejszą uchwałę o sprzedaży nieruchomości w drodze bezprzetargowej, która zdaniem skarżącego stanowiła ofertę w rozumieniu Kodeksu cywilnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała rady gminy dotycząca sprzedaży mienia komunalnego, nawet jeśli skarżący traktuje ją jako ofertę w rozumieniu Kodeksu cywilnego, pozostaje aktem z zakresu administracji publicznej. Sąd podkreślił, że jeśli skarżący upatruje charakteru cywilnoprawnego w uchwale, powinien był wnieść skargę do sądu cywilnego, a nie administracyjnego. W konsekwencji, zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego przez sąd pierwszej instancji były niezasadne, a uchwała rady miejskiej mieściła się w ramach uprawnień właścicielskich gminy.
Stan faktyczny
Skarżący T.W. kwestionował uchwałę Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 29 lutego 2008 r., która uchyliła wcześniejszą uchwałę z dnia 28 lutego 2006 r. o sprzedaży działki w drodze bezprzetargowej. Skarżący twierdził, że pierwsza uchwała stanowiła ofertę w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a jej uchylenie było odstąpieniem od umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając sprawę za należącą do zakresu administracji publicznej. T.W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia WSA del. do NSA Monika Nowicka, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2008r. sygn. akt II SA/Sz 496/08 w sprawie ze skargi T. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 29 lutego 2008r. nr XXII/124/2008 w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie sprzedaży działki w drodze bezprzetargowej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt II SA/Sz 496/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 29 lutego 2008 r. Nr XXII/124/2008. Uchwałą tą została uchylona uchwała tej Rady z dnia 28 lutego 2006 r. Nr XLVIII/325/2006, przeznaczająca do sprzedaży w drodze bezprzetargowej działkę niezabudowaną nr [...], położoną w Sławnie, z przeznaczeniem na poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych o nr [...] i [...] na rzecz współwłaścicieli tych nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił: W skardze, poprzedzonej wezwaniem Rady do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zarzucił uchwale z dnia 29 lutego 2008 r. naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami podnosząc, iż [...] sierpnia 2007 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta o umożliwienie zakupu działki nr [...], na co Burmistrz powiadomił go o projekcie uchylenia uchwały z dnia 28 lutego 2006 r. wobec nieskorzystania przez skarżącego z prawa pierwokupu tej działki, ale 26 listopada został on powiadomiony o niepodjęciu uchwały uchylającej i działka ta miała być mu sprzedana po dokonaniu wyceny przez biegłego. [...] lutego 2008 r. skarżący został ponownie powiadomiony o projekcie uchylenia uchwały z 2006 r., co Rada uczyniła 29 lutego 2008 r. Narusza to art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy o samorządzie gminnym, który nie może stanowić podstawy do uchylenia uchwały o sprzedaży bezprzetargowej, co czyni uchwałę uchylającą nieważną. Interes prawny skarżącego w zaskarżeniu do Sądu uchwały z dnia 29 lutego 2008 r. wynika z art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż został on pozbawiony uprawnienia nabycia działki nr 1285/5. Rada Miejska w Sławnie wniosła o oddalenie skargi podkreślając, że nie zachodzi przesłanka poprawy warunków zagospodarowania działek sąsiednich, a jedynie zwiększenie ich powierzchni, co potwierdza opinia urbanistyczna, uzyskana przez Radę, nadto, że jest ona uprawniona do decydowania czy mienie gminne może być wyłączone z zasobu nieruchomości czy też nie. Przechodząc do rozważań, Wojewódzki Sąd zajął się przede wszystkim oceną dopuszczalności skargi w dwóch aspektach - czy sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd a12dministracyjny i czy spełnia wymogi formalne i stwierdził jej dopuszczalność, jako wniesionej w terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także jako wniesionej w sprawie, w szeroko rozumianym określeniu sprawy z zakresu administracji publicznej, użytym w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który mówi o sprawach niemających charakteru cywilnoprawnego. Sąd stwierdził też, iż T. W. ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały, bowiem rzutuje ona na jego uprawnienia do ubiegania się o nabycie działki [...] w trybie bezprzetargowym. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd podkreślił, że zaskarżona uchwała nie narusza art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy o samorządzie gminnym, bowiem wynika z niego, że w sprawach tam wymienionych Rada gminy może podejmować uchwały o ile ustawy szczególne nie odebrały jej tych kompetencji. Zmiana stanowiska co do sprzedaży bezprzetargowej odbyła się w ramach uprawnień ustawowych Rady Miejskiej, a nie jako cofnięcie oświadczenia woli, gdyż uprawnienie właścicielskie gminy o prawie decydowania o sprzedaży, bądź wyłączenia z tej sprzedaży może być w każdym czasie zmienione o ile nie zostały w tym zakresie zawarte umowy cywilnoprawne. Reprezentowany przez radcę prawnego, T. W. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie lub rozpoznanie skargi i zarzucając: Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności: art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że zmiana stanowiska przez Radę Miejską w Sławnie, polegająca na uchyleniu swojej pierwszej uchwały wynika z uprawnień właścicielskich Gminy, bowiem w sprawie nie zawarto jakichkolwiek umów cywilnoprawnych, które wiązałyby Gminę; art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie, że uchylona uchwała Rady Miejskiej w Sławnie z dnia 28 lutego 2006 r. miała charakter zewnętrzny, skierowany nie do organu wykonawczego lecz do konkretnego adresata, tj. współwłaścicieli nieruchomości oznaczonych geodezyjnie jako działki [...] i [...] (przedmiot umowy), a nadto określała treść umowy (przeznaczenie działki na poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych) przez co stanowiła ofertę w rozumieniu tego przepisu, wiążącą oferenta; art. 67 Kodeksu cywilnego poprzez jego nieuwzględnienie w zakresie skutków opóźnienia przyjęcia oferty. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy o samorządzie gminnym uprawnienia właścicielskie gminy, podlegają ograniczeniom, gdyż liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, iż uchwały organów gminy w przedmiocie zbycia mienia gminy mogą być traktowane na równi z ofertą (art. 66 K.c.), Jeśli w ich treści zostały zawarte wszystkie istotne postanowienia umowy, a taka uchwała z dnia 28 lutego 2006 r. miała charakter oferty w rozumieniu art. 66 K.c. Stwierdzono, iż choć uchwała z dnia 28 lutego 2006 r. nie zawierała terminu, w którym należy przyjąć ofertę, to Burmistrz w piśmie z [...] kwietnia 2006 r. wykonując tę uchwałę określił termin do zajęcia stanowiska i warunki płatności, a także pozostała korespondencja tego organu świadczyć może o dojściu do zerwania umowy (art. 67 K.c.), zatem uchylenie uchwały zaskarżoną uchwałą świadczy o wycofaniu się z umowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że jeżeli w sprawie nie zachodzą przypadki nieważności, o których mowa w § 2 art. 183, Naczelny Sąd rozpoznaje ją tylko w takich granicach, jakie zostały zakreślone zarzutami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania, zatem należało rozpatrzyć skargę kasacyjną w ramach przytoczonych w niej podstaw. Zarówno z podstaw skargi kasacyjnej, jak i ich uzasadnienia wynika, że naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym skarżący w istocie upatruje w tym, że uchwała z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie sprzedaży bezprzetargowej, stanowiły ofertę w rozumieniu art. 66 § 1 K.c. i jej uchylenie było odstąpieniem od umowy, a dalej, że inna kwalifikacja przez Wojewódzki Sąd zaskarżonej uchwały narusza art. 66 § 1 i art. 67 K.c. W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub, po uchyleniu, o rozpoznanie skargi. Z tak skonstruowanych podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia trudno jest odnaleźć logikę w stanowisku skarżącego. Jeżeli bowiem idzie mu o to, że zaskarżona uchwała dotyczyła w istocie oferty sprzedaży nieruchomości, to sprawa ma charakter cywilny, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był skargę odrzucić, jako wniesioną w sprawie znajdującej się poza kognicją sądownictwa administracyjnego. Natomiast jeśli sprawa - jego zdaniem - była z zakresu administracji publicznej, to zarzuty naruszenia art. 66 § 1 i art. 67 K.c. przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak i art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy o samorządzie gminnym są nieusprawiedliwione, w rozumieniu art. 184 P.p.s.a. Jeśli idzie o naruszenie przepisów K.c. wskazanych wyżej, Wojewódzki Sąd ich nie naruszył ani przez błędną wykładnię, ani niewłaściwe zastosowanie. Błędnie tych przepisów Sąd nie wyłożył, bowiem ich w ogóle nie stosował, natomiast co do ich błędnego zastosowania w rozumieniu skarżącego przedstawionym w skardze, to ich zastosowanie przez Sąd mogłoby prowadzić tylko, co powiedziano wyżej, do odrzucenia skargi. Z kolei co do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy o samorządzie gminnym, to zarzut jego niewłaściwego zastosowania jest nietrafny, bowiem właśnie Wojewódzki Sąd powinien go był w sprawie zastosować, co też uczynił, wobec tego, że stanowi on podstawę podjęcia zaskarżonej do niego uchwały Rady z dnia 29 lutego 2008 r. Natomiast co do błędnej wykładni tego przepisu, to takiego charakteru naruszenia skarżący w istocie dopatruje się w tym, że Sąd nie potraktował zaskarżonej uchwały jako uchylającej ofertę sprzedaży. Uznanie takiego zarzutu za trafny musiałoby w konsekwencji prowadzić rzeczywiście do uchylenia wyroku, gdyż konsekwentnie należałoby uznać, że skarga została wniesiona w sprawie niemającej charakteru administracji publicznej, zatem Sąd powinien był ją odrzucić. Wojewódzki Sąd doszedł do przekonania, że sprawa jest z zakresu administracji publicznej i stwierdził, że zaskarżona uchwała mieści się w uprawnieniach właścicielskich Rady Miejskiej co do mienia gminnego i takie stanowisko Sądu nie zostało w żaden sposób podważone w skardze kasacyjnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło