I OSK 68/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 356/23 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 16 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzania lasu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 356/23 oddalił skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 16 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Skargę kasacyjną wniosła M. D., zarzucając: I) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: 1) art. 3 pkt 1 lit a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1463) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu przez Sąd I Instancji i w konsekwencji uznanie, że działka nr [...] w miejscowości S. stanowi w całości działkę leśną tj.: a) uznając obszar "halizny" (pastwiska) za las w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach podtrzymując stanowisko organu I i II instancji odnośnie leśnego charakteru gruntu i uzasadniając swoje stanowisko naturalną sukcesją - co w niniejszej sprawie, wobec zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia i prowadzi do absurdalnej sytuacji, w której skarżąca aby spełnić zalecenia UPUL musiałaby na terenie, który był pierwotnie użytkowany jako pastwisko zasadzić roślinność leśna lub pozostawić teren, który nigdy lasem nie był do samoistnego zalesienia - korzystając z faktu, że część działki jest zadrzewiona; b) uznając za organem I i II instancji obszar zadrzewiony z drzewostanem samodzielnie zasadzonym przez skarżącą liczącym 27 lat automatycznie za las w rozumieniu art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach pomimo utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, że aby mówić o lesie, musi on spełniać nie tylko kryterium przestrzenne oraz kryterium przyrodnicze, a dodatkowo jeszcze przesłankę wskazana w podpunktach a), b) lub c) art. 3 ust. 1 której obszar zadrzewiony nie spełnia ponieważ w przesłanki wskazane pod lit. b i c nie mają zastosowana, a obszar nie jest i nigdy nie był przeznaczony do produkcji leśnej, i w konsekwencji uznanie przez Sąd I instancji za zasadne nieuznania zastrzeżeń skarżącej składanych w trybie art. 21 ust. 5 ustawy o lasach oraz niezastosowania przez organy administracji orzekające w sprawie § 7 ust. 1 pkt. 4 lit. c w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302) pomimo istnienia istotnych rozbieżności pomiędzy danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do działki [...] objętej sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym gruntu, co do doprowadziło do zastosowania przez organy administracji orzekające sprawie art. 19 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, tj. iż dla całego obszaru działki nr [...] w miejscowości S. należy sporządzić Uproszczony Plan Urządzenia Lasu (dalej jako: UPUL), chociaż okoliczność uznania, iż działka ma charakter leśny, nie jest równoznaczna z obowiązkiem objęcia jej uproszczonym planem urządzania lasu, który sporządzany jest jedynie dla lasu o obszarze co najmniej 10ha mającego charakter zwartego kompleksu leśnego; II) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i sprowadzenie orzeczenia Sądu I instancji do oceny legalności stanowiska orzekających w sprawie organów odnośnie leśnego charakteru gruntu stanowiącego działkę nr [...] podczas gdy organy administracji nie ustaliły istotnej w sprawie okoliczności, tj. błędnie zidentyfikowały żądanie skarżącej, uznając iż skarżąca domagała się zmian w ewidencji gruntów zamiast uwzględnienia złożonych na podstawie art. 21 ust. 5 zastrzeżeń i wpisania rozbieżności (tj. braku roślinności leśnej na działkach kwalifikowanych w ewidencji jako leśne) do rejestru sporządzonego zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu zamykając skarżącej drogę do zmiany ewidencji gruntów i budynków bowiem organy prowadzące ewidencje gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom UPUL; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że organy administracji nie ustaliły istotnej w sprawie okoliczności, tj. rzeczywistego stanu gruntów na działce [...] przeprowadzając ponownie postępowanie dowodowe na zasadzie dowolnej oceny materiału dowodowego, w sposób niewyczerpujący, z naruszeniem wiążących wskazań wyrażonych przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. na podstawie art. 153 p.p.s.a., uznając że weryfikacja przez organy przedłożonej opinii specjalisty ds. botaniki i dokonanie ponownych oględzin przez te same podmioty stanowi wystarczające uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, podczas gdy aby ustalić rzeczywisty stan gruntów działki [...] powinny zostać wykorzystane wszystkie dokumenty, które mogą mieć znaczenie w sprawie m.in. historyczne zapisy w powszechnej ewidencji gruntów, granice użytków na mapach ewidencyjnych, informacje kiedy i na jakiej podstawie dokonano zmian powierzchni użytków, zdjęcia lotnicze czy wydane w latach poprzednich decyzje organów administracji w zakresie lasów lub przeznaczenia gruntów zaś organ powinien dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym przeprowadzić dowód z opinii biegłego oraz uwzględnić dowód z przeprowadzonej klasyfikacji gruntów. Mając powyższe na uwadze, skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; 3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym; 4) przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z: a) dokumentu - odwołania z dnia 25 października 2023 r. od decyzji Starosty Toruńskiego z dnia 3 października 2023 r. o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów i wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków dla terenu działki nr [...] w miejscowości S., gm. O. celem wykazania sposobu procedowania organów administracji orzekających również w przedmiotowej sprawie oraz okoliczności, która mogła wpłynąć na uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu; b) dokumentu - opinii prywatnej z dnia 25 października 2023 r. biegłego dr M. M., pracownika naukowego, adiunkta zatrudnionego w Katedrze Gleboznawstwa i Kształtowania Krajobrazu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu celem wykazania aktualnego i historycznego charakteru działki nr [...]; c) dokumentu - informacji z dnia 12 września 2016 r. złożonej do Urzędu Gminy w O. celem podważenia stanowiska WSA w Bydgoszczy o świadomym i zamierzonym niszczeniu roślinności leśnej przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania - określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. - jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na następujące okoliczności. Skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...]ha położoną w miejscowości S. gmina O. na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 5 marca 1996 r. (rep. A [...]) jako działkę stanowiąca grunt rolny (z wyłączeniem lasu o powierzchni [...]ha). Natomiast w 1997 r. przeprowadzona została przez specjalistę, tj. klasyfikatora gleb - gleboznawcza klasyfikacja gruntu, w związku z zalesieniem gruntów w latach 1993-1996 r., która zatwierdzona została pozostającą w obrocie prawnym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Toruniu z dnia 13 sierpnia 1997 r. nr [...], która wskazuje na leśny charakter całej działki nr [...]. Na podstawie tej decyzji w ewidencji gruntów działka nr [...] oznaczona została jako użytek leśny o symbolu LsV i W-LsV. Nadto w obowiązującym w latach 2010-2019 r. uproszonym planie urządzenia lasu (UPUL) dla gminy O., cała działka nr [...] była objęta przedmiotowym planem. Plan ten opisywał stan lasu oraz zalecane zabiegi i zadania również dla działki nr [...], w tym dla obszaru halizny zabieg wskazany do wykonania – odnowienie. Halizna występująca na części działki nr [...] podlega obowiązkowi odnowienia, zgodnie z przepisami ustawy o lasach. Do obowiązującego UPUL w latach 2010-2019 skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń i uwag na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy o lasach. Z kolei wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 117/21 oddalona została skarga kasacyjna M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Bd 80/19 oddalającego skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 26 listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy zmiany lasu na użytek rolny wydanej na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest rozpoznanie zarzutów i wniosków zgłoszonych przez skarżącą na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy o lasach do projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla gminy O. na lata 2020-2029, którym objęta została cała działka nr [...], łącznie ze znajdującą się na niej halizną, co kwestionuje w złożonych zarzutach skarżąca, podnosząc, że tylko powierzchnia [...]ha oznaczona pierwotnie jako las ma charakter lasu. W związku z tym, iż o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1199/21, należy wskazać, że orzekające organy rozpatrując ponownie sprawę zobligowane były, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku. W zaleceniach co do dalszego postępowania WSA w Bydgoszczy zobowiązał organy do zweryfikowania czy działka nr [...] stanowi grunt leśny w świetle kryteriów określonych w art. 3 ustawy o lasach, tj. kryterium przyrodniczego, przestrzennego i przeznaczania, ze wskazaniem, że kryteria te muszą zostać spełnione łącznie, a także spełnienie tych kryteriów należy ocenić w oparciu o kompletny i całościowo rozpatrzony materiał dowodowy, uwzględniający także przedłożoną przez skarżącą opinię specjalisty ds. botaniki, oraz że to rzeczywisty i faktyczny stan działki, a nie zapisy w ewidencji gruntów ma determinujące znaczenie dla oceny czy teren działki nr [...] stanowi las. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w zaskarżonym wyroku z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 356/23 stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organy wykonały wskazania zawarte w wyroku z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1199/21 i ustaliły leśny charakter przedmiotowej działki nr [...] nie w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów, lecz na podstawie weryfikacji kryteriów wskazanych w art. 3 ustawy o lasach odnosząc się przy tym do przedłożonej przez skarżącą opinii do spraw botaniki dotycząca roślinności występującej na działce. W skardze kasacyjnej sformułowane zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach uznając: lit a) obszar halizny za las, lit. b) uznając, że obszar zadrzewiony drzewostanem samodzielnie zasadzonym przez skarżącą liczącym 27 lat jako las, podczas, żeby mówić o lesie musi on spełniać nie tylko kryterium przestrzenne oraz kryterium przyrodnicze, a dodatkowo jeszcze przesłanki wskazane w ppkt a), b) lub c) art. 3 ust. 1, której obszar zadrzewiony nie spełnia, ponieważ przesłanki wskazane pod lit. b i c nie maja zastosowania, a obszar nie jest i nigdy nie był przeznaczony do produkcji leśnej. Odnosząc się do powyższego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Zarzut dotyczący błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 pkt 1 lit. a był podnoszony w skardze do Sądu I instancji do którego szczegółowo odniósł się Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a ze stanowiskiem tym zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny, podobne stanowisko było przedstawione w wyroku NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1092/18. Zgodnie z art. 3 Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego alb c) wpisany do rejestru zabytków. W rozpoznawanej sprawie nie występują sytuacje określone w art. 3 pkt 1 lit. b i lit. c, stąd też przedmiotem analizy może być tylko regulacja zawarta w art. 3 pkt 1 lit. a., która stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie. Z treści art. 3 pkt 1 lit. a wynikają podstawowe kryteria, które musza być spełnione, aby można było mówić o lesie, są to następujące kryteria: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, które muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie. O ile kryterium przestrzenne związane z powierzchnią nie budzi wątpliwości, albowiem przedmiotowa działka ma [...]ha i granicząc od północy i częściowo od południa z innymi obszarami leśnymi, wchodzi w skład kompleksu leśnego o powierzchni powyżej 10ha. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasu o obszarze co najmniej 10ha stanowiący zwarty kompleks leśny. Natomiast dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów (art. 19 ust. 3 ustawy). Natomiast odnosząc się do kryterium przyrodniczego, które w ustawie ujęte zostało w ten sposób, że jest to grunt pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony istotne jest wskazanie na dwa elementy, po pierwsze do pokrycia gruntu roślinnością leśną może dojść zarówno poprzez zamierzone działania związane z planowanym zalesieniem, ale do pokrycia gruntu roślinnością leśną może również dojść poprzez sukcesję naturalną. Taki proces naturalnej sukcesji może następować na obszarach nieuprawianych rolniczo z powodu zaniechania właściciela i w wyniku zjawisk przyrodniczych, bez udziału człowieka może dojść do pokrycia dotychczasowego gruntu roślinnością leśną. Po drugie z ustawowej definicji wynika, że lasem jest również grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej. To przejściowe pozbawienie roślinności leśnej może być spowodowane zarówno czynnikami i zjawiskami przyrodniczymi, atmosferycznymi, a więc niezależnymi od działań człowieka, może być również wynikiem działań podejmowanych przez człowieka. Jednak najwięcej wątpliwości wywołuje zawarte w definicji lasu w art. 3 pkt 1 lit. a sformułowanie "przeznaczony do produkcji leśnej", czyli kryterium przeznaczenia. Te wątpliwości i trudności wynikają miedzy innymi stąd, że ustawodawca posłużył się pojęciem "przeznaczony do produkcji leśnej" natomiast pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie. Niekiedy spełnienia przesłanki przeznaczony do produkcji leśnej próbowano poszukiwać i opierać na przypadkach, gdy takie przeznaczenie wynikało z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), albo z decyzji o warunkach zabudowy (art. 59 ust. 1). Jednak taki zabieg nie jest trafny. Ustawodawca w ustawie o lasach odwołuje się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale nie w kontekście i nie w związku z definicją lasu zawartą w art. 3 ustawy. Mianowicie zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o lasach, grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy jednak zwrócić uwagę, o czym było już wyżej, że zalesienie może być realizowane przez sukcesję naturalną, która prowadzi do przekształcenie ekosystemów w inne. Zalesienie może być również realizowane jako planowe zamierzenie dążące do powiększenia zasobów leśnych, czyli wprowadzenia roślinności leśnej na grunty nieleśne i wówczas realizowane jest zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym art. 14 ustawy o lasach. Jednym słowem zasada wynikająca z art. 14 ust. 4 ustawy o lasach ma zastosowanie do zalesienia, które następuje w sposób zamierzony, a wiec w wyniku określonych czynności planowanych podejmowanych przez stosowne podmioty (tak też J. Bieluk, K. Leśkiewicz; Komentarz do art. 14 ustawy o lasach, Warszawa 2017 op. cit. s. 73). Dlatego też fakt, że określone działki nie zostały przeznaczone do zalesienia na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy o lasach, nie oznacza, że do zalesienia nie doszło, bo mogło to nastąpić w drodze naturalnego zalesienia. Nadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazuje się grunty, które są przeznaczenie do zalesienia, a nie do produkcji leśnej, czy też wskazuje się grunty które są przeznaczone na cele rolne, a nie do produkcji rolnej. Jednym słowem rozwiązanie zawarte w art. 14 ust. 3 ustawy o lasach prowadzi do dwóch wniosków: po pierwsze ma zastosowanie tylko w przypadku planowanego, zamierzonego zalesienia gruntu, a po drugie z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca w ustawie o lasach jednoznacznie wskazał kiedy konieczne jest sięgnięcie do miejscowego planu lub decyzji, tym samym nie można tego wymogu stosować w innych przypadkach gdy ustawodawca go nie przewidział. Przepis art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach nie odsyła do żadnych źródeł formalnych pozwalających na rozstrzygniecie, czy mamy do czynienia z lasem w rozumieniu tej ustawy. Wskazać jednak należy, że nie zawsze opis użytku gruntowego wskazującego na las w ewidencji gruntów i budynków będzie lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. O tym, że ustawodawca nie traktuje gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako las za spełniające wymogi definicji lasu według art. 3, świadczyć może regulacja zawarta w art. 37a ust. 1 ustawy o lasach, a dotycząca prawa pierwokupu. Zgodnie z art. 37a ust. 1 prawem pierwokupu, które przysługuje Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, odrębnie zostały objęte grunty: oznaczone jako las w ewidencji gruntów, lub przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu albo o którym mowa w art. 3, objętego uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Gdyby ustawodawca uznawał, że oznaczenie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako las oznacza jednocześnie las w rozumieniu art. 3, nie czyniłyby tego rozróżnienia, albowiem wystarczyłoby wskazać, że prawem pierwokupu objęte są grunty stanowiące las zdefiniowany w art. 3 ustawy o lasach (J. Bieluk, K. Leśkiweicz; op. cit. s. 15). Skoro ustawa o lasach nie zawiera definicji pojęcia produkcji leśnej, to ustalenia treści tego pojęcia należy dokonać analizując inne przepisy ustawy. Szczególnej uwagi wymaga pojęcie gospodarki leśnej, którego definicja zawarta jest w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z tym przepisem gospodarka leśna oznacza działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Można zatem zaakceptować stanowisko, że pojęcie gospodarka leśna jest pojęciem tożsamym z pojęciem produkcji leśnej, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy. Wynika to z końcowej części cytowanej definicji z art. 6 ust. 1 pkt 1, która stanowi również o realizacji pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Tym samym przyjąć należy, że wymienione w początkowej części definicji funkcje stanowią opis funkcji produkcji leśnej. Zagadnieniom dotyczącym gospodarki leśnej poświęcony jest rozdział 2 ustawy zatytułowany gospodarka leśna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: w pkt 1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą; 2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na: a) zachowanie różnorodności przyrodniczej, b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych, c) walory krajobrazowe, d) potrzeby nauki; 3) ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym; 4) ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych; 5) produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu. W art. 8 ustawy określone zostały zasady prowadzenia gospodarki leśnej, art. 9 ustawy wprowadza obowiązek powszechnej ochrony lasów, art. 13 określa obowiązki jakie spoczywają na właścicielach lasu. To odwołanie się do wskazanych przepisów ustawy o lasach dotyczących zarówno definicji ustawowej pojęcia gospodarki leśnej, jak również celów jakie gospodarka leśna ma realizować, a także podstawowej zasady, że zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu pozwala na przyjęcie, że zawarte w definicji lasu w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy pojęcie produkcja leśna oznacza gospodarkę leśną, tj. działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną (...) z wyłączeniem pozaprodukcyjnych funkcji lasu, które objęte są również pojęciem gospodarki leśnej, z tym, że pojęcie gospodarki leśnej ma szerszy zakres przedmiotowy, albowiem obejmuje również realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. W uzasadnieniu zarzutu materialnego wskazano również na naruszenie § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzania lasu, uproszczonego planu urządzania lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302) poprzez jego niezastosowanie i nie wpisanie do rejestru rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów, nadto naruszenie § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia podnoszone jest również w zarzucie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania, tj. pkt II ppkt 1). Aby odnieść się do powyższej kwestii, to przede wszystkim wskazać należy na treść całego § 7 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 7 tryb sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu obejmuje sporządzenie w szczególności: 1) skróconego opisu lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, zawierającego informację o: a) powierzchni poszczególnych drzewostanów, gruntów przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, a także gruntów przeznaczonych do zalesienia, b) gatunku drzewa dominującego w drzewostanie, zwanego dalej "gatunkiem głównym", jego wieku i bonitacji, c) miąższości i zadrzewieniu drzewostanu, d) siedliskowym typie lasu, e) typie drzewostanu; 2) zestawienia powierzchni lasów ochronnych; 3) ogólnego opisu drzewostanów wraz z zestawieniem powierzchni gruntów i miąższości drzewostanu według gatunków głównych i ich wieku; 4) rejestru zawierającego: a) zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku, b) zadania w zakresie gospodarki leśnej, c) wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów; 5) kopii lub wyrysu mapy ewidencyjnej gruntów z oznaczeniem działek ujętych w sporządzanym uproszczonym planie urządzenia lasu. Ust 2. Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, sporządza się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, osobno dla każdej działki ewidencyjnej. Tym samym zgłoszenie zarzutów, czy wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu to kwestionowanie tego projektu z punktu widzenia spełnienia wymogów określonych w powołanym rozporządzeniu z dnia 12 listopada 2012 r., ze szczególnym uwzględnieniem § 7, przepisy tego rozporządzenia wyznaczają również dla organu ramy oceny zgłoszonych zarzutów i wniosków. Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odwołując się do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. skarżąca zarzuca jedynie naruszenie § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c a więc brak wykazu rozbieżności miedzy danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do działki nr [...] a stanem faktycznym tych gruntów. Wykaz rozbieżności sporządza się wówczas gdy stwierdzi się istnienie tych rozbieżności, w przypadku braku rozbieżności pomiędzy danymi ewidencyjnymi a stanem faktycznym, wykaz o którym mowa § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c nie jest sporządzany. Natomiast z powołanego wyżej § 7 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4 lit. a i b wynika co obejmuje w szczególności uproszczony plan urządzenia lasu, jakie ustalenia, informacje, dane są w nim zawarte, te przepisy nie są objęte zarzutami skargi kasacyjnej. Aby zaś podnosić zarzut naruszenia § 7 ust. 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia, czyli nie sporządzenia rejestru rozbieżności, należałoby wskazać na naruszenie pozostałych przepisów § 7 poprzez podważenie danych, informacji zawartych w planie. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach jest niezasadny. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt II w ppkt 1 i ppkt 2, które dotyczyły przede wszystkim naruszenia przepisów kodeksu postępowania dotyczących postępowania dowodowego i oceny zebranych dowodów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne. Przede wszystkim rozpatrując zarzuty i wnioski zgłoszone przez stronę do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu organ nie mógłby ich prawidłowo rozpoznać gdyby ograniczył się tylko do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. To postępowanie ma szczególny charakter z uwagi na przepisy, które dotyczą planów urządzania lasu. Mianowicie szczegółowe warunki i tryb sporządzania uproszczonego planu urządzenia lasu uregulowano, stosownie do delegacji ustawowej, przewidzianej w art. 25 pkt 1 ustawy o lasach w powoływanym już wcześniej rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, to przepisy rozporządzenia wskazują jakie dane i informacje należy ustalić, przygotowując plan. Niemniej niezasadne są zarzuty, iż w obecnym postępowaniu organy nie poczyniły prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, że celem ustalenia czy przedmiotowy grunt stanowi las, przeprowadzone zostały dwukrotnie oględziny działki nr [...] – w dniu 1 marca 2021 r. i w dniu 14 czerwca 2022 r. - z udziałem przedstawiciela nadleśnictwa, wykonawcy planu, i strony. Z przeprowadzonych oględzin wynika, że w obu wypadkach przeprowadzone wizje potwierdziły leśny charakter przedmiotowego gruntu, wskazując na występowanie na przedmiotowej działce lasu olchowego (według opisu z zadań gospodarczych w wieku 26 i 41 lat) oraz sosnowego (według opisu z zadań gospodarczych w wieku 26 lat). Ponadto obie wizje wykazały występowania na gruncie halizny (w protokole z oględzin z dnia 14 czerwca 2022 r. wskazano, że w oddziale 4p występuje halizna zamiast sukcesji). Organy wskazały, że od czasu oględzin w dniu 1 marca 2021 r. w oddziale 4p dokonano zniszczenia naturalnej sukcesji, poprzez wycinkę drzew oraz skoszenie roślinności. Na haliźnie stwierdzono występowanie nawłoci, roślin zielnych. Oględziny z dnia 14 czerwca 2022 r. wykazały także na terenie halizny pozostałości po wyciętych samosiewach drzew (olchowych), na których występowanie wskazywały oględziny z dnia 1 marca 2021 r. W przedłożonej przez skarżącą ekspertyzie botanicznej sporządzonej przez dr Ł. F. wskazano, że na przedmiotowej działce stwierdzono nalot lekkonasiennych drzew, głównie olszy czarnej oraz wierzby osiągające zróżnicowane, lecz na ogół przeciętne zwarcie i o wysokości nie przekraczającej 3 metrów. Nalot drzew w niektórych częściach przedmiotowego obszaru został już wykarczowany. Dodać należy, że słowo nalot zgodnie z nomenklaturą leśniczą oznacza – jedną z pierwszych faz rozwoju drzewostanu obejmująca drzewka pochodzące z samosiewu i nieprzekraczające zazwyczaj wysokości runa leśnego. Faza ta obejmuje okres życia drzewostanu od samozasiewu do 20 lat. Nalot może też być rozumiany jako jedna z niższych warstw w strukturze lasu. Dodatkowo wskazywane przez samą skarżącą zaniechanie upraw rolniczych na gruncie co najmniej od 1996 r. (a więc od nabycia działki przez skarżącą) i wykorzystywanie jej jako pastwiska, a także sąsiedztwo terenu halizny z lasem olchowym, stanowiły okoliczności sprzyjające procesowi naturalnej sukcesji w efekcie zjawisk przyrodniczych, w wyniku którego dochodziło do samoistnego nalotu i rozsiewania drzew na trenie halizny, które były następnie wycinane. Okoliczność natomiast wykarczowania nalotu drzew, a więc świadomego i zamierzonego niszczenia roślinności leśnej, wbrew wymogom ustawy o lasach, nie może stanowić argumentu dla uznania danego gruntu za nieleśny z uwagi na brak na niej roślinności leśnej. Ponadto już przeprowadzona w 1997 r. przez specjalistę, tj. klasyfikatora gleb - gleboznawcza klasyfikacja gruntu, zatwierdzona pozostającą w obrocie prawnym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Toruniu z dnia 13 sierpnia 1997 r. wskazywała na leśny charakter działki nr [...], decyzja ta wydana została w związku zalesianiem gruntu, które miało miejsce w latach 1993-1996. Z kolei w przedłożonej wraz ze skargą kasacyjną opinią z dnia 25 października 2023 r. sporządzoną przez dr M. M. w sprawie ustalenia sposobu użytkowania terenu odnośnie tej części działki nr [...] na której znajduje się halizna wskazano, że stanowi zaniedbany użytek zielony porośnięty głównie trawami, a także nawłocią kanadyjską, która pojawia się na terenach nieużytkowanych rolniczo lub leśnie. Nie stwierdzono obecności drzew, czy dawnych śladów po przygotowaniu gleby pod nasadzenia drzew. Odnosząc się do powyższej opinii należy zauważyć, że pozostaje ona w pewnej sprzeczności z wcześniejszą opinią w której wskazano na występowanie nalotu drzew (sukcesji naturalnej), który został wykarczowany. Natomiast zawarte w opinii stwierdzenie, że brak dawnych śladów po przygotowaniu gleby pod nasadzenia drzew pozostaje bez związku z okolicznościami stanu faktycznego, albowiem na tej spornej części działki nr [...] określanej w nomenklaturze leśniczej jako halizna występowała naturalna sukcesja, co potwierdza opinia dr Ł. F. Dodać należy, że działka ta jako położona w większym kompleksie leśnym była również objęta uproszczonym planem rządzenia lasu gminy obowiązującym w latach 2010-2019. Ten rodzaj użytku gruntowego na działce nr [...], tj. las nie był kwestionowany i podważany, nie zmienił się również status prawny tego użytku gruntowego, albowiem w prowadzonym na podstawie art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach postępowaniu o wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny, została wydana decyzja odmowna, a skarga i skarga kasacyjna zostały oddalone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 117/21). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.